Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Dzie\u0144 dobry.<\/p>\n\n\n\n
Dzie\u0144 dobry tu Katarzyna Majchrzak. Witajcie w kolejnym odcinku Biblioteki Vintage. Rok 2026 Sejm Rzeczypospolitej Polskiej og\u0142osi\u0142 rokiem J\u00f3zefa Maksymiliana Ossoli\u0144skiego w 200 rocznic\u0119 jako \u015bmierci. Pomy\u015bla\u0142am, a w zasadzie podpowiedzia\u0142a mi to jedna przyjazna duszyczka, \u017ce to znakomita okazja, \u017ceby lepiej pozna\u0107 tw\u00f3rc\u0119 Ossolineum.<\/p>\n\n\n\n
I tak oto jestem. Jestem, aby odkry\u0107 przed wami sze\u015b\u0107 twarzy J\u00f3zefa Maksymiliana Ossoli\u0144skiego. Twarz pierwsza.<\/p>\n\n\n\n
Magnat. J\u00f3zef Kajetan Piotr Maksymilian Ossoli\u0144ski herbu top\u00f3r pochodzi\u0142 z jednego z najwa\u017cniejszych rod\u00f3w magnackich w Rzeczypospolitej. W jego \u017cy\u0142ach p\u0142yn\u0119\u0142a krew najbardziej wp\u0142ywowych os\u00f3b w polskiej historii.<\/p>\n\n\n\n
Kasztelan\u00f3w reformator\u00f3w religijnych, dyplomat\u00f3w, kanclerzy. Przodkowie J\u00f3zefa byli zawsze w pobli\u017cu tronu i doradzali kr\u00f3lom z dynastii Waz\u00f3w, Sas\u00f3w, kr\u00f3lowi Leszczy\u0144skiemu. Ojciec J\u00f3zefa by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem Mielca i kilku okolicznych wiosek.<\/p>\n\n\n\n
Od cesarza J\u00f3zefa II Habsburga otrzyma\u0142 tytu\u0142 Hrabiowski, kt\u00f3ry przys\u0142ugiwa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jego dzieciom. Wed\u0142ug metryki parafialnej J\u00f3zef Ossoli\u0144ski zosta\u0142 ochrzczony 8 czerwca 1754 roku, a wi\u0119c urodzi\u0142 si\u0119 zapewne najwy\u017cej kilka dni wcze\u015bniej. Na tak\u0105 dat\u0119 wskazuje te\u017c fakt, \u017ce jego rodzice Micha\u0142 Ossoli\u0144ski i Anna z Szaniawskich pobrali si\u0119 rok wcze\u015bniej, w 1753 roku.<\/p>\n\n\n\n
Wykszta\u0142cenie J\u00f3zefa r\u00f3wnie\u017c by\u0142o godne magnata. Zdoby\u0142 je w warszawskim Collegium Nobilium, elitarnej szkole dla dzieci zamo\u017cnej szlachty, kt\u00f3r\u0105 za\u0142o\u017cy\u0142 Stanis\u0142aw Konarski. W domu Ossoli\u0144skich panowa\u0142a surowa i dostojna atmosfera typowa dla dwor\u00f3w magnackich.<\/p>\n\n\n\n
J\u00f3zef Maksymilian jako m\u0142ody ch\u0142opak by\u0142 g\u0142\u0119boko religijny, nie\u015bmia\u0142y i skromny. W \u017cadnym wypadku nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce z powodu wysokiego urodzenia woda sodowa uderzy\u0142a mu do g\u0142owy. Twarz druga. Bibliofil. Ossoli\u0144ski dorasta\u0142, uczy\u0142 si\u0119 i zdobywa\u0142 do\u015bwiadczenie w ostatnich latach istnienia Rzeczypospolitej jako niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142 \u015bwiadkiem trzech rozbior\u00f3w Polski, prze\u017cy\u0142 tak\u017ce burzliwy okres wojen napoleo\u0144skich oraz powstanie nowego porz\u0105dku w Europie po Kongresie Wiede\u0144skim w 1815 roku. Te wydarzenia wp\u0142yn\u0119\u0142y na jego postaw\u0119 \u017cyciow\u0105, dzia\u0142alno\u015b\u0107 publiczn\u0105 oraz zainteresowania naukowe. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a w jego \u017cyciu pasja do ksi\u0105\u017cek oraz kolekcjonowania cennych zbior\u00f3w bibliotecznych.<\/p>\n\n\n\n
Wiele bezcennych dzie\u0142 znalaz\u0142 w bibliotekach nale\u017c\u0105cych do zlikwidowanych przez cesarza zakon\u00f3w, ale tak\u017ce tych, kt\u00f3re dalej dzia\u0142a\u0142y. Cz\u0119sto by\u0142y w bardzo z\u0142ym stanie, od dawna niedost\u0119pne dla nikogo, bez zbierackiej pasji Ossoli\u0144skiego zapewne by nie ocala\u0142y. Niekiedy Ossoli\u0144ski posuwa\u0142 si\u0119 do dzia\u0142a\u0144 nieetycznych, gdy gospodarze jakiej\u015b biblioteki odmawiali mu sprzedania upatrzonej przez niego ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n\n\n\n
Wtedy prosi\u0142 o jej wypo\u017cyczenie, zostawia\u0142 nawet rewers, ale z g\u00f3ry zak\u0142ada\u0142, \u017ce po\u017cyczonej ksi\u0105\u017cki nie odda. Wiedz\u0105c o tych sk\u0142onno\u015bciach Ossoli\u0144skiego, krakowscy Dominikanie wpu\u015bcili go wprawdzie do swojej biblioteki, ale nie odst\u0119powali na krok. Po tej wizycie Ossoli\u0144ski zwierza\u0142 si\u0119 pewnemu znajomemu.<\/p>\n\n\n\n
O, hultaje Dominikany, ale ja przecie\u017c wielkie zrobi\u0142em g\u0142upstwo bior\u0105c si\u0119 do wielkich ksi\u0105\u017cek, bo gdybym uda\u0142 si\u0119 by\u0142 do ma\u0142ych, by\u0142bym mo\u017ce co u\u0142owi\u0142. Jak podkre\u015bli\u0142 J\u00f3zef Adam Kosi\u0144ski autor monografii Ossoli\u0144skiego, zbieractwo Ossoli\u0144skiego nie by\u0142o pa\u0144sk\u0105 fanaberi\u0105, maj\u0105c\u0105 na celu u\u015bwietnienie siedziby magnata p\u00f3\u0142kami pi\u0119knie oprawionych, lecz nie u\u017cywanych ksi\u0105\u017cek, ale dyktowa\u0142a je konieczno\u015b\u0107 stworzenia w\u0142asnego warsztatu naukowego do prac historycznych, bibliograficznych i literackich. St\u0105d te\u017c ksi\u0119gozbi\u00f3r Ossoli\u0144skiego s\u0142u\u017cy\u0142 swemu w\u0142a\u015bcicielowi i kr\u0119gowi os\u00f3b z nim zwi\u0105zanych.<\/p>\n\n\n\n
Twarz trzecia, wizjoner. Od 1795 roku Ossoli\u0144ski mieszka\u0142 na stale w Wiedniu. Tam po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 prac\u0105 naukowym i pasji bibliofila.<\/p>\n\n\n\n
To w\u0142a\u015bnie w swojej wiede\u0144skiej rezydencji zgromadzi\u0142 ogromne zbiory, na kt\u00f3re sk\u0142ada\u0142y si\u0119 oko\u0142o 19 tysi\u0119cy ksi\u0105\u017cek, zabytkowe r\u0119kopisy, ryciny, numizmaty, mapy, atlasy, a tak\u017ce zbiory geologiczne. Tworz\u0105c bibliotek\u0119, my\u015bla\u0142 o przysz\u0142ych pokoleniach, dlatego skupi\u0142 si\u0119 przede wszystkim na polonikach, czyli pi\u015bmiennictwie polskim i polski dotycz\u0105cym. Oko\u0142o 1800 roku narodzi\u0142 si\u0119 w jego g\u0142owie plan utworzenia Fundacji Narodowej dla Galicji.<\/p>\n\n\n\n
Ossoli\u0144ski by\u0142 nie tylko intelektualist\u0105, lecz tak\u017ce zamo\u017cnym cz\u0142owiekiem. Nie uwa\u017ca\u0142 si\u0119 jednak za w\u0142a\u015bciciela swojej kolekcji, lecz jedynie za jej organizatora i depozytariusza. W pa\u017adzierniku roku 1816 przed\u0142o\u017cy\u0142 cesarzowi Austrii Franciszkowi I, opracowany przez siebie statut nowej instytucji.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142o to ustanowienie familijne biblioteki publicznej pod imieniem ossoli\u0144skich we Lwowie. Wed\u0142ug zapis\u00f3w ustanowienia przy bibliotece mia\u0142o funkcjonowa\u0107 towarzystwo naukowe oraz drukarnia, w kt\u00f3rej publikowane mia\u0142y by\u0107 czasopismo naukowe oraz prace dotycz\u0105ce bibliografii i pi\u015bmiennictwa polskiego. Ossolineum mia\u0142o tak\u017ce fundowa\u0107 stypendia naukowe dla student\u00f3w i m\u0142odych naukowc\u00f3w polskich.<\/p>\n\n\n\n
Ossoli\u0144ski tak pisa\u0142. Cokolwiek po mojej \u015bmierci w ksi\u0119gach, r\u0119kopismach, medalach, kopersztychach i innych uczonych zbiorach zostanie si\u0119 po\u015bwi\u0119cam publiczno\u015bci, a\u017ceby stanowi\u0142o pierwszy zak\u0142ad biblioteki maj\u0105cej si\u0119 z czasem z dochod\u00f3w swoich i gorliwo\u015bci przyjaci\u00f3\u0142 nauk oraz z dobrej ch\u0119ci obywateli pomna\u017ca\u0107. W 1817 roku Ossoli\u0144ski kupi\u0142 we Lwowie zrujnowane budynki ko\u015bcio\u0142a i dawnego klasztoru karmelitanek trzewiczkowych, kt\u00f3re po renowacji i przebudowie mia\u0142y pomie\u015bci\u0107 zbiory fundacji.<\/p>\n\n\n\n
Na uposa\u017cenie fundacji mia\u0142y i\u015b\u0107 fundusze z zysk\u00f3w maj\u0105tk\u00f3w ziemskich w powiecie przeworskim. 8 maja 1817 roku. Nasz bohater wyjedna\u0142 u cesarza Franciszka I zatwierdzenie Statutu Zak\u0142adu Narodowego im.<\/p>\n\n\n\n
Ossoli\u0144skich. W akcie erekcyjnym Zak\u0142adu Narodowego Ossoli\u0144ski przeprowadzi\u0142 plan fundacji w 60 skomplikowanych paragrafach. Ustanowi\u0142 kuratora dziedzicznego, a zarazem ordynata d\u00f3br ziemskich, kt\u00f3re po sobie zostawia\u0142 zobowi\u0105zuj\u0105c go do wyp\u0142acania corocznie sze\u015bciu tysi\u0119cy re\u0144skich na potrzeby instytucji.<\/p>\n\n\n\n
Pod okiem kuratora funkcjonowa\u0107 mieli dyrektor, kustosz i pisarz, a obowi\u0105zkiem pierwszego z nich by\u0142o wydawanie czasopisma naukowego pod tytu\u0142em wiadomo\u015bci o dzie\u0142ach uczonych. Ossoli\u0144ski zamierza\u0142 bowiem stworzy\u0107 w powo\u0142anym przez siebie zak\u0142adzie ognisko bada\u0144 nad dziejami i literatur\u0105 ojczyst\u0105 oraz stowarzyszenie uczonych pracuj\u0105cych na tym polu. G\u0142\u00f3wnym dostarczycielem ksi\u0105\u017cek dla Ossoli\u0144skiego by\u0142 ksi\u0119garz Karol Wild.<\/p>\n\n\n\n
Ossolineum by\u0142 bardzo ambitnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem. Kolekcja za\u0142o\u017cycielska sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z oko\u0142o 30 tysi\u0119cy druk\u00f3w, ponad 700 r\u0119kopis\u00f3w, 130 map i atlas\u00f3w, oko\u0142o 2000 rycin, ponad 350 monet i medali oraz 20 obraz\u00f3w, a tak\u017ce zbioru muszli i minera\u0142\u00f3w. J\u00f3zef Maksymilian Ossoli\u0144ski zmar\u0142 w Wiedniu 17 marca 1826 roku.<\/p>\n\n\n\n
Kolekcja za\u0142o\u017cycielska fundatora zosta\u0142a przewieziona z Wiednia do Lwowa w marcu roku 1827. Twarz czwarta samotny ojciec swojej jedynaczki. Biblioteka w pewnym stopniu by\u0142a jego c\u00f3rk\u0105 jedynaczk\u0105, bo sam nie mia\u0142 dzieci.<\/p>\n\n\n\n
1785 roku wprawdzie si\u0119 o\u017ceni\u0142, ale po sze\u015bciu latach ma\u0142\u017ce\u0144stwo na wniosek \u017cony zosta\u0142o ko\u015bcielnie uniewa\u017cnione. Oficjalnie powodem by\u0142o zbyt bliskie pokrewie\u0144stwo. Mieli wsp\u00f3lnego pradziadka.<\/p>\n\n\n\n
Ale Ambro\u017cy Grabowski, krakowski ksi\u0119garz i dobry znajomy Ossoli\u0144skiego domy\u015bla\u0142 si\u0119 innej przyczyny. Wypowiedzia\u0142 si\u0119 o niej w nieco zagadkowy spos\u00f3b. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo to by\u0142o bezdzietne, a zarazem cel jego chybiony.<\/p>\n\n\n\n
Przyczyna tego nie by\u0142a w stronie powodowanej, bo zacna \u015bwi\u0119tej pami\u0119ci pani Ossoli\u0144ska w drugim zam\u0119\u015bciu Trzebi\u0144ska wyp\u0142aci\u0142a si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwu dwoma synami. By\u0142a jeszcze i c\u00f3ra Marianna Trzebi\u0144ska, s\u0142awna w tym czasie z wdzi\u0119k\u00f3w i przyjemno\u015bci. Pisa\u0142 Grabowski.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem Ossoli\u0144ski tak pisa\u0142 do przyjaciela. B\u00f3g widzi, \u017cem rozczulony i zaj\u0119ty jedynie ch\u0119ci\u0105 bycia u\u017cytecznym i po mojej \u015bmierci mojemu narodowi. Chodzi mi o t\u0119 bibliotek\u0119, jako c\u00f3rk\u0119 jedynaczk\u0119 na wydaniu, kt\u00f3rej bym na los nie chcia\u0142 odumrze\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Twarz pi\u0105ta, naukowiec. Ossoli\u0144ski by\u0142 przede wszystkim cz\u0142owiekiem nauki. Jak zwyk\u0142 mawia\u0107, nauka nie mniej jak szabla stworzy\u0142a nasze szlachectwo.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142 historykiem literatury i bibliografem, kt\u00f3ry tworzy\u0142 swe zbiory biblioteczne z my\u015bl\u0105 o warsztacie naukowym. Nie tylko do w\u0142asnych bada\u0144, nad literatur\u0105 i bibliografi\u0105 polsk\u0105, ale tak\u017ce s\u0142u\u017c\u0105ce innym badaczom. By\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownikiem dw\u00f3ch czasopism, prowadz\u0105cego walk\u0119 z nieuctwem i konserwatyzmem szlacht z za\u015bmiecaniem j\u0119zyka polskiego obcymi nalecia\u0142o\u015bciami Monitora i pierwszego pisma literackiego w Polsce, Zabaw Przyjemnych i Po\u017cytecznych, na \u0142amach, kt\u00f3rego debiutowa\u0142 w roku 1771.<\/p>\n\n\n\n
Zabawy Przyjemne i Po\u017cyteczne by\u0142y oficjalnym organem obiad\u00f3w czwartkowych. Od roku 1800 by\u0142 cz\u0142onkiem towarzystwa przyjaci\u00f3\u0142 nauk w Warszawie. Za zas\u0142ugi naukowe by\u0142 wybrany cz\u0142onkiem honorowym towarzystwa naukowego w Getyndze oraz towarzystw naukowych w Pradze i Warszawie.<\/p>\n\n\n\n
Zosta\u0142 cz\u0142onkiem honorowym lub rzeczywistym Akademii Wiede\u0144skiej, Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Uniwersytetu Wile\u0144skiego, Towarzystwa Gospodarczego w Wiedniu, Morawsko \u015al\u0105skiego Towarzystwa dla wspierania rolnictwa i krajoznawstwa, Muzeum Czeskiego w Pradze, Uniwersytet Lwowski nada\u0142 mu doktorat honorowy z filozofii. Twarz sz\u00f3sta. M\u0119drzec w ciemno\u015bci. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Hrabiego J\u00f3zefa Maksymiliana Ossoli\u0144skiego by\u0142a nieustannym pasmem wysi\u0142k\u00f3w na rzecz zachowania dziedzictwa narodowego.<\/p>\n\n\n\n
Ale jego \u017cycie prywatne, szczeg\u00f3lnie w ostatnich latach, naznaczone by\u0142o samotno\u015bci\u0105, cierpieniem, trudem codzienno\u015bci. 1822 roku straci\u0142 wzrok i odt\u0105d zdany by\u0142 na pomoc innych os\u00f3b. Swoje my\u015bli dyktowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Znik\u0142y mi z oczu widoki \u015bwiata i zdaje mi si\u0119, \u017ce stoj\u0119 w ciemnej otch\u0142ani, w przysionku wieczno\u015bci, przez kt\u00f3rej zaparte podwoje, b\u0142ysk jaki\u015b, r\u00f3\u017cny od jaskrawego, mieni\u0105cego si\u0119 i cz\u0119sto wahaj\u0105cego si\u0119 \u015bwiat\u0142a, do ocz\u00f3w duszy mojej, do uwagi przedziera si\u0119. Czuj\u0119 si\u0119, jakobym siebie samego ju\u017c prze\u017cy\u0142, jakobym si\u0119 przeni\u00f3s\u0142 w \u017cycie r\u00f3\u017cne od tego, jakie wiod\u0142em, gdy mi o\u015bwieca\u0142o S\u0142o\u0144ce. Mniemam si\u0119 by\u0107 mojego czasu tak, jak on jest tysi\u0105c\u00f3w lat przed sob\u0105 up\u0142ynionych potomkiem.<\/p>\n\n\n\n
Sk\u0142adam sobie w my\u015bli obrazy rzeczy, kt\u00f3rych kszta\u0142t niegdy\u015b si\u0119 ogl\u0105da\u0142em. Z przypomnie\u0144 tworz\u0119 w my\u015bli \u015bwiat nowy, dost\u0119pny jej wzrokowi. W poruszaniu si\u0119 po du\u017cym mieszkaniu pe\u0142nym cennych ksi\u0105g gromadzonych przez lata pomaga\u0142y mu sznury, rozci\u0105gni\u0119te wzd\u0142u\u017c pokoi, a\u017c do \u0142\u00f3\u017cka, kt\u00f3rych Hrabia trzyma\u0142 si\u0119 obiema r\u0119koma.<\/p>\n\n\n\n
Niestety jego si\u0142y fizyczne, ka\u017cdym dniem s\u0142ab\u0142y. G\u0142os stawa\u0142 si\u0119 cichszy i mniej wyra\u017any, codzienne czynno\u015bci by\u0142y coraz wi\u0119kszym wyzwaniem. Mimo to jego umys\u0142 pozostawa\u0142 sprawny, a zapa\u0142 do pracy nie ust\u0119powa\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Zaj\u0105\u0142 si\u0119 t\u0142umaczeniem dziej\u00f3w rzymskich Liwiusza i list\u00f3w Pliniusza. Cho\u0107 opuchni\u0119te i niesprawne d\u0142onie nie by\u0142y w stanie utrzyma\u0107 pi\u00f3ra, zawsze mia\u0142 przy sobie dw\u00f3ch m\u0142odych pomocnik\u00f3w, student\u00f3w, kt\u00f3rzy na przemian czytali mu \u0142aci\u0144skie wersy, a on, dyktuj\u0105c t\u0142umaczy\u0142 je na j\u0119zyk polski. Praca u Hrabiego by\u0142a cennym do\u015bwiadczeniem.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna by\u0142o wiele si\u0119 nauczy\u0107 poszerzy\u0107 wiedz\u0119, a tak\u017ce zarobi\u0107 na utrzymanie. Ossoli\u0144ski znany by\u0142, z tego, \u017ce p\u0142aci\u0142 dobrze i z \u017cyczliwo\u015bci\u0105 wspiera\u0142 m\u0142odzie\u017c ch\u0119tn\u0105 do nauki. Dla zaczerpni\u0119cia \u015bwie\u017cego powietrza wybiera\u0142 si\u0119 powozem do parku.<\/p>\n\n\n\n
Pewnego dnia na pocz\u0105tku marca 1826 roku powr\u00f3ciwszy z przeja\u017cd\u017cki,\u201dwyb\u00f3rcza\u0142 s\u0142u\u017c\u0105cego za to, \u017ce mu jeden but z innej pary da\u0107 musia\u0142, bo by\u0142 za ciasny. Noga mu bardzo nabrzmia\u0142a. Za kilka dni porobi\u0142y si\u0119 na niej czarne plamy i powybiega\u0142y pryszcze.<\/p>\n\n\n\n
Puchlina sz\u0142a coraz wy\u017cej i ca\u0142a noga zaczerwienia\u0142a. Lekarze z\u0142o\u017cyli rad\u0119 i os\u0105dzili, \u017ce jest gangrena, a wezwani o wykrycie otwarte i rzetelne swojej opinii powiedzieli mu, \u017ce nad 24 godzin \u017cy\u0107 nie mo\u017ce. Przytomno\u015b\u0107 umys\u0142u nie opuszcza\u0142a go na chwil\u0119 i czeka\u0142 \u015bmierci z rezygnacj\u0105, a prawie z uciech\u0105, \u017ce pozb\u0119dzie si\u0119 ci\u0119\u017caru \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
Nalegano na niego, by si\u0119 spowiada\u0142, nareszcie by\u0142 ko\u0144czy\u0107 ci\u0105gle uprzykrzania si\u0119 o to i pozyska\u0107 woln\u0105 chwil\u0119, jak si\u0119 wyrazi\u0142, do rozmy\u015blania nad nico\u015bci\u0105 \u017cycia i do uko\u0144czenia testamentu za\u017c\u0105da\u0142 ksi\u0119dza obrz\u0105dku grekokatolickiego swojego przyjaciela, barona Micha\u0142a Harasiewicza. Po spowiedzi, Ossoli\u0144ski za\u017c\u0105da\u0142, aby nie marnowa\u0107 pieni\u0119dzy na wystawny pogrzeb. Chcia\u0142, by jego cia\u0142o po prostu wrzucono do grobu, aby ziemia po\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z ziemi\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Zale\u017ca\u0142o mu natomiast, aby \u017cegna\u0142o go jak najwi\u0119cej Polak\u00f3w. Zgodnie z wol\u0105 Ossoli\u0144skiego, jego cia\u0142o zosta\u0142o ubrane w skromny, czarny frak, by\u0142 bez peruki, kt\u00f3r\u0105 nosi\u0142 na co dzie\u0144. U st\u00f3p zmar\u0142ego z\u0142o\u017cono Order \u015awi\u0119tego Szczepana, a prosta, pozbawiona zdobie\u0144 trumna by\u0142a wype\u0142niona jedynie bia\u0142\u0105 krep\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Pami\u0119\u0107 to fundament ludzkiego \u017cycia i ca\u0142ych narod\u00f3w. Hrabia Maksymilian Ossoli\u0144ski niestrudzenie walczy\u0142 o jej zachowanie. Jak podkre\u015bli\u0142 Henryk Bogda\u0144ski w swym pami\u0119tniku, kt\u00f3ry jest jedynym zachowanym opisem ostatnich dni i pogrzebu Ossoli\u0144skiego, nie pozostawi\u0142 z\u0142ota ani klejnot\u00f3w, ale w testamencie narodowej pami\u0119ci pozostawi\u0142 wszystko \u2013 bibliotek\u0119, instytucj\u0119 idee.<\/p>\n\n\n\n
To one maj\u0105 trwa\u0107 i b\u0119d\u0105 trwa\u0107, p\u00f3ki \u017cy\u0107 b\u0119dzie Polska. Zak\u0142ad Narodowy imienia Ossoli\u0144skich sta\u0142 si\u0119 pot\u0119\u017cn\u0105 instytucj\u0105 narodow\u0105, kt\u00f3ra istnieje do dzisiaj, jest jednym z bardzo charakterystycznych \u015bwiadectw ducha epoki o\u015bwiecenia, ducha pracy obywatelskiej nad podtrzymywaniem polskiej narodowo\u015bci, kultury w warunkach zabor\u00f3w. Na dzi\u015b to ju\u017c wszystko.<\/p>\n\n\n\n
Zapraszam r\u00f3wnie\u017c do odwiedzenia bloga Biblioteka Vintage, gdzie znajdziecie artyku\u0142 o naszym dzisiejszym bohaterze autorstwa Doroty Walasek-Wo\u017aniak. Dzi\u015b ju\u017c dzi\u0119kuj\u0119 za wsp\u00f3lnie sp\u0119dzony czas. To by\u0142o sze\u015b\u0107 twarzy J\u00f3zefa Maksymiliana Ossoli\u0144skiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Dzie\u0144 dobry. Dzie\u0144 dobry tu Katarzyna Majchrzak. […]<\/p>\n","protected":false},"author":191,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_oasis_is_in_workflow":0,"_oasis_original":0,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"class_list":["post-131102","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"featured_image_urls_v2":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","img-1100-450":"","img-1120-800":"","img-870-440":"","img-850-600":"","img-480-380":"","img-300-225":"","img-540-700":"","img-75-75":"","menu-24x24":"","menu-36x36":"","menu-48x48":"","mailpoet_newsletter_max":""},"post_excerpt_stackable_v2":"
Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Dzie\u0144 dobry. Dzie\u0144 dobry tu Katarzyna Majchrzak. Witajcie w kolejnym odcinku Biblioteki Vintage. Rok 2026 Sejm Rzeczypospolitej Polskiej og\u0142osi\u0142 rokiem J\u00f3zefa Maksymiliana Ossoli\u0144skiego w 200 rocznic\u0119 jako \u015bmierci. Pomy\u015bla\u0142am, a w zasadzie podpowiedzia\u0142a mi to jedna przyjazna duszyczka, \u017ce to znakomita okazja, \u017ceby lepiej pozna\u0107 tw\u00f3rc\u0119 Ossolineum. I tak oto jestem. Jestem, aby odkry\u0107 przed wami sze\u015b\u0107 twarzy J\u00f3zefa Maksymiliana Ossoli\u0144skiego. Twarz pierwsza. Magnat. J\u00f3zef Kajetan Piotr Maksymilian Ossoli\u0144ski herbu top\u00f3r pochodzi\u0142 z jednego z najwa\u017cniejszych rod\u00f3w magnackich w Rzeczypospolitej. W jego \u017cy\u0142ach p\u0142yn\u0119\u0142a krew najbardziej wp\u0142ywowych…<\/p>\n","category_list_v2":"","author_info_v2":{"name":"Maciej Bidelski","url":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/author\/mbidelski\/"},"comments_num_v2":"0 comments","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/131102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/191"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131102"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/131102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":131106,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/131102\/revisions\/131106"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}