image1 image2 image3 image4 image5

„11 listopada 1918 r. spełnił się sen pokoleń Polaków – Państwo Polskie narodziło się na nowo. Po rozbiorach i 123 latach niewoli, rusyfikacji i germanizacji, po wielkich powstaniach, wolna Polska powróciła na mapę świata”

źródło: UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ w sprawie ustanowienia roku 2018 Rokiem Jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości

Jesteś tutaj: Start Historia

wwe_b

MOODLE

Partnerzy
i instytucje wspierające

portal-logo

logo_dark-1

logo_niepelnosprnik

TPUW logo

BM
Dziękujemy księgarni internetowej BookMaster za nieodpłatne przekazanie książek.

Historia
Wpisany przez Maciej Bidelski   
poniedziałek, 20 lutego 2012 11:10

Biblioteka przy ulicy Gocławskiej (1959-2009)

Rys historyczny

Ze względu na decyzje administracyjne Biblioteka kilkakrotnie podlegała reorganizacji, co miało odzwierciedlenie zarówno w zmianach dotyczących nazwy, jak i statusu.

Pedagogiczna Biblioteka Dzielnicowa (1959–1976)
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka Filia Warszawa Praga Południe (1976–2005)
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie
01.09.2005 r.- przekształcona w drugą siedzibę
01.11. 2009 r. przekształcona w siedzibę główną

Pedagogiczna Biblioteka Dzielnicowa (1959–1976)

1959 r. - Inspektorat Oświaty i Wychowania Praga Południe w trosce o poprawę stanu przygotowania nauczycieli do pracy w szkole, wystąpił z inicjatywą powołania Pedagogicznej Biblioteki Dzielnicowej. Funkcję kierownika i tym samym organizatora biblioteki powierzono pracownikowi Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej Makaremu Sieradzkiemu. Placówka spełniała rolę ośrodka kultury pedagogicznej środowiska nauczycielskiego, inspirowała i rozbudzała życie umysłowe oraz służyła pomocą w zakresie samokształcenia i doskonalenia zawodowego. Biblioteka mieściła się w 4-pokojowym mieszkaniu przy ulicy Grochowskiej 302, spełniała więc minimalne warunki lokalowe. Po sześciu latach funkcjonowania, Inspektor Oświaty Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej przekazał Bibliotece przedwojenny (1926 r.) budynek z boiskiem po Szkole Podstawowej nr 20 przy ulicy Gocławskiej 2/4. Powierzchnia użytkowa budynku wynosiła 1000 m². Do jesieni 1967 r. trwał remont i adaptacja budynku na potrzeby Biblioteki.
Duży samodzielny budynek umożliwił organizację sal: wystawowej, wykładowej, klubowej, kinowej (na 150 miejsc) oraz pokoje pracy indywidualnej dla nauczycieli i pracowników oświaty. Przez wiele lat funkcjonowania placówki w tym budynku miały swoje siedziby dzielnicowe oddziały związków zawodowych (początkowo jedynie ZNP, później także Solidarność), Liga Ochrony Przyrody, Towarzystwo Przyjaciół Warszawy.

25 I 1960 r. - Dokonany został pierwszy wpis do księgi inwentarzowej Biblioteki. Pod pierwszym numerem inwentarzowym zarejestrowano Encyklopedię Staropolską Z. Glogera.

18 XI 1967 r. - Nastąpiło uroczyste otwarcie Biblioteki w nowym gmachu. Wśród zaproszonych gości byli m.in.: T. Kotarbiński, M. Falski, W. Okoń, J. Kuberski. W trakcie uroczystości ówczesny Inspektor Szkolny mówił: „… Z uwagi na charakter tej placówki, jedynej tego typu Biblioteki w kraju, pragniemy przy sposobności otwarcia w nowym budynku spopularyzować jej nowatorską ideę, a także metody jej działalności mającej na celu podnoszenie kultury pedagogicznej nauczycieli…”.

Już pod koniec lat 60., a wyraźnie od początku lat 70. stopniowo zaczęto odchodzić od modelu ośrodka kultury pedagogicznej na rzecz zadań bibliotekarskich: gromadzenia, opracowania i udostępniania zbiorów oraz informacji bibliograficznej i bibliotecznej.

Kierownicy Biblioteki:

1. Makary Sieradzki 1 XI 1959 r. – 31 XII 1969 r.
2. Tadeusz Łepkowski 1 I 1970 r. – 31 VIII 1971 r.
3. Danuta Wesołowska 1 IX 1971 r. – 31 VIII 1981 r.

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka Filia Warszawa Praga Południe (1976–2005)

1976 r. - Pedagogiczna Biblioteka Dzielnicowa stałą się filią Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Warszawie i zaczęła używać nazwy Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka Filia Warszawa Praga Południe. Bibliotece Wojewódzkiej podlegała jedynie merytorycznie. Obsługę finansowo – kadrowo – administracyjną zapewniały, tak jak dotychczas, władze oświatowe dzielnicy.

Zmiana koncepcji funkcjonowania placówki, powiększające się zbiory oraz wzrastająca systematycznie liczba czytelników były powodem zarówno rezygnacji z części pełnionych uprzednio zadań, jak też wielu zmian lokalowych. Stopniowo likwidacji uległy: sala wykładowa, pokój klubowy i sala wystawowo-kinowa. Pomieszczenia te zostały przeznaczone na magazyn księgozbioru podręcznego, magazyn czasopism oraz pracownię dla personelu bibliotecznego.

18 I 1992 r. – Decyzją Kuratora Oświaty w Warszawie filia została przejęta przez Pedagogiczną Bibliotekę Wojewódzką i stała się jej integralną częścią.

1998 r. - Rozpoczął się proces komputeryzacji prac bibliotecznych w programie bibliotecznym LIBRA. Od tego momentu wszystkie wewnętrzne prace bibliotekarskie związane z gromadzeniem i opracowaniem zbiorów wykonywane były w systemie komputerowym. Program nie był udostępniony czytelnikom, wobec czego obok bazy komputerowej równolegle prowadzone były w dalszym ciągu tradycyjne katalogi i kartoteki.

Kierownicy Biblioteki:

4. Zofia Dąbrowska 1 IX 1981 r. – 31 X 1984 r.
5. Wanda Sobańska 1 XI 1984 r. – 31 VIII 1988 r.
6. Beata Zych 1 IX 1988 r. – 31.VIII 2006 r.
(z trzyletnią przerwą – w trakcie której zastępstwo pełniła Jadwiga Burno)

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie jako druga siedziba przy ul. Gocławskiej

18 I 2005 r. – Zarząd Województwa Mazowieckiego podjął uchwałę w sprawie likwidacji trzech warszawskich filii, w tym Filii Warszawa Praga Południe. Placówka stała się integralną częścią Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. KEN w Warszawie.

1 IX 2005 r. – Po przejęciu zbiorów zlikwidowanej Filii Warszawa Ochota, wzbogacona personalnie, Biblioteka rozpoczęła pracę w nowej strukturze lokalowo-organizacyjnej, ze zmodernizowanym magazynem oraz zmienioną lokalizacją wypożyczalni. Pozwoliło to skrócić drogę książki do czytelnika oraz zmieścić meble z warsztatem informacyjnym byłej Filii Warszawa Ochota. Księgozbiór przejętej filii od razu był dostępny dla czytelników.

20 II 2006 r. – Kadra bibliotekarska rozpoczęła proces wdrażania nowego systemu komputerowego „Prolib”, ze względu na decyzję organu prowadzącego obowiązującą dla wszystkich bibliotek mazowieckich. Tym samym przekreślone zostały wysiłki 8 lat pracy w systemie LIBRA. Ponieważ przez cały okres działania dbano w placówce o opracowanie artykułów z czasopism do kartotek zagadnieniowych i Biblioteka mogła się poszczycić kompletnością wcześniejszych opisów, przydzielono jej zakres zadań, wśród których znalazło się kompletne opracowanie czasopism do systemu "Prolib" (wpisanie zasobu, opracowanie tytułów czasopism oraz bieżące opracowanie artykułów z czasopism).

Kierownicy Wydziału:

W roku szkolnym 2005/2006 Biblioteka była zarządzana przez trzech kierowników wydziału: Beatę Zych, Bożenę Czerwińską, Mariolę Pryzwan-Momot).
Od 1 września 2006 r. Beata Zych została dyrektorem Biblioteki w siedzibie przy ul Smyczkowej, a kierownikiem wydziału siedziby przy ul. Gocławskiej została Bożena Dawidowska-Langer, która pełniła tę funkcję do czerwca 2007 r., czyli do momentu przebudowy.

Placówka zatrudniała wieloletnich pracowników i prawie nie podlegała fluktuacji kadry. Wśród nauczycieli bibliotekarzy, którzy wyróżnili się zaangażowaniem i wyjątkowym podejściem do czytelników należy szczególnie wyróżnić:
Alinę Szlifirską – odpowiedzialną za opracowanie formalne i rzeczowe oraz katalogi (alfabetyczny i rzeczowy),
Jadwigę Burno – odpowiedzialną za czytelnię, gromadzenie i ewidencję zbiorów,
Marię Kotowską – odpowiedzialną za czytelnię, współpracującą przy tworzeniu katalogu alfabetycznego i rzeczowego,
Elżbietę Marońską – opracowującą przez wiele lat większość czasopism metodycznych do kartotek zagadnieniowych
Iwonę Szagałę – współtwórczynię kartotek zagadnieniowych,
Jacka Cieślę, Iwonę Pawelczak, Anetę Salawę – opracowujących zbiory w systemie LIBRA, oraz Elżbietę Scholl - wieloletniego pracownika administracji.

Charakterystyka działalności

Od pierwszych lat istnienia Biblioteki gromadzone zbiory zaspakajały potrzeby nauczyciela praktyka, nauczyciela metodyka, wychowawców i pedagogów wszystkich placówek oświatowych. Gromadzono różne typy zbiorów: wydawnictwa zwarte, ciągłe oraz zbiory audiowizualne. W historii biblioteki niezmiennie ponad 50% wpływów rocznych stanowiła literatura pedagogiczna i z nauk pokrewnych, ostatnio procentowy udział tej literatury wzrósł do 70%.

W okresie 45 lat funkcjonowania biblioteki stworzono bogaty i systematycznie meliorowany warsztat bibliograficzno-informacyjny. Biblioteczny warsztat informacyjny tworzyły katalogi: alfabetyczny, rzeczowy według UKD, czasopism, wydawnictw seryjnych i nowości. Wzbogacały go kartoteki zagadnieniowe: pedagogiczna, osobowa, zagadnień różnych, literacka, bibliotekoznawstwa i informacji naukowej, materiałów repertuarowych i recenzji książek pedagogicznych.

W myśl założeń jej organizatora i pierwszego kierownika Biblioteka służyła początkowo przede wszystkim nauczycielom i innym pracownikom oświaty.

Od 1966 r. istniał w placówce dział instruktażowo-metodyczny dla bibliotek szkolnych dzielnicy, tzw. Gabinet Metodyczny, który służył bibliotekarzom szkolnym pomocą merytoryczną i metodyczną. Działalność instrukcyjno-metodyczna, z przerwą w latach 80., była prowadzona do końca działalności filii.

W latach 60., zgodnie z szeroko zakrojonym programem, prowadzono w Bibliotece bogatą działalność kulturalno-oświatową, by powrócić do niej w latach 90. w Galerii pod Sową organizując: wystawy prac dzieci niepełnosprawnych, spotkania autorskie, prelekcje, konkursy oraz spotkania czytelnicze dla dzieci i młodzieży.

Od początku lat 70. Biblioteka wielokrotnie gościła na wakacyjnych praktykach studentów Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Warszawskiego i uczniów Policealnego Studium Informacji, Archiwistyki i Księgarstwa.

Lata 80. przyniosły stały wzrost czytelników i księgozbioru. W roku 1980 zanotowano 13488 odwiedzin i 17707 wypożyczeń. Na taką frekwencję czytelników trzeba było czekać później aż do 1988 r.

Lata 90. to powrót do intensywnej współpracy z nauczycielami bibliotekarzami szkolnymi w zakresie działalności instrukcyjno-metodycznej. Z roku na rok zwiększała się ilość spotkań (szczególnie warsztatowych) i rozszerzała tematyka zajęć. Instruktaż bibliotekarski został wzbogacony o tematykę poszerzającą wiedzę w zakresie treści programowych realizowanych przez nauczycieli bibliotekarzy szkolnych w ramach edukacji czytelniczej i medialnej.

Ilość jednostek inwentarzowych książek przez dziesięciolecia:

1969 r. – 18385
1979 r. – 38228
1989 r. – 62667
1999 r. – 76347
2009 r. – 93806 (30 października)

Zasób czasopism w 2009 r. (woluminy oprawne i roczniki nieoprawne) – ok. 7 000

              odwiedziny      wypożyczenia
1969 r.    brak danych        8670
1979 r.       11349               15334
1989 r.       14388               18840
1999 r.       22890               30280
2005 r.       31495               42611
2005 r. - to ostatni pełny rok wykazany w statystyce przed przeprowadzką do lokalu zastępczego.

Najwięcej odwiedzin i wypożyczeń zanotowano w 2003 r. Była to rekordowa liczba odwiedzin 32660 i 43174 wypożyczeń. Wzrost ten niewątpliwie towarzyszył zmianom w oświacie związanym z reformą i nowym systemem awansu zawodowego nauczycieli.

W maju 2007 r. Biblioteka przy ul. Gocławskiej została zamknięta. Rozpoczęła się modernizacja i rozbudowa budynku, w którym placówka funkcjonowała od 40 lat. Uchwałą Zarządu Województwa Mazowieckiego na czas budowy placówka uzyskała lokal zastępczy przy ulicy Trawiastej 29. Po dokonaniu niezbędnego remontu, ze względu na trudne warunki lokalowe uruchomiono niewielką wypożyczalnię najnowszych zbiorów Biblioteki. Pozostała część zbiorów, spakowana w pudła, czekała na powrót do wyremontowanego i rozbudowanego budynku przy ul. Gocławskiej. Większość pracowników pracowała w czasie przebudowy w siedzibie przy ul. Smyczkowej, zasilając Wydział Opracowania i tworząc Wydział Informacyjno-Bibliograficzny. W czerwcu 2009 r. zbiory powróciły pod stary adres, ale Biblioteka przy ul. Gocławskiej od 1 listopada 2009 r. została przemianowana na siedzibę główną Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. Komisji Edukacji Narodowej i zaczęła działać w nowej strukturze organizacyjnej i kadrowej.

Opr. Bożena Dawidowska-Langer
Luty, 2012


Poprawiony: poniedziałek, 02 kwietnia 2012 12:22