Zapraszamy do wys\u0142uchania podkastu Pytagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Kazimierz D\u0105browski, tw\u00f3rca teorii dezyntegracji pozytywnej.<\/p>\n\n\n\n
Dzie\u0144 dobry pa\u0144stwu. Nazywam si\u0119 Anna Ca\u0142ka, jestem bibliotekark\u0105 i mi\u0142o\u015bniczk\u0105 odkrywania biografii. Dzi\u015b w podka\u015bcie o zapomnianych i niezapomnianych pedagogach zapraszam do w\u0119dr\u00f3wki szlakiem \u017cycia doktora medycyny i filozofii psychologa klinicznego i pedagoga Kazimierza D\u0105browskiego.<\/p>\n\n\n\n
Dlaczego wybra\u0142am w\u0142a\u015bnie t\u0119 posta\u0107, tak znan\u0105 w \u015bwiecie psychiatrii, a czy maj\u0105c\u0105 co\u015b wsp\u00f3lnego z pedagogik\u0105? Chcia\u0142abym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 w\u0142a\u015bnie narys pedagogiczny w dzia\u0142alno\u015bci profesora D\u0105browskiego oraz znaczenie teorii dezyntegracji pozytywnej w edukacji. Moim celem jest tak\u017ce przypomnienie jego kluczowej roli, jak\u0105 odegra\u0142 we wdra\u017caniu w Polsce idei higieny zdrowia psychicznego. Pismo \u201ePsychology Today\u201d umie\u015bci\u0142o nazwisko Kazimierza D\u0105browskiego na li\u015bcie 100 najbardziej uznanych w dziedzinie psychiatrii i psychologii ludzi w historii nauki.<\/p>\n\n\n\n
Zaj\u0105 on miejsce obok Freuda, Junga, Maslowa i Rogersa. Ca\u0142y dorobek profesora D\u0105browskiego ma charakter interdyscyplinarny. \u0141\u0105czy w sobie aspekty filozoficzne, psychiatryczne, pedagogiczne, psychologiczne i socjologiczne.<\/p>\n\n\n\n
Do najbardziej znanych ksi\u0105\u017cek nale\u017c\u0105 tytu\u0142y: \u201eDezyntegracja pozytywna\u201d. To g\u0142\u00f3wne dzie\u0142o, w kt\u00f3rym psychiatra przedstawia teori\u0119 rozwoju osobowo\u015bci, kt\u00f3ra zak\u0142ada, \u017ce kryzysy, l\u0119k i cierpienie mog\u0105 mie\u0107 pozytywne efekty i prowadzi\u0107 do g\u0142\u0119bszego zrozumienia siebie i wy\u017cszego poziomu rozwoju osobowo\u015bci. Inny tytu\u0142 to \u201ePsychologia rozwoju i wychowania\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Ksi\u0105\u017cka ta dotyczy teorii rozwoju psychicznego cz\u0142owieka i jej zastosowania w wychowaniu. Z kolei wychowanie i osobowo\u015b\u0107 to om\u00f3wienie zwi\u0105zk\u00f3w wychowania i rozwoju osobowo\u015bci cz\u0142owieka ze szczeg\u00f3lnym podkre\u015bleniem aspekt\u00f3w emocjonalnych i psychicznych. W\u015br\u00f3d innych ksi\u0105\u017cek znajdziemy \u201eTrud istnienia\u201d, \u201eW poszukiwaniu zdrowia psychicznego\u201d, \u201ePasja rozwoju\u201d, \u201e Wprowadzenie do higieny psychicznej\u201d i wiele, wiele innych.<\/p>\n\n\n\n
Przejd\u017amy teraz do zapoznania si\u0119 z \u017cyciorysem bohatera dzisiejszego odcinka. Kazimierz D\u0105browski urodzi\u0142 si\u0119 1 wrze\u015bnia 1902 roku w Klarowie pod Lublinem. Mia\u0142 tr\u00f3jk\u0119 rodze\u0144stwa, dw\u00f3ch braci, jednego m\u0142odszego, drugiego, starszego oraz siostr\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy etap edukacji odby\u0142 w domu rodzinnym, w kt\u00f3rym nie brakowa\u0142o mu dost\u0119pu do ksi\u0105\u017cek i muzyki. Gdy Kazimierz mia\u0142 6 lat, jego od 3 lata m\u0142odsza siostra zmar\u0142a na zapalenie opon m\u00f3zgowych. To wydarzenie odcisn\u0119\u0142o pi\u0119tno na jego \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n
Czas I wojny \u015bwiatowej ponownie zetkn\u0105\u0142 go z widokiem \u015bmierci. Jedna z bitew rozegra\u0142a si\u0119 w pobli\u017cu jego domu. Widok dramatu wojny sk\u0142oni\u0142 m\u0142odego Kazimiera do stawienia pyta\u0144 egzystencjalnych.<\/p>\n\n\n\n
W latach 1916-1921 rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum m\u0119skim imienia Stefana Batorego w Lublinie. Tu, jednym z jego nauczycieli, by\u0142 filozof Roman Ingarden. Niezwyk\u0142e jest to, \u017ce jeszcze przed zdaniem matury Kazimierz D\u0105browski zaliczy\u0142 egzaminy na pierwszym i drugim roku polonistyki na Uniwersytecie Lubelskim.<\/p>\n\n\n\n
W 1924 roku przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Poznania. R\u00f3wnolegle ze studiowaniem polonistyki rozpocz\u0105\u0142 studia filozoficzne. Czas studencki przyni\u00f3s\u0142 kolejne zetkni\u0119cie si\u0119 ze \u015bmierci\u0105, tym razem przyjaciela, kt\u00f3ry pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo.<\/p>\n\n\n\n
To mog\u0142oby mie\u0107 wp\u0142yw na dalsze \u017cyciowe decyzje naszego bohatera. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w filozoficznych, polonistycznych i psychologicznych Kazimierz D\u0105browski rozpocz\u0105\u0142 studia medyczne na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. W 1928 roku wygra\u0142 w drodze konkursu Stypendium Funduszu Kultury Narodowej na studia z zakresu medycyny, psychologii i pedagogiki w Szwajcarii.<\/p>\n\n\n\n
W 1929 roku w Uniwersytecie Genewskim obroni\u0142 doktorat na temat psychologicznych uwarunkowa\u0144 samob\u00f3jstwa. Nast\u0119pnie podj\u0105\u0142 studia podyplomowe z zakresu psychologii i pedagogiki, specjalizuj\u0105c si\u0119 w psychologii i psychopatologii dziecka. Potem wr\u00f3ci\u0142 do Polski, by obroni\u0107 doktorat z psychologii dotycz\u0105cy podstaw psychologicznych samodr\u0119czenia.<\/p>\n\n\n\n
Nied\u0142ugo potem wyjecha\u0142 na dwuletnie stypendium badawcze, przebywa\u0142 najpierw w Wiedniu, a potem w Pary\u017cu. W 1933 roku wyjecha\u0142 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie studiowa\u0142 zdrowie publiczne. Wyjazd ten by\u0142 mo\u017cliwy dzi\u0119ki stypendium, kt\u00f3re otrzyma\u0142 z Fundacji Rockefellera.<\/p>\n\n\n\n
Zagraniczne pobyty naukowe, jak podaj\u0105 biografowie profesora D\u0105browskiego, sta\u0142y si\u0119 impulsem do realizacji w Polsce idei higieny psychicznej. Zacz\u0105\u0142 si\u0119 od powstania w 1930 roku, tymczasowego Komitetu Higieny Psychicznej w Warszawie, by w 1935 roku zacz\u0105\u0142 dzia\u0142a\u0107 Instytut Higieny Psychicznej, a po wojnie 1948 roku Polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej. W 1937 roku profesor D\u0105browski o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Jadwig\u0105 Zawiszank\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a jego towarzyszk\u0105 w \u017cyciu osobistym i wsparciem w dzia\u0142alno\u015bci naukowej.<\/p>\n\n\n\n
Z nielicznych zapisk\u00f3w o \u017cyciu prywatnym mo\u017cemy domy\u015bla\u0107 si\u0119, \u017ce rola rodziny by\u0142a istotna w jego \u017cyciu. \u017bona i c\u00f3rki towarzyszy\u0142y mu w zagranicznych wyjazdach naukowych. Zapewne wi\u0119cej mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 z ksi\u0105\u017cki autorstwa jego c\u00f3rki, Zofii D\u0105browskiej, pod tytu\u0142em \u201eKazimierz D\u0105browski. \u017bycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107\u201d, do kt\u00f3rej niestety nie uda\u0142o mi si\u0119 dotrze\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Tu\u017c przed wybuchem II Wojny \u015awiatowej profesor D\u0105browski wraz z grup\u0105 przyjaci\u00f3\u0142 zebranych w kole przyjaci\u00f3\u0142 Instytutu Higieny Psychicznej kupi\u0142 posiad\u0142o\u015b\u0107 Zag\u00f3rze po\u0142o\u017con\u0105 niedaleko Warszawy. Przeznaczeniem tego maj\u0105tku by\u0142o utworzenie kompleksu budynk\u00f3w klinicznych, szpitalnych, naukowych dla przysz\u0142ych potrzeb higieny psychicznej w Polsce, a zw\u0142aszcza dla zbudowania sanatorium dla dzieci nierwicowych. Po wybuchu Wojny Niemcy zamkn\u0119li Instytut Higieny Psychicznej, ale jego rol\u0119 przej\u0119\u0142a niejako posiad\u0142o\u015b\u0107 w Zag\u00f3rzu.<\/p>\n\n\n\n
Dodatkowo miejscem to sta\u0142o si\u0119 schronieniem dla sierot, ksi\u0119\u017cy, \u017byd\u00f3w i wszystkich potrzebuj\u0105cych pomocy. W 1942 roku, z powodu podejrzenia o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z ruchem oporu, Kazimierz D\u0105browski zosta\u0142 aresztowany na kilka miesi\u0119cy. Jego uwolnienie wynegocjowa\u0142a \u017cona.<\/p>\n\n\n\n
W czasie wojny za\u0142o\u017cono studium higieny psychicznej, kt\u00f3re po wojnie zosta\u0142o przekszta\u0142cone w Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Higieny Psychicznej. Po zako\u0144czeniu wojny reaktywowano w Warszawie dzia\u0142alno\u015b\u0107 Instytutu Higieny Psychicznej. Jednak w kwietniu 1949 roku instytut zosta\u0142 zlikwidowany, a polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej rozwi\u0105zane.<\/p>\n\n\n\n
Zag\u00f3rze zarekwirowano, a profesor D\u0105browski zosta\u0142 przeniesiony do \u015awiecia, gdzie mia\u0142 by\u0107 dyrektorem szpitala psychiatrycznego. Zaraz potem jednak wraz z \u017con\u0105 zosta\u0142 aresztowany. W wi\u0119zieniu sp\u0119dzi\u0142 prawie dwa lata.<\/p>\n\n\n\n
Po zwolnieniu musia\u0142 rozpocz\u0105\u0107 prac\u0119 jako ordynator szpitalu psychiatrycznym w Kobierzynie niedaleko Krakowa, a potem dzi\u0119ki w\u0142asnym staraniom uda\u0142o mu si\u0119 przenie\u015b\u0107 do Rabki. W roku 1956 przyni\u00f3s\u0142 podmian\u0119 losu, powr\u00f3t do Warszawy, tytu\u0142 profesora nadzwyczajnego i prac\u0119 na stanowisku profesora w Polskiej Akademii Nauk.<\/p>\n\n\n\n
Pocz\u0105tek lat 60. to czas pobytu na stypendium Forda w Stanach Zjednoczonych i Francji. Podczas wyjazdu intensywnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Abrahamem Maslowem. Z przyczyn patriotycznych nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na ubieganie si\u0119 o uzyskanie obywatelstwa ameryka\u0144skiego, cho\u0107 mia\u0142 na to szans\u0119. W 1964 roku Rada Pa\u0144stwa przyzna\u0142a Kazimierzowi D\u0105browskiemu tytu\u0142 profesora zwyczajnego.<\/p>\n\n\n\n
W tym roku ukaza\u0142a si\u0119 po polsku jego pierwsza praca pod tytu\u0142em \u201eO dezintegracji pozytywnej szkic teorii rozwoju psychicznego cz\u0142owieka poprzez nier\u00f3wnowag\u0119 psychiczn\u0105, nerwowo\u015b\u0107, nerwice i psychonerwice\u201d. R\u00f3wnie\u017c w tym roku na zaproszenie ministra zdrowia Kanady wyjecha\u0142 tam wraz z \u017con\u0105 i c\u00f3rkami. Opr\u00f3cz pracy w szpitalu profesor D\u0105browski wyk\u0142ada\u0142 na wielu uniwersytetach kanadyjskich i nie tylko mi\u0119dzy innymi te\u017c w Peru.<\/p>\n\n\n\n
Kolejne lata zaowocowa\u0142y publikacj\u0105 wielu prac tego psychiatry. Pisa\u0142 tak\u017ce aforyzmy i dzieli\u0142 si\u0119 refleksjami egzystencjalnymi pod pseudonimem Pawe\u0142 Cienin. Profesor D\u0105browski by\u0142 organizatorem mi\u0119dzynarodowych konferencji po\u015bwi\u0119conych teorii dezintegracji pozytywnej.<\/p>\n\n\n\n
Od 1973 roku profesor zacz\u0105\u0142 regularnie przyje\u017cd\u017ca\u0107 do Polski. W 1979 roku po powa\u017cnym ataku serca zdecydowa\u0142 si\u0119 na powr\u00f3t do ojczyzny. Umar\u0142 w Warszawie 26 listopada w 1980 roku.<\/p>\n\n\n\n
Kluczowym poj\u0119ciem w dzia\u0142alno\u015bci naukowej i pewnie w ca\u0142ym \u017cyciu tego uczonego jest dezintegracja pozytywna. Co kryje si\u0119 pod tym has\u0142em? Ws\u0142uchajmy si\u0119 w cytat z ksi\u0105\u017cki \u201eTrud istnienia\u201d: \u201eDezintegracja pozytywna wyra\u017ca korzystne rozlu\u017anienie nawet rozbicie pierwotnej struktury psychicznej. Na przyk\u0142ad w okresie dojrzewania w stanach nerwowo\u015bci, w nerwicach i psychonerwicach oraz w konfliktach \u017cycia codziennego – zewn\u0119trznych a przede wszystkim wewn\u0119trznych. Takie rozlu\u017anienia i rozbicia s\u0105 bowiem bardzo cz\u0119sto czynnikiem sprzyjaj\u0105cym rozwojowi przyspieszonemu i tw\u00f3rczemu co stwierdza si\u0119 w praktyce u os\u00f3b cierpi\u0105cych na psychonerwic\u0119 a tak\u017ce w biografiach wybitnych jednostek.\u201d<\/p>\n\n\n\n
W celu zobrazowania swojej teorii profesor prowadzi\u0142 badania mi\u0119dzy innymi biograficzne opisa\u0142 je nast\u0119puj\u0105co.<\/p>\n\n\n\n
\u201ePrzestudiowa\u0142em 200 naukowo opracowanych biografii ludzi wybitnych. By\u0142y one dobierane tak jak sz\u0142y, bez \u017cadnego klucza. W trakcie analizy tych biografii stwierdzi\u0142em u 97% wybitnych os\u00f3b cechy wzmo\u017conej pobudliwo\u015bci psychicznej g\u0142\u00f3wnie emocjonalnej, wyobra\u017ceniowej i intelektualnej l\u017cejszych lub ci\u0119\u017cszych psychonerwic a nawet objawy z pogranicza psychonerwicy i psychozy.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Jedn\u0105 z poddanych badaniom i refleksji biografii by\u0142a osoba Vincenta Van Gogha. Ponownie odwo\u0142ajmy si\u0119 do cytat\u00f3w z ksi\u0105\u017cki \u201eTrud istnienia\u201d. Znajdziemy to mi\u0119dzy innymi wnioski z przestudiowanej biografii.<\/p>\n\n\n\n
\u201eVincent Van Gogh prze\u017cywa\u0142 g\u0142\u0119bokie, prawie agonalne stany depresji i l\u0119k\u00f3w. Mia\u0142 obsesj\u0119 psychoruchowe i emocjonalne. Poczucie niepotrzebno\u015bci, ni\u017cszo\u015bci nigdy nie zaspokojon\u0105 potrzeb\u0119 mi\u0142o\u015bci.Uwa\u017cano go za schizofrenika i epileptyka. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 by\u0142a bardzo nisko oceniana za \u017cycia, a po \u015bmierci uznana za genialn\u0105.\u201d Przywo\u0142any przyk\u0142ad to zaledwie jeden z wielu argument\u00f3w potwierdzaj\u0105cych wnikliw\u0105 analiz\u0119 badawcz\u0105 teorii dezintegracji pozytywnej.<\/p>\n\n\n\n
Trudno przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie wobec osoby i dokona\u0144 profesora D\u0105browskiego. Jedna z og\u00f3lnych jego my\u015bli brzmi nast\u0119puj\u0105co: \u201eW\u015br\u00f3d ludzi spotykamy wielk\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 typ\u00f3w psychicznych. Jedni zwracaj\u0105 swe zainteresowania raczej w kierunku \u015bwiata zewn\u0119trznego, inni ku \u015brodowisku wewn\u0119trznemu ku refleksyjno\u015bci i medytacji. Jedni wykazuj\u0105 pobudliwo\u015b\u0107 ruchow\u0105, inni uczuciow\u0105. Jedni s\u0105 bardziej realni, inni bardziej romantyczni.<\/p>\n\n\n\n
Jedni nie uznaj\u0105 filozofowania i uciekaj\u0105 przed wg\u0142\u0119bianiem si\u0119 w siebie, inni poszukuj\u0105 sensu \u017cycia. Jedni s\u0105 nadmiernie egoistyczni, inni alterocentryczni.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Wiele miejsca w swojej tw\u00f3rczo\u015bci po\u015bwi\u0119ci\u0142 pedagogice, nauczaniu i wychowaniu.<\/p>\n\n\n\n
Jak wi\u0119c dzi\u015b mo\u017cna odnie\u015b\u0107 teorie dezintegracji pozytywnej do sfery edukacji? Z pewno\u015bci\u0105 jest to mo\u017cliwe, a nawet wi\u0119cej potrzebne, je\u015bli nie niezb\u0119dne. Szko\u0142a powinna by\u0107 miejscem stwarzaj\u0105cym warunki rozwoju m\u0142odemu cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry w duchu empatii m\u00f3g\u0142by realizowa\u0107 swoj\u0105 indywidualn\u0105, niepowtarzaln\u0105 i nierzadko naznaczon\u0105 wieloma kryzysami drog\u0119 rozwoju, drog\u0119 do poznania i kszta\u0142towania siebie, swojej moralno\u015bci i hierarchii warto\u015bci. Nauczyciel w odniesieniu do tak zwanych trudnych uczni\u00f3w, w ich kryzysach i konfliktach wewn\u0119trznych, a tak\u017ce w zewn\u0119trznym zachowaniu mo\u017ce widzie\u0107 w\u0142a\u015bnie wewn\u0119trzn\u0105 dezintegracj\u0119, a tym samym mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce te stany i wydarzenia doprowadz\u0105 podopiecznego do wej\u015bcia na wy\u017cszy poziom rozwoju.<\/p>\n\n\n\n
Jak mo\u017cna wykorzystywa\u0107 t\u0119 teori\u0119 w edukacji? Po pierwsze warto jeszcze raz podkre\u015bli\u0107, \u017ce zgodnie z teori\u0105 dezintegracji pozytywnej rozw\u00f3j osobowo\u015bci zachodzi przez kryzysy emocjonalne, konflikty wewn\u0119trzne. W edukacji oznacza to przyj\u0119cie trudno\u015bci emocjonalnych uczni\u00f3w jako etapu rozwoju, a nie patologii. Wed\u0142ug teorii dezintegracji pozytywnej mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 pi\u0119\u0107 rodzaj\u00f3w nadpobudliwo\u015bci: psychomotoryczn\u0105, zmys\u0142ow\u0105, intelektualn\u0105, wyobra\u017ceniow\u0105, emocjonaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W edukacji oznacza to potrzeb\u0119 indywidualnego podej\u015bcia do ucznia poprzez wspieranie jego niepowtarzalnych cech oraz wra\u017cliwo\u015b\u0107 nauczycieli na prze\u017cycia uczni\u00f3w. Wed\u0142ug teorii dezintegracji pozytywnej, nauczyciel nie jest tylko dydaktykiem, lecz tak\u017ce mentorem i przewodnikiem rozwoju psychicznego. Nie powinno mu zale\u017ce\u0107 wy\u0142\u0105cznie na wynikach, ale na ca\u0142o\u015bciowym rozwoju ucznia.<\/p>\n\n\n\n
Kluczowe jest podej\u015bcie do ucznia i jego kryzysu z empati\u0105. Rol\u0105 nauczyciela nie ma by\u0107 jednak uspokajanie uczni\u00f3w lecz, stworzenie warunk\u00f3w do autorefleksji, zadawanie pyta\u0144 filozoficznych, egzystencjalnych, akceptacja niepowtarzalno\u015bci osoby ucznia. Jednym s\u0142owem, prowadzenie do samowychowania.<\/p>\n\n\n\n
Przyjmuje si\u0119, \u017ce okres adolescencji nacechowany jest wielo\u015bci\u0105 konflikt\u00f3w, kryzys\u00f3w i napi\u0119\u0107, z kt\u00f3rymi mierzy si\u0119 ka\u017cdy m\u0142ody cz\u0142owiek. My\u015bl\u0105c jednak szerzej o ludzkich \u015bcie\u017ckach \u017cycia, nie do przewidzenia wydaje si\u0119 wyst\u0119powanie kryzys\u00f3w, konflikt\u00f3w, zaburze\u0144, chor\u00f3b w \u017cyciu ka\u017cdego z nas. W \u015bwietle prze\u0142omowej teorii dezintegracji pozytywnej mo\u017cna odkry\u0107 sens wszelkiego trudu i cierpienia, z kt\u00f3rymi przychodzi nam si\u0119 mierzy\u0107 w \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n
Pragn\u0119 zako\u0144czy\u0107 t\u0119 kr\u00f3tk\u0105 opowie\u015b\u0107 utworem poetyckim profesora Kazimierza D\u0105browskiego. Pierwotna wersja pod tytu\u0142em \u201eOdezwa do psychoneurotyk\u00f3w\u201d by\u0142a opublikowana w 1975 roku w pi\u015bmie literackim \u201eStudent\u201d. Popularne jest r\u00f3wnie\u017c t\u0142umaczenie z j\u0119zyka francuskiego nosz\u0105ce tytu\u0142 pos\u0142anie do nadwra\u017cliwych.<\/p>\n\n\n\n
Ws\u0142uchajmy si\u0119 w tekst orygina\u0142u.<\/p>\n\n\n\n
B\u0105d\u017acie pozdrowieni Psychoneurotycy!
Za\u00a0to, \u017ce\u00a0macie czu\u0142o\u015b\u0107 w\u00a0nieczu\u0142o\u015bci \u015bwiata, niepewno\u015b\u0107 w\u00a0pewno\u015bci .
Za\u00a0to, \u017ce\u00a0tak\u00a0cz\u0119sto odczuwacie innych jak siebie samych.
Za\u00a0to, \u017ce\u00a0czujecie niepok\u00f3j \u015bwiata, jego bezdenn\u0105 ograniczono\u015b\u0107 i\u00a0pewno\u015b\u0107 siebie.
Za\u00a0wasze fobie mycia r\u0105k z\u00a0nieczysto\u015bci \u015bwiata.
Za\u00a0wasze l\u0119ki przed\u00a0zamkni\u0119ciem w\u00a0ograniczono\u015bci \u015bwiata.
Za\u00a0wasz l\u0119k przed\u00a0bezsensem istnienia.
Za\u00a0delikatno\u015b\u0107 nie\u00a0m\u00f3wienia innym tego, co\u00a0w\u00a0nich widzicie.
Za\u00a0wasz\u0105 niezaradno\u015b\u0107 praktyczn\u0105 i\u00a0praktyczno\u015b\u0107 w\u00a0nieznanym.
Za\u00a0wasz realizm transcendentalny i\u00a0brak realizmu \u017cyciowego.
Za\u00a0wasz\u0105 wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 i\u00a0trwog\u0119 przed\u00a0utrat\u0105 bliskich.
Za\u00a0wasz\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i\u00a0ekstaz\u0119.
Za\u00a0wasze nieprzystosowanie do\u00a0tego, co\u00a0jest, a\u00a0przystosowanie do\u00a0tego, co\u00a0by\u0107 powinno.
Za\u00a0wasze wielkie uzdolnienia nigdy nie\u00a0wykorzystane.
Za\u00a0to, \u017ce\u00a0niewczesne poznanie si\u0119 na\u00a0waszej wielko\u015bci, nie\u00a0pozwala nigdy na\u00a0poznanie si\u0119 na\u00a0wielko\u015bci takich samych, kt\u00f3rzy\u00a0przyjd\u0105 po\u00a0was.
Za\u00a0to, ze\u00a0jeste\u015bcie leczeni, zamiast leczy\u0107 innych.
Za\u00a0to, \u017ce\u00a0wasza si\u0142a niebia\u0144ska jest zawsze spychana przez\u00a0si\u0142\u0119 brutaln\u0105.
Za\u00a0to, co\u00a0w\u00a0was przeczuwanego, niedopowiedzianego, nieogarnionego.
Za\u00a0samotno\u015b\u0107 i\u00a0dziwaczno\u015b\u0107 waszych dr\u00f3g, b\u0105d\u017acie pozdrowieni!<\/p>\n\n\n\n
Do us\u0142yszenia w kolejnym odcinku<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zapraszamy do wys\u0142uchania podkastu Pytagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Kazimierz D\u0105browski, tw\u00f3rca teorii dezyntegracji pozytywnej. Dzie\u0144 […]<\/p>\n","protected":false},"author":191,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_oasis_is_in_workflow":0,"_oasis_original":0,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"class_list":["post-107188","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"featured_image_urls_v2":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","img-1100-450":"","img-1120-800":"","img-870-440":"","img-850-600":"","img-480-380":"","img-300-225":"","img-540-700":"","img-75-75":"","menu-24x24":"","menu-36x36":"","menu-48x48":"","mailpoet_newsletter_max":""},"post_excerpt_stackable_v2":"
Zapraszamy do wys\u0142uchania podkastu Pytagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Kazimierz D\u0105browski, tw\u00f3rca teorii dezyntegracji pozytywnej. Dzie\u0144 dobry pa\u0144stwu. Nazywam si\u0119 Anna Ca\u0142ka, jestem bibliotekark\u0105 i mi\u0142o\u015bniczk\u0105 odkrywania biografii. Dzi\u015b w podka\u015bcie o zapomnianych i niezapomnianych pedagogach zapraszam do w\u0119dr\u00f3wki szlakiem \u017cycia doktora medycyny i filozofii psychologa klinicznego i pedagoga Kazimierza D\u0105browskiego. Dlaczego wybra\u0142am w\u0142a\u015bnie t\u0119 posta\u0107, tak znan\u0105 w \u015bwiecie psychiatrii, a czy maj\u0105c\u0105 co\u015b wsp\u00f3lnego z pedagogik\u0105? Chcia\u0142abym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 w\u0142a\u015bnie narys pedagogiczny w dzia\u0142alno\u015bci profesora D\u0105browskiego oraz znaczenie teorii dezyntegracji pozytywnej w edukacji. Moim celem jest tak\u017ce przypomnienie jego kluczowej roli, jak\u0105 odegra\u0142 we…<\/p>\n","category_list_v2":"","author_info_v2":{"name":"Maciej Bidelski","url":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/author\/mbidelski\/"},"comments_num_v2":"0 comments","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/107188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/191"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=107188"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/107188\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":107200,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/107188\/revisions\/107200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=107188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}