W\u0142adys\u0142aw Zamoyski (1853\u20131924) \u2013 dzia\u0142acz spo\u0142eczny, fundator Zak\u0142ad\u00f3w K\u00f3rnickich, cz\u0142onek za\u0142o\u017cyciel Towarzystwa Gimnastycznego \u201eSok\u00f3\u0142\u201d w Krakowie. Urodzi\u0142 si\u0119 w Pary\u017cu, by\u0142 synem W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego i Jadwigi Zamoyskiej z Dzia\u0142y\u0144skich. W 1871 r. zda\u0142 egzaminy maturalne w paryskim Lyc\u00e9e Imp\u00e9rial Charlemagne. S\u0142u\u017cy\u0142 w wojsku francuskim. By\u0142 cz\u0142onkiem francuskiej komisji rz\u0105dowej na wystaw\u0119 powszechn\u0105 w Sydney i odby\u0142 podr\u00f3\u017c po Australii i Oceanii, sk\u0105d przywi\u00f3z\u0142 bogate zbiory etnograficzne i mineralogiczne. W 1881 r. obj\u0105\u0142 dobra k\u00f3rnickie zapisane mu przez Jana Dzia\u0142y\u0144skiego. By\u0142 rzecznikiem polskiej w\u0142asno\u015bci w Prowincji Pozna\u0144skiej; jednym z najwa\u017cniejszych przejaw\u00f3w jego dzia\u0142alno\u015bci by\u0142o wykupowanie polskich maj\u0105tk\u00f3w zagro\u017conych przej\u0119ciem przez Niemc\u00f3w w celu utrzymania polskiego stanu posiadania w kolonizowanej i germanizowanej przez zaborc\u0119 Wielkopolsce. W\u0142adys\u0142aw Zamoyski inwestowa\u0142 w rozw\u00f3j przemys\u0142u, dbaj\u0105c, by korzystali na tym polscy pracownicy i kontrahenci. By\u0142 m.in. wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Banku Ziemskiego w Poznaniu, finansowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Biblioteki K\u00f3rnickiej, wspiera\u0142 matk\u0119 \u2013 Jadwig\u0119 Zamoysk\u0105 \u2013 w tworzeniu jej dzie\u0142a \u017cycia, czyli Szko\u0142y Domowej Pracy Kobiet. W1885 r. jako obywatel francuski zosta\u0142 obj\u0119ty ustawami bismarckowskimi, tzw. rugami pruskimi, i musia\u0142 opu\u015bci\u0107 Wielkopolsk\u0119. W kolejnych latach dzia\u0142a\u0142 w Galicji, gdzie m.in. rozprowadza\u0142 akcje pozna\u0144skiego Banku Ziemskiego. Na dziesi\u0119ciolecia zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z Podhalem. W 1889 r., pragn\u0105c uchroni\u0107 tatrza\u0144ska przyrod\u0119 od rabunkowej gospodarki le\u015bnej, naby\u0142 dobra zakopia\u0144skie, czyli znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obecnych Tatr Polskich. W samym Zakopanem przyczyni\u0142 si\u0119 do budowy elektrowni, wodoci\u0105g\u00f3w, szko\u0142y, szpitala, poczty i nowego gmachu Muzeum Tatrza\u0144skiego, a tak\u017ce Bazaru Polskiego na Krup\u00f3wkach. Dzi\u0119ki jego staraniom powsta\u0142a linia kolejowa z Chab\u00f3wki do Zakopanego. Przez wiele lat by\u0142 zaanga\u017cowany w walk\u0119 i proces o Morskie Oko oraz dolin\u0119 Rybiego Potoku. Dzi\u0119ki jego wysi\u0142kom w 1902 r. trybuna\u0142 arbitra\u017cowy w Grazu przyzna\u0142 najwi\u0119ksze z tatrza\u0144skich jezior stronie polskiej. Ustalony w\u00f3wczas przebieg granicy nie uleg\u0142 zmianie do dzi\u015b. Nie za\u0142o\u017cy\u0142 rodziny, maj\u0105tek wraz z Bibliotek\u0105 K\u00f3rnick\u0105 wsp\u00f3lnie z siostr\u0105 Mari\u0105 przekaza\u0142 narodowi polskiemu, tworz\u0105c fundacj\u0119 Zak\u0142ady K\u00f3rnickie. 10 listopada 1933 r. \u201eza wybitne zas\u0142ugi dla kraju, prac\u0119 spo\u0142eczn\u0105 oraz wielk\u0105 ofiarno\u015b\u0107\u201d zosta\u0142 po\u015bmiertnie odznaczony przez prezydenta Ignacego Mo\u015bcickiego Wielk\u0105 Wst\u0119g\u0105 Odrodzenia Polski.<\/p>\n\n\n\n
Ustanowienie przez Senat roku 2024 Rokiem W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego ma na celu przybli\u017cenie postaci tego dzia\u0142acza spo\u0142ecznego i organicznika, dzi\u0119ki kt\u00f3remu tatrza\u0144skie Morskie Oko znajduje si\u0119 obecnie w granicach Polski. Jak podkre\u015blaj\u0105 senatorowie w uchwale ustanawiaj\u0105cej rok 2024 rokiem W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego, swoje ascetyczne \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0142 on w ca\u0142o\u015bci s\u0142u\u017cbie ojczy\u017anie i narodowi, a zwie\u0144czy\u0142 je przekazaniem ca\u0142ego maj\u0105tku wraz z Bibliotek\u0105 K\u00f3rnick\u0105, narodowi polskiemu, czynem \u015bwiadcz\u0105cym o tym, \u017ce sprawy kraju by\u0142y dla niego najwa\u017cniejsze. Senatorowie przypominaj\u0105 te\u017c, \u017ce po \u015bmierci W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego Stefan \u017beromski napisa\u0142, i\u017c akt donacyjny powo\u0142uj\u0105cy fundacj\u0119 Zak\u0142ady K\u00f3rnickie \u201ewinien by\u0107 czytany w szko\u0142ach na r\u00f3wni z arcydzie\u0142ami wieszcz\u00f3w narodowych\u201d. \u201eW uznaniu wielkich zas\u0142ug i \u017cycia oddanego w ca\u0142o\u015bci Narodowi Polskiemu, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c dzi\u015b stanowi\u0105 wz\u00f3r nowoczesnej patriotycznej postawy i po\u015bwi\u0119cenia dla dobra wsp\u00f3lnego, w setn\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci tego wybitnego Polaka Senat Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2024 Rokiem W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego\u201d \u2013 stwierdzaj\u0105 senatorowie w uchwale.<\/p>\n\n\n\n