Dzie\u0144 dobry,<\/p>\n\n\n\n
w kolejnym odcinku podcastu o zapomnianych i niezapomnianych pedagogach chcia\u0142abym przedstawi\u0107 osob\u0119 i dzie\u0142o R\u00f3\u017cy Czackiej, znanej jako Matka El\u017cbieta R\u00f3\u017ca Czacka. Z jej przebogatej historii \u017cycia pragn\u0119 przywo\u0142a\u0107 jedynie kilka scen i inspiracji pedagogicznych.<\/p>\n\n\n\n
W dniu 22 pa\u017adziernika 1876 roku, w rozleg\u0142ej i pi\u0119knej Ukrainie, w maj\u0105tku Branickich, w miejscowo\u015bci Bia\u0142a Cerkiew przysz\u0142a na \u015bwiat hrabianka \u2013 R\u00f3\u017ca Maria Czacka. Jej ojcem by\u0142 Feliks Czacki a matk\u0105 Zofia z domu Led\u00f3chowska.<\/p>\n\n\n\n
Gdy R\u00f3\u017ca mia\u0142a sze\u015b\u0107 lat rodzina przenios\u0142a si\u0119 do Warszawy. Ju\u017c w tym wieku dziewczynka umia\u0142a czyta\u0107, uczy\u0142a si\u0119 czterech j\u0119zyk\u00f3w obcych. W tajniki wiedzy wprowadza\u0142y j\u0105 guwernantki, a ojciec zapoznawa\u0142 j\u0105 z tematyk\u0105 spraw gospodarczych.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3zia, jak j\u0105 zdrobniale nazywano, cierpia\u0142a na kr\u00f3tkowzroczno\u015b\u0107. W swoich Notatkach, ju\u017c jako doros\u0142a kobieta, odnosz\u0105c si\u0119 do dzieci\u0144stwa, zapisa\u0142a: \u201eNaturalnie wtedy ani mi na my\u015bl nie przychodzi\u0142o, \u017ce strac\u0119 wzrok, a to, \u017ce cz\u0119sto nie widzia\u0142am tego, co w moim otoczeniu widziano, wydawa\u0142o mi si\u0119 rzecz\u0105 naturaln\u0105 i do tego si\u0119 nie przyznawa\u0142am.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 uznawana by\u0142a za os\u00f3bk\u0119 raczej nie\u015bmia\u0142\u0105, jej p\u00f3\u017aniejsze dokonania zupe\u0142nie tego nie potwierdzaj\u0105. Nale\u017cy te\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce od najm\u0142odszych lat R\u00f3\u017ca by\u0142a praktykuj\u0105c\u0105 chrze\u015bcijank\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Podczas wakacji, kt\u00f3re sp\u0119dza\u0142a na Wo\u0142yniu, R\u00f3\u017ca w wieku 22 lat na skutek upadku z konia, straci\u0142a wzrok. Ta m\u0142oda kobieta, stoj\u0105ca u progu doros\u0142ego \u017cycia, wykaza\u0142a si\u0119 niezwyk\u0142\u0105 si\u0142\u0105 i ufno\u015bci\u0105. Nie podda\u0142a si\u0119 rozpaczy, wr\u0119cz przeciwnie podtrzymywa\u0142a na duchu bezsiln\u0105 wobec tej tragedii rodzin\u0119. Nauczy\u0142a si\u0119 alfabetu Braille\u2019a. By\u0142a na bie\u017c\u0105co z najnowszymi osi\u0105gni\u0119ciami nauki o niewidomych. Podr\u00f3\u017cowa\u0142a po Europie, odwiedzi\u0142a mi\u0119dzy innymi Francj\u0119, Austri\u0119 i Szwajcari\u0119.<\/p>\n\n\n\n
W 1911 roku za\u0142o\u017cy\u0142a Towarzystwo Opieki nad Ociemnia\u0142ymi. W ramach tej instytucji w Warszawie powsta\u0142y: ochronka, szko\u0142a powszechna, warsztaty, biblioteka brajlowska oraz tzw. patronat, obejmuj\u0105cy na terenie miasta doros\u0142ych niewidomych i ich rodziny.<\/p>\n\n\n\n
Lata I wojny \u015bwiatowej R\u00f3\u017ca Czacka sp\u0119dzi\u0142a w \u017bytomierzu. Tam zrodzi\u0142o si\u0119 pragnienie wst\u0105pienia do klasztoru, a tak\u017ce zakie\u0142kowa\u0142a my\u015bl o powo\u0142aniu nowego zgromadzenia zakonnego, kt\u00f3rego misj\u0105 by\u0142aby s\u0142u\u017cba ludziom niewidomym.<\/p>\n\n\n\n
W 1917 roku R\u00f3\u017ca Czacka przyj\u0119\u0142a habit franciszka\u0144ski i z\u0142o\u017cy\u0142a \u015bluby wieczyste w III Zakonie \u015bw. Franciszka.<\/p>\n\n\n\n
W maju 1918 roku wr\u00f3ci\u0142a do Warszawy jako siostra El\u017cbieta. Gdy uzyska\u0142a wymagane pozwolenia, przyj\u0119\u0142a kandydatki do nowego zgromadzenia, kt\u00f3re od 1 grudnia 1918 roku zacz\u0119\u0142o istnie\u0107 jako Zgromadzenie Si\u00f3str Franciszkanek S\u0142u\u017cebnic Krzy\u017ca. Opiekunem duchowym Zgromadzenia i ca\u0142ego Dzie\u0142a zosta\u0142 ksi\u0105dz W\u0142adys\u0142aw Korni\u0142owicz .<\/p>\n\n\n\n
W 1922 roku, dzi\u0119ki otrzymanej darowi\u017anie kilku m\u00f3rg ziemi w Laskach, Matka El\u017cbieta rozpocz\u0119\u0142a budow\u0119 zak\u0142adu dla niewidomych. Tu powsta\u0142 dom macierzysty Zgromadzenia oraz stopniowo zosta\u0142y przeniesione plac\u00f3wki dla niewidomych dzieci \u2013 szko\u0142a i warsztaty.<\/p>\n\n\n\n
Do momentu wybuchu II wojny \u015bwiatowej, Laski kierowane przez Matk\u0119 Czack\u0105 sta\u0142y si\u0119 nowoczesn\u0105 plac\u00f3wk\u0105. Niewidomi wychowankowie zdobywali tam wykszta\u0142cenie podstawowe i zawodowe. Dzi\u0119ki temu byli przygotowani do prowadzenia samodzielnego i niezale\u017cnego finansowo \u017cycia. Nie tylko wymiar materialny, lecz tak\u017ce umocnienie duchowe, dawa\u0142y wychowankom poczucie sprawczo\u015bci i godno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Dodatkowo trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce Laski sta\u0142y si\u0119 o\u015brodkiem duchowo\u015bci franciszka\u0144skiej, przyci\u0105ga\u0142y ludzi poszukuj\u0105cych sensu \u017cycia. Tu cierpienie spowodowane brakiem wzroku, przyjmowane by\u0142o i jest z m\u0119stwem i pogod\u0105 ducha. Niezwyk\u0142e jest to, \u017ce w Laskach wypracowano model wsp\u00f3\u0142pracy \u2013 na r\u00f3\u017cnych prawach \u00ad\u2013 os\u00f3b niewidomych, pracownik\u00f3w \u015bwieckich i si\u00f3str zakonnych.<\/p>\n\n\n\n
We wrze\u015bniu 1939 roku, w czasie bombardowania Warszawy, Matka Czacka zosta\u0142a ranna w g\u0142ow\u0119 i straci\u0142a oko. Mimo to po powrocie do Lasek kierowa\u0142a odbudow\u0105 zak\u0142adu.<\/p>\n\n\n\n
Od 1950 roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 trwaj\u0105ca do \u015bmierci choroba R\u00f3\u017cy Czackiej. Matka Czacka przekaza\u0142a kierownictwo swojej nast\u0119pczyni, a sama wspiera\u0142a Dzie\u0142o modlitw\u0105 i ofiar\u0105 cierpienia. Matka El\u017cbieta R\u00f3\u017ca Czacka zmar\u0142a w opinii \u015bwi\u0119to\u015bci 15 maja 1961 roku w Laskach. Zosta\u0142a pochowana na cmentarzu, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 na terenie O\u015brodka Szkolno-Wychowawczego w Laskach, a w zwi\u0105zku z beatyfikacj\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce 12 wrze\u015bnia 2021 roku w \u015awi\u0105tyni Opatrzno\u015bci Bo\u017cej w Warszawie, spoczywa w sarkofagu w kaplicy pod wezwaniem Matki Bo\u017cej Anielskiej w Laskach.<\/strong><\/p>\n\n\n\n A teraz zapraszam do wys\u0142uchania kilku cytat\u00f3w \u201eZ notatek o wychowaniu niewidomych\u201d. S\u0142owa Matki Czackiej s\u0105 tak wa\u017cne i ca\u0142y czas aktualne, \u017ce warto je obszernie udost\u0119pnia\u0107.<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c na samym pocz\u0105tku R\u00f3\u017ca Czacka stwierdzi\u0142a, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n \u201eZwyk\u0142a opieka nie wystarcza i \u017ce dziecko niewidome w specjalny spos\u00f3b powinno by\u0107 wychowywane.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201eDziecko niewidome powinno by\u0107 jak najwcze\u015bniej oddane pod opiek\u0119 dobrego i m\u0105drego wychowawcy. Od wychowawcy zale\u017cy rozw\u00f3j moralny, umys\u0142owy i fizyczny dziecka. Wychowawca powinien wychowywa\u0107 przede wszystkim przyk\u0142adem. Metoda wychowania moralnego niewidomych nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od metod wychowania widz\u0105cych. Natomiast wychowanie umys\u0142owe, pr\u00f3cz wszechstronnego wyksztalcenia i fachowego przygotowania, wymaga od wychowawcy g\u0142\u0119bokiego wnikni\u0119cia we w\u0142a\u015bciwo\u015bci umys\u0142u niewidomego, umiej\u0119tno\u015bci wykorzystywania wra\u017ce\u0144 s\u0142uchowych dla zapoznawania niewidomych ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym i niewyczerpanej pomys\u0142owo\u015bci w zast\u0119powaniu wra\u017ce\u0144 wzrokowych przedmiotami dost\u0119pnymi dla dotyku.\u201d<\/p>\n\n\n\n Kontynuuje:<\/p>\n\n\n\n \u201eTe wszystkie starania powinny mie\u0107 na celu powa\u017cn\u0105 kultur\u0119 umys\u0142u i serca niewidomego, kultur\u0119, kt\u00f3ra nie tylko zabezpieczy go od nudy i pr\u00f3\u017cnych marze\u0144, do jakich jest sk\u0142onny, ale otworzy przed nim \u015bwiat prawdy, dobra i pi\u0119kna.\u201d<\/p>\n\n\n\n W 1928 o stosunku niewidomych do zak\u0142adu pisa\u0142a nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n \u201eZak\u0142ad powinien by\u0107 dla niewidomego drugim domem rodzinnym, kierownicy, siostry i koledzy jakby najbli\u017csz\u0105 rodzin\u0105. St\u0105d wyp\u0142ywa uszanowanie, mi\u0142o\u015b\u0107, wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i szczero\u015b\u0107 w stosunkach z prze\u0142o\u017conymi, a serdeczna \u017cyczliwo\u015b\u0107 dla innych niewidomych.\u201d<\/p>\n\n\n\n Przechodz\u0105c przez kolejne etapy edukacji, kt\u00f3re tylko w teorii maj\u0105 granice, R\u00f3\u017ca Czacka pisa\u0142a nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n \u201ePierwszym etapem wychowania dziecka niewidomego jest przedszkole specjalne. G\u0142\u00f3wnym jego zadaniem jest wytworzenie w dziecku tych wszystkich podstawowych prawid\u0142owych struktur psychofizycznych, na kt\u00f3rych oprze si\u0119 jego dalsze wychowanie i wykszta\u0142cenie. Przede wszystkim chodzi tu o racjonalne wychowanie fizyczne, licz\u0105ce si\u0119 z wi\u0119ksz\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105 dziecka, z wi\u0119kszym wysi\u0142kiem nerwowym, kt\u00f3ry b\u0119dzie ono musia\u0142o da\u0107 w ci\u0105gu ca\u0142ego swojego \u017cycia, aby sprosta\u0107 jego ci\u0119\u017carom, i z tymi specjalnymi trudno\u015bciami fizycznymi, kt\u00f3re \u015blepota stwarza.\u201d<\/p>\n\n\n\n Og\u00f3lnie o znaczeniu nauki dla osoby niewidomej R\u00f3\u017ca Czacka m\u00f3wi\u0142a, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n \u201eDla niewidomego nauka to wyj\u015bcie z siebie, to okno na \u015bwiat, to czynnik r\u00f3wnowagi i zdrowia psychicznego, to kompensata tego pewnego ub\u00f3stwa \u017cyciowego, kt\u00f3re narzuca mu jego kalectwo. Dlatego te\u017c niewidomych nale\u017cy uczy\u0107 wi\u0119cej, zaprawia\u0107 ich do \u017cywszej i ci\u0105glejszej pracy umys\u0142owej ni\u017c widz\u0105cych na tym samym poziomie.\u201d<\/p>\n\n\n\n Jednym, a mo\u017ce lepiej powiedzie\u0107, g\u0142\u00f3wnym fundamentem systemu pomocy niewidomym jest mocne zakorzenienie w duchowo\u015bci. Matka Czacka wyja\u015bnia\u0142a:<\/p>\n\n\n\n \u201eWiemy, ze \u017caden \u015bwiatopogl\u0105d filozoficzny i \u017caden oparty na nim system pedagogiczny nie daje takiego rozwi\u0105zania tego problemu, na kt\u00f3rym mog\u0142oby si\u0119 oprze\u0107 w pe\u0142ni \u017cycie cz\u0142owieka cierpi\u0105cego. (\u2026) Jedynie niewidomy g\u0142\u0119boko wierz\u0105cy, posiadaj\u0105c pe\u0142ni\u0119 \u017cycia Bo\u017cego nie ugnie si\u0119 pod ci\u0119\u017carem kalectwa, lecz przyj\u0105wszy je w pe\u0142ni, przemieni na swoj\u0105 si\u0142\u0119. Zrealizuje on w sobie harmoni\u0119 duchow\u0105 i stanie si\u0119 tym sposobem \u017cywym wzorem zwyci\u0119stwa si\u0142 duchowych, wyzwalaj\u0105cych i triumfuj\u0105cych w pe\u0142ni rozkwitu nadprzyrodzonego nad ci\u0119\u017carem i wi\u0119zami materii.\u201d<\/p>\n\n\n\n Patrz\u0105c na \u017cycie R\u00f3\u017cy Czackiej, poznaj\u0105c jej losy, \u015bledz\u0105c histori\u0119 relacji z r\u00f3\u017cnymi osobami, widzimy jej trosk\u0119, czu\u0142o\u015b\u0107 i dobro\u0107 oraz to, \u017ce by\u0142a bardzo wymagaj\u0105ca, wymaga\u0142a najpierw od siebie potem od innych. By\u0142a prawdziw\u0105 i kochaj\u0105c\u0105 matk\u0105 dla niewidomych na ciele i duszy.<\/p>\n\n\n\n Aby jeszcze bardziej zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do poznania jej osoby i dzie\u0142a warto odwiedzi\u0107 wspomniane ju\u017c, oddalone zaledwie kilkana\u015bcie minut drogi od Warszawy \u2013 Laski. Tam, w\u015br\u00f3d ciszy lasu, w atmosferze pokoju i refleksji, mo\u017cna zrozumie\u0107 i poczu\u0107 wi\u0119cej ni\u017c s\u0105 w stanie wyrazi\u0107 s\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n Do us\u0142yszenia w kolejnym odcinku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dzie\u0144 dobry, w kolejnym odcinku podcastu o zapomnianych i niezapomnianych pedagogach chcia\u0142abym przedstawi\u0107 osob\u0119 i dzie\u0142o R\u00f3\u017cy Czackiej, znanej jako […]<\/p>\n","protected":false},"author":191,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_oasis_is_in_workflow":0,"_oasis_original":0,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"class_list":["post-88450","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"featured_image_urls_v2":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","img-1100-450":"","img-1120-800":"","img-870-440":"","img-850-600":"","img-480-380":"","img-300-225":"","img-540-700":"","img-75-75":"","menu-24x24":"","menu-36x36":"","menu-48x48":"","mailpoet_newsletter_max":""},"post_excerpt_stackable_v2":" Dzie\u0144 dobry, w kolejnym odcinku podcastu o zapomnianych i niezapomnianych pedagogach chcia\u0142abym przedstawi\u0107 osob\u0119 i dzie\u0142o R\u00f3\u017cy Czackiej, znanej jako Matka El\u017cbieta R\u00f3\u017ca Czacka. Z jej przebogatej historii \u017cycia pragn\u0119 przywo\u0142a\u0107 jedynie kilka scen i inspiracji pedagogicznych. W dniu 22 pa\u017adziernika 1876 roku, w rozleg\u0142ej i pi\u0119knej Ukrainie, w maj\u0105tku Branickich, w miejscowo\u015bci Bia\u0142a Cerkiew przysz\u0142a na \u015bwiat hrabianka \u2013 R\u00f3\u017ca Maria Czacka. Jej ojcem by\u0142 Feliks Czacki a matk\u0105 Zofia z domu Led\u00f3chowska. Gdy R\u00f3\u017ca mia\u0142a sze\u015b\u0107 lat rodzina przenios\u0142a si\u0119 do Warszawy. Ju\u017c w tym wieku dziewczynka umia\u0142a czyta\u0107, uczy\u0142a si\u0119 czterech j\u0119zyk\u00f3w obcych. W tajniki wiedzy wprowadza\u0142y…<\/p>\n","category_list_v2":"","author_info_v2":{"name":"Maciej Bidelski","url":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/author\/mbidelski\/"},"comments_num_v2":"0 \u043a\u043e\u043c\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u0438\u0435\u0432","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/88450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/191"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88450"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/88450\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88456,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/88450\/revisions\/88456"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}