Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu Pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej imienia Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n
Odcinek dziewi\u0105ty. Geniusz medyczny o mrocznym obliczu. Nauka to pot\u0119\u017cne narz\u0119dzie, kt\u00f3re mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 zar\u00f3wno dobru, jak i z\u0142u.<\/p>\n\n\n\n
Historia, kt\u00f3r\u0105 wam dzi\u015b opowiem, jest tego doskona\u0142ym przyk\u0142adem. Poznamy posta\u0107 wybitnego naukowca, kt\u00f3rego odkrycia mia\u0142y ogromny wp\u0142yw na rozw\u00f3j nauki.<\/p>\n\n\n\n
To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki takim wizjonerom jak Alexis Carrel, medycyna poczyni\u0142a ogromne post\u0119py.<\/p>\n\n\n\n
Jego techniki by\u0142y fundamentem do rozwoju wsp\u00f3\u0142czesnej chirurgii naczyniowej i transplantacyjnej.<\/p>\n\n\n\n
Jednak jego fascynacja eugenik\u0105 pokaza\u0142a, \u017ce nawet najja\u015bniejsze umys\u0142y maj\u0105 swoje ciemne strony.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142 duszny, czerwcowy wiecz\u00f3r 24 czerwca 1894 roku. Lyon.<\/p>\n\n\n\n
Miasto, t\u0119tni\u0105ce \u017cyciem i udekorowane z okazji odbywaj\u0105cej si\u0119 tam wystawy krajowej. Na ulicach t\u0142um wiwatowa\u0142 na cze\u015b\u0107 prezydenta Republiki Francuskiej Sadi Carnota, kt\u00f3ry przyby\u0142 do miasta, aby wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w uroczysto\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n
Atmosfera by\u0142a pe\u0142na entuzjazmu.<\/p>\n\n\n\n
Orkiestra gra\u0142a Marsyliank\u0119, t\u0142um krzycza\u0142, Vivat Carnot! Prezydent znany z dystyngowanego wygl\u0105du i eleganckiego zachowania.<\/p>\n\n\n\n
Jecha\u0142 otwart\u0105 karet\u0105, aby by\u0107 bli\u017cej swojego ludu.<\/p>\n\n\n\n
Pojazd otoczony by\u0142 przez stra\u017cnik\u00f3w, ale ich liczba by\u0142a niewielka, co do wydawa\u0142o si\u0119 do\u015b\u0107 lekkomy\u015blnie, zwa\u017cywszy na fal\u0119 anarchistycznych zamach\u00f3w, kt\u00f3re w tamtym czasie przetacza\u0142y si\u0119 przez Europ\u0119. Gdy prezydencka kolumna przeje\u017cd\u017ca\u0142a przez Place de la R\u00e9publique, wiwatuj\u0105cy t\u0142um macha\u0142 flagami i rzuca\u0142 kwiaty.<\/p>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d zgromadzonych znajdowa\u0142 si\u0119 m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna.<\/p>\n\n\n\n
Drobnej budowy z twarz\u0105, na kt\u00f3rej malowa\u0142a si\u0119 determinacja.<\/p>\n\n\n\n
Nazywa\u0142 si\u0119 Sante Geronimo Caserio. By\u0142 w\u0142oskim anarchist\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Sta\u0142 na skraju chodnika, czekaj\u0105c na odpowiedni moment, trzymaj\u0105c co\u015b w r\u0119ce, pod p\u0142aszczem.<\/p>\n\n\n\n
Gdy kareta zwolni\u0142a, Caserio zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do niej szybkim krokiem.<\/p>\n\n\n\n
Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce chce u\u015bcisn\u0105\u0107 r\u0119k\u0119 prezydenta.<\/p>\n\n\n\n
W jednej chwili wyci\u0105gn\u0105\u0142 jednak n\u00f3\u017c ukryty pod gazet\u0105 i z impetem ugodzi\u0142 prezydenta w brzuch.<\/p>\n\n\n\n
Prezydent z\u0142apa\u0142 si\u0119 za bok, a jego bia\u0142a<\/p>\n\n\n\n
koszula zacz\u0119\u0142a nasi\u0105ka\u0107 krwi\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Zdo\u0142a\u0142 jeszcze powiedzie\u0107: Jestem ranny! Zanim ods\u0142un\u0105\u0142 si\u0119 do ty\u0142u.<\/p>\n\n\n\n
Mimo wysi\u0142k\u00f3w lekarzy Sadi Carnot zmar\u0142 tego samego wieczoru na skutek odniesionych obra\u017ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Zmar\u0142 na stole operacyjnym, poniewa\u017c chirurdzy nie byli w stanie powstrzyma\u0107 ogromnego krwotoku.<\/p>\n\n\n\n
Nie dysponowali odpowiednimi narz\u0119dziami i technik\u0105 naprawy naczy\u0144 krwiono\u015bnych.<\/p>\n\n\n\n
\u015awiadkiem zamachu na prezydenta Carnota by\u0142 m\u0142ody student medycyny Alexis Carrel.<\/p>\n\n\n\n
Zamach okaza\u0142 si\u0119 punktem zwrotnym w jego \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n
Carrel zrozumia\u0142, \u017ce techniki chirurgiczne, jakimi dysponowano, by\u0142y niewystarczaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142 przekonany, \u017ce musi istnie\u0107 spos\u00f3b by ratowa\u0107 ludzi z takimi obra\u017ceniami.<\/p>\n\n\n\n
Przera\u017cony bezradno\u015bci\u0105 wobec rany, kt\u00f3rej do\u015bwiadczy\u0142 prezydent, Carrel poprzysi\u0105g\u0142 sobie, \u017ce po\u015bwi\u0119ci \u017cycie na rozwi\u0105zanie problemu, kt\u00f3ry tamtego wieczora by\u0142 nie do przezwyci\u0119\u017cenia. \u015amier\u0107 prezydenta Francji by\u0142a dla Alexisa Carrela<\/p>\n\n\n\n
impulsem do zaj\u0119cia si\u0119 chirurgi\u0105 naczyniow\u0105 i po\u015bwi\u0119ceniu nauce.<\/p>\n\n\n\n
Carrel urodzi\u0142 si\u0119 w 1873 roku we Francji w niewielkim miasteczku Sainte-Foy-l\u00e8s-Lyon.<\/p>\n\n\n\n
Mia\u0142 pi\u0119\u0107 lat, kiedy jego ojciec zmar\u0142 w wyniku zapalenia p\u0142uc<\/p>\n\n\n\n
Matka Alexisa zarabia\u0142a na \u017cycie haftem.<\/p>\n\n\n\n
Jako m\u0142ody ch\u0142opiec z zachwytem obserwowa\u0142 j\u0105 przy pracy kiedy ig\u0142\u0105 wyszywa\u0142a na p\u0142\u00f3tnie pracoch\u0142onne cude\u0144ka.<\/p>\n\n\n\n
Bardzo interesowa\u0142a go tak\u017ce przyroda.<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c we wczesnych szkolnych latach wykonywa\u0142 sekcj\u0119 ptak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w medycznych na Uniwersytecie w Lyonie rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w Instytucie Anatomii.<\/p>\n\n\n\n
Podj\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z najlepsz\u0105 hafciark\u0105 w Lyonie Madam Leroudier, kt\u00f3rej zr\u0119czno\u015b\u0107 i cierpliwo\u015b\u0107 pozwala\u0142y mu lepiej rozumie\u0107, jak praca nad materia\u0142em mo\u017ce przek\u0142ada\u0107 si\u0119 na prac\u0119 z \u017cyw\u0105 tkank\u0105. Pracuj\u0105c na zw\u0142okach, a p\u00f3\u017aniej na zwierz\u0119tach<\/p>\n\n\n\n
doskonali\u0142 techniki zespole\u0144 naczyniowych.<\/p>\n\n\n\n
W 1900 roku obroni\u0142 prac\u0119 doktorsk\u0105 na Uniwersytecie w Lyonie.<\/p>\n\n\n\n
Liczy\u0142a ona 303<\/p>\n\n\n\n
strony, dotyczy\u0142a raka tarczycy. 2 lata p\u00f3\u017aniej opublikowa\u0142 swoj\u0105 pierwsz\u0105 prac\u0119<\/p>\n\n\n\n
o zespoleniach naczy\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Ukaza\u0142a si\u0119 ona po francusku w czasopi\u015bmie Lyon Medical.<\/p>\n\n\n\n
Uznawano go w\u00f3wczas za dziwaka, bo wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 nie tylko wygl\u0105dem, ale podej\u015bciem do pracy.<\/p>\n\n\n\n
Zawsze ubrany w czarny fartuch i czarne r\u0119kawiczki.<\/p>\n\n\n\n
Pole operacyjne pokrywa\u0142 czarnymi serwetami, kt\u00f3re kontrastowa\u0142y z biel\u0105, cienkich nici i po\u0142yskuj\u0105cych igie\u0142.<\/p>\n\n\n\n
W swoich dzia\u0142aniach by\u0142 precyzyjny i metodyczny.<\/p>\n\n\n\n
Stosowa\u0142 kleszczyki z g\u0142adkimi zaciskami, by delikatnie traktowa\u0107 \u015br\u00f3db\u0142onek, warstw\u0119 naczy\u0144 tak czu\u0142\u0105, \u017ce jak najmniejszy b\u0142\u0105d m\u00f3g\u0142 spowodowa\u0107 powstanie zakrzepu.<\/p>\n\n\n\n
Zamiast powszechnie u\u017cywanych, kr\u00f3tkich zakrzywionych igie\u0142 wybiera\u0142 d\u0142ugie i proste by prowadzi\u0107 szwy<\/p>\n\n\n\n
z mistrzowsk\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105. Jedwabne nici, kt\u00f3re wykorzystywa\u0142 pokrywa\u0142 warstw\u0105 parafiny, co sprawia\u0142o, \u017ce delikatniej sun\u0119\u0142y po \u015bcianach naczy\u0144 minimalizuj\u0105c ryzyko uszkodze\u0144. Powierzchni\u0119<\/p>\n\n\n\n
operacyjn\u0105 nawil\u017ca\u0142 roztworem Ringera, kt\u00f3ry zapobiega\u0142 wysychaniu tkanek.<\/p>\n\n\n\n
Jego najwi\u0119kszym arcydzie\u0142em by\u0142a technika triangulacji. Metoda, kt\u00f3ra wymaga\u0142a niezwyk\u0142ej precyzji i wyczucia.<\/p>\n\n\n\n
W kluczowym momencie \u0142apa\u0142 brzegi naczy\u0144 szwami w spos\u00f3b, kt\u00f3ry pozwala\u0142 na ich delikatne wywini\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki temu unika\u0142 kontaktu krwi z powierzchniami, kt\u00f3re mog\u0142oby wywo\u0142a\u0107 reakcj\u0119 niepo\u017c\u0105dan\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Liczy\u0142a si\u0119 tylko naturalna g\u0142adka strefa \u015br\u00f3db\u0142onka.<\/p>\n\n\n\n
Nie by\u0142 to jednak jedynie popis kunsztu technicznego. Rygorystyczna aseptyka, kt\u00f3r\u0105 stosowa\u0142<\/p>\n\n\n\n
ogranicza\u0142a ryzyko infekcji do absolutnego minimum.<\/p>\n\n\n\n
Jego kariera naukowa rozwija\u0142a si\u0119 bardzo pomy\u015blnie, a\u017c do 1902 roku, gdy to zaprzyja\u017aniony z nim lekarz, zaprosi\u0142 Carrela do pomocy w opiece nad chorymi jad\u0105cymi poci\u0105giem z Lyonu do Lourdes.<\/p>\n\n\n\n
Miasteczka, znanego z objawem maryjnych i uzdrawiaj\u0105cej wody z groty Masabielle, chocia\u017c Carell urodzi\u0142 si\u0119 jako katolik, by\u0142 w\u00f3wczas agrostykiem nie wierzy\u0142 w cuda.<\/p>\n\n\n\n
Niemniej jednak zgodzi\u0142 si\u0119 pom\u00f3c zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na przyja\u017a\u0144<\/p>\n\n\n\n
jak i zainteresowanie przyczynami naturalnymi, kt\u00f3re mog\u0142y powodowa\u0107 szybkie uzdrowienia, jakie obserwowano w Lourdes. W\u015br\u00f3d chorych, znalaz\u0142a si\u0119 m\u0142oda kobieta?<\/p>\n\n\n\n
Marie Bailly. Mia\u0142a zaledwie 18 lat, a jej stan by\u0142 krytyczny. Cierpia\u0142a na zapalenie otrzewnej.<\/p>\n\n\n\n
Lekarze twierdzili, \u017ce nie do\u017cyje nast\u0119pnego dnia.<\/p>\n\n\n\n
Po przyje\u017adzie do Lourdes Marie zaniesiono do groty i na jej brzuch<\/p>\n\n\n\n
wylano 3 karafki wody z cudownego \u017ar\u00f3d\u0142a. Trzy strumienie zimnej wody spad\u0142y na jej rozpalone<\/p>\n\n\n\n
cia\u0142o. Pierwszy spowodowa\u0142 ogromny b\u00f3l. Przy drugim co\u015b si\u0119 zmieni\u0142o, b\u00f3l zmala\u0142.<\/p>\n\n\n\n
A trzeci przyni\u00f3s\u0142 ulg\u0119.<\/p>\n\n\n\n
W tym momencie wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b, co Alexis Carrel opisa\u0142 jako niewyt\u0142umaczalne.<\/p>\n\n\n\n
Carrel, kt\u00f3ry dok\u0142adnie obserwowa\u0142 i robi\u0142 notatki, nie m\u00f3g\u0142 uwierzy\u0107 w to co widzi.<\/p>\n\n\n\n
To nie by\u0142a powolna poprawa, to by\u0142o natychmiastowe i ca\u0142kowite uzdrowienie. Napisa\u0142:<\/p>\n\n\n\n
\u201eOgromnie rozd\u0119ty i bardzo twardy brzuch zacz\u0105\u0142 sp\u0142aszcza\u0107 si\u0119 i w ci\u0105gu 30 minut ca\u0142kowicie znikn\u0105\u0142.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Nast\u0119pnego dnia Marie wsta\u0142a, zjad\u0142a \u015bniadanie i bez problemu wr\u00f3ci\u0142a poci\u0105giem do domu.<\/p>\n\n\n\n
Przez kilka miesi\u0119cy lekarze monitorowali jej stan.<\/p>\n\n\n\n
Nie by\u0142o \u017cadnych \u015blad\u00f3w choroby, Co wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n
Zmieni\u0142a swoje \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n
Zosta\u0142a siostr\u0105 zakonn\u0105, po\u015bwi\u0119caj\u0105c si\u0119 opiece nad ubogimi i chorymi a\u017c do swojej \u015bmierci w 1937 roku.<\/p>\n\n\n\n
Carrel z natury sceptyk i agnostyk nie od razu uwierzy\u0142 w cud, kt\u00f3rego by\u0142 \u015bwiadkiem.<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 to do\u015bwiadczenie g\u0142\u0119boko nie wstrz\u0105sn\u0119\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Pocz\u0105tkowo pr\u00f3bowa\u0142 je zracjonalizowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Niech\u0119tnie m\u00f3wi\u0142 o duchowych wnioskach, kt\u00f3re si\u0119 z nim wi\u0105za\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
Obawia\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce uznanie tego wydarzenia za nadprzyrodzone mo\u017ce zrujnowa\u0107 jego pozycj\u0119 w \u015brodowisku naukowym nie chc\u0105c sta\u0107 si\u0119 twarz\u0105 kontrowersji zaproponowa\u0142 systematyczne badania przypadk\u00f3w cudownych uzdrowie\u0144 w Lourdes, tak jak te, kt\u00f3re stosuje si\u0119 w szpitalach czy laboratoriach.<\/p>\n\n\n\n
Jednak jego szczeg\u00f3\u0142owe obserwacje, a zw\u0142aszcza analiza przypadku Marie Bailly kobiety, kt\u00f3rej nag\u0142e uzdrowienie by\u0142o niemo\u017cliwe do wyja\u015bnienia na gruncie medycyny
trafi\u0142y na \u0142amy prasy naukowej.<\/p>\n\n\n\n
Wkr\u00f3tce wiadomo\u015b\u0107 ta zyska\u0142a rozg\u0142os, trafiaj\u0105c na pierwsze strony francuskich gazet i wywo\u0142uj\u0105c burz\u0119 w naukowym \u015bwiecie. Zamiast uznania, Carrel spotka\u0142 si\u0119 z ostracyzmem. Jego kandydatury do pracy by\u0142y odrzucane, a reputacja bezpowrotnie zniszczona. \u015arodowisko medyczne, kt\u00f3re wcze\u015bniej podziwia\u0142o jego osi\u0105gni\u0119cia, odwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 od niego.<\/p>\n\n\n\n
Nie widzia\u0142 szans na kontynuacj\u0119 kariery we Francji. M\u0142ody, chirurg podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o emigracji do Kanady.<\/p>\n\n\n\n
Na kongresie w Montrealu Alexis Carrel przedstawi\u0142 referat, kt\u00f3ry wywar\u0142 du\u017ce wra\u017cenie na szefie chirurgii z Uniwersytetu w Chicago.<\/p>\n\n\n\n
Carrel dosta\u0142 od niego propozycj\u0119 pracy i wybra\u0142 posad\u0119 w katedrze fizjologii.<\/p>\n\n\n\n
Wyb\u00f3r Carrela, okaza\u0142 si\u0119 strza\u0142em w dziesi\u0105tk\u0119. Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z Charlesem Guthriem<\/p>\n\n\n\n
w ci\u0105gu zaledwie 22 miesi\u0119cy opublikowali a\u017c 21 prac naukowych. Ich badania skupia\u0142y si\u0119 na precyzyjnej sztuce \u0142\u0105czenia naczy\u0144 krwiono\u015bnych.<\/p>\n\n\n\n
Takich jak rewolucyjna technika triangulacji, Carrel nieustannie poszukuj\u0105cy nowych wyzwa\u0144<\/p>\n\n\n\n
zaj\u0105\u0142 si\u0119 przeszczepianiem ca\u0142ych ko\u0144czyn u zwierz\u0105t, a nast\u0119pnie przyszed\u0142 do bardziej skomplikowanych operacji, takich jak przeszczepy nerek, tarczycy, nadnerczy, jajnik\u00f3w, \u015bledziony i jelit. Kulminacj\u0105 jego bada\u0144 by\u0142o przeniesienie serca z klatki piersiowej wi\u0119kszego psa<\/p>\n\n\n\n
na szyj\u0119 drugiego. Cho\u0107 serce bi\u0142o zaledwie 2 godziny,<\/p>\n\n\n\n
by\u0142 to niew\u0105tpliwy sukces, kt\u00f3ry otwiera\u0142 zupe\u0142nie nowe mo\u017cliwo\u015bci w dziedzinie transplantologii.<\/p>\n\n\n\n
Zrobi\u0142o to wra\u017cenie na ameryka\u0144skich chirurgach.<\/p>\n\n\n\n
Co zadecydowa\u0142o o zatrudnianiu Carrela w Instytucie Rockefellera w Nowym Jorku.<\/p>\n\n\n\n
Zosta\u0142 szefem nowo utworzonej jednostki zajmuj\u0105cej si\u0119 chirurgi\u0105 eksperymentaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W Instytucie rockefellera Carrel otrzyma\u0142 warunki, o jakich wi\u0119kszo\u015b\u0107 naukowc\u00f3w mog\u0142a tylko pomarzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Nie martwi\u0142 si\u0119 finansami, nie musia\u0142 konsultowa\u0107 pacjent\u00f3w ani prowadzi\u0107 wyk\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Mia\u0142 niemal nieograniczon\u0105 autonomi\u0119, kt\u00f3r\u0105 wykorzysta\u0142 do maksimum. Ju\u017c sam wygl\u0105d jego laboratorium robi\u0142 wra\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n
Ciemnoszare \u015bciany, czarne fartuchy czapki i maski noszone przez asystent\u00f3w tworzy\u0142y aur\u0119 tajemnicy i skupienia.<\/p>\n\n\n\n
Carrell, cho\u0107 otoczony zespo\u0142em, pozostawa\u0142 samotnikiem.<\/p>\n\n\n\n
Nie utrzymywa\u0142 kontaktu z kolegami, nie uczestniczy\u0142 w towarzyskich spotkaniach.<\/p>\n\n\n\n
Ca\u0142y jego \u015bwiat ogranicza\u0142 si\u0119 do laboratorium i eksperyment\u00f3w, kt\u00f3re przesuwa\u0142y granice ludzkiej wyobra\u017ani.<\/p>\n\n\n\n
Udoskonaliwszy technik\u0119 szwu naczyniowego i opracowawszy metod\u0119 pobierania oraz reimplantacji organ\u00f3w od tego samego organizmu.<\/p>\n\n\n\n
Postanowi\u0142 p\u00f3j\u015b\u0107 o krok dalej.<\/p>\n\n\n\n
Rozpocz\u0105\u0142 pr\u00f3by przeszczepiania narz\u0105du mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi osobnikami mierz\u0105c si\u0119 z najwi\u0119kszym wyzwaniem, jak utrzyma\u0107 narz\u0105d przy \u017cyciu po odci\u0119ciu go od dawcy. W jednym z najbardziej ryzykownych eksperyment\u00f3w<\/p>\n\n\n\n
przeprowadzi\u0142 obustronn\u0105 nefrektomi\u0119 u psa, czyli usun\u0105\u0142 obie nerki, a nast\u0119pnie jedn\u0105 z nich wszczepi\u0142 ponownie po godzinie przechowywania w roztworze elektrolit\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
To \u015bmia\u0142e do\u015bwiadczenie udowodni\u0142o, \u017ce narz\u0105d mo\u017ce przebywa\u0107 poza cia\u0142em, co stwarza\u0142o drog\u0119 do przysz\u0142ych transplantacji.<\/p>\n\n\n\n
Jednak na tym nie poprzesta\u0142 w swojej pracy bada\u0142 \u017cywotno\u015b\u0107 naczy\u0144 krwiono\u015bnych w r\u00f3\u017cnych roztworach, formaliny, glicerynie. soli fizjologicznej, zhemolizowanej krwi, a nawet w warunkach hipotermii. Eksperymentowa\u0142 tak\u017ce z nieorganicznymi materia\u0142ami, wszczepiaj\u0105c je do klatki piersiowej, by pozna\u0107 reakcj\u0119 organizmu.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142 wizjonerem.<\/p>\n\n\n\n
Jego badania nad sztucznymi protezami naczyniowymi<\/p>\n\n\n\n
wyprzedza\u0142y sw\u00f3j czas, a kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej jego pomys\u0142y znalaz\u0142y zastosowanie w praktyce klinicznej.<\/p>\n\n\n\n
Carrel nie ba\u0142 si\u0119 przekracza\u0107, graj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Jego eksperymentalna operacja bajpas\u00f3w u psa by\u0142a tego dowodem. Po\u0142\u0105czy\u0142 fragment t\u0119tnicy szyjnej, z aort\u0105 piersiow\u0105 oraz lew\u0105 t\u0119tnic\u0105 przedni\u0105 wst\u0119puj\u0105c\u0105.<\/p>\n\n\n\n
To by\u0142a chirurgia przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Jego laboratorium to miejsce, w kt\u00f3rym nauka i wizja spotyka\u0142y si\u0119, by kszta\u0142towa\u0107 now\u0105 er\u0119 medycyny.<\/p>\n\n\n\n
W 1912 roku Alexis Carrel zosta\u0142 laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny. Dosta\u0142 j\u0105 w uznaniu za prac\u0119 nad zespoleniami naczy\u0144 i przeszczepianiem naczy\u0144 oraz narz\u0105d\u00f3w. W wieku 39 lat zosta\u0142 najm\u0142odszym noblist\u0105 w historii.<\/p>\n\n\n\n
Przyznanie tej nagrody sta\u0142o si\u0119 sensacj\u0105 zar\u00f3wno w USA, jak i we Francji.<\/p>\n\n\n\n
Jego byli koledzy z Lyonu, kt\u00f3rzy oblewali go na egzaminach, teraz zapraszali go na wyk\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n
A francuski rz\u0105d odznaczy\u0142 go Legi\u0105 Honorow\u0105. Carrel coroczne wakacje sp\u0119dza\u0142 we Francji. Zawsze wracaj\u0105c do Lourdes. Pozna\u0142 tam trzydziestopi\u0119cioletni\u0105 wdow\u0119 Anne de la Motte de Meyrie.<\/p>\n\n\n\n
W 1913 roku w Pary\u017cu wzi\u0119li \u015blub Nast\u0119pnego dnia wyruszyli do Nowego Jorku.<\/p>\n\n\n\n
W 1914 roku wraz z wybuchem pierwszej wojny \u015bwiatowej Alexis Carrel powr\u00f3ci\u0142 do Francji, gdzie zosta\u0142 powo\u0142any do s\u0142u\u017cby w armii francuskiej.<\/p>\n\n\n\n
Wojna przynios\u0142a nie tylko rany bitewne, ale tak\u017ce fal\u0119 chor\u00f3b, kt\u00f3ra pustoszy\u0142y szeregi \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n\n\n\n
Szerzy\u0142 si\u0119 dur brzuszny i t\u0119\u017cec, materia\u0142y opatrunkowe by\u0142y przeterminowane.<\/p>\n\n\n\n
Brakowa\u0142o autoklaw\u00f3w, a gangrena dotyka\u0142a a\u017c 80% rannych.<\/p>\n\n\n\n
Pole bitwy stawa\u0142o si\u0119 aren\u0105 walki nie tylko z wrogiem, ale z niewidzialnym przeciwnikiem — infekcj\u0105. W przyfrontowym Compi\u00e8gne,<\/p>\n\n\n\n
Carrel stworzy\u0142 co\u015b, co wykracza\u0142o poza zwyk\u0142y szpital. Eksperymentalne centrum leczenia rannych, kt\u00f3rego dzia\u0142alno\u015b\u0107 wspiera\u0142y \u015brodki pozyskane z Fundacji Rockefellera.<\/p>\n\n\n\n
W chaosie wojny przyst\u0105pi\u0142 do poszukiwa\u0144 skutecznych metod walki z zaka\u017ceniami.<\/p>\n\n\n\n
Wsp\u00f3lnie z chemikiem Henrym Dakinem rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 nad rewolucyjnym sposobem leczenia ran, testuj\u0105c a\u017c 200 r\u00f3\u017cnych roztwor\u00f3w chemicznych.<\/p>\n\n\n\n
Rozwi\u0105za\u0142am okaza\u0142 si\u0119 p\u00f3\u0142procentowy roztw\u00f3r podchlorynu sodu.<\/p>\n\n\n\n
Jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci bakteriob\u00f3jcze dzia\u0142a\u0142y skutecznie a jednocze\u015bnie \u0142agodnie. Roztw\u00f3r nie wywo\u0142ywa\u0142 podra\u017cnie\u0144 ani skutk\u00f3w ubocznych, co by\u0142o kluczowe w leczeniu wycie\u0144czonych \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki tej metodzie znanej jako roztw\u00f3r Carrela-Dakina liczba przypadk\u00f3w gangreny w\u015br\u00f3d rannych w ci\u0105gu zaledwie roku spad\u0142a z 80 do 20%.<\/p>\n\n\n\n
Roztw\u00f3r Carrela-Dakina skuteczny i prosty w zastosowaniu, pozosta\u0142 w u\u017cytku do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n
Po zako\u0144czeniu wojny Carrel powr\u00f3ci\u0142 do Instytutu Rockefellera, gdzie skupi\u0142 swoj\u0105 uwag\u0119 na jednym z najbardziej ambitnych wyzwa\u0144 w medycynie.<\/p>\n\n\n\n
Utrzymaniu tkanek i narz\u0105d\u00f3w przy \u017cyciu poza organizmem. Prowadzi\u0142 eksperymenty na r\u00f3\u017cnorodnych tkankach.<\/p>\n\n\n\n
\u0141\u0105cznej, kostnej, okostnej, chrz\u0105stce, szpiku, sk\u00f3rze, nerce, tarczycy.<\/p>\n\n\n\n
Zbada\u0142 wp\u0142yw wielu czynnik\u00f3w na ich wzrost i prze\u017cycie.<\/p>\n\n\n\n
Jednym z najbardziej fascynuj\u0105cych osi\u0105gni\u0119\u0107 Carrela, by\u0142o utrzymywanie tkanki serca zarodk\u00f3w kurzych przy \u017cyciu przez wiele lat w sztucznych roztworach od\u017cywczych. To wydawa\u0142o si\u0119 preludium do jeszcze bardziej \u015bmia\u0142ego celu, hodowli ca\u0142ych narz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W 1929 roku rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 nad konstrukcj\u0105 pompy perfuzyjnej urz\u0105dzenia, kt\u00f3re mog\u0142oby utrzymywa\u0107<\/p>\n\n\n\n
narz\u0105dy w sterylnych warunkach, dostarczaj\u0105c im niezb\u0119dne p\u0142yny ustrojowe.<\/p>\n\n\n\n
Jednak te eksperymenty napotka\u0142y powa\u017cne trudno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Infekcje organ\u00f3w skutecznie uniemo\u017cliwia\u0142y sukces.<\/p>\n\n\n\n
Nie podda\u0142 si\u0119 jednak. W obliczu tych wyzwa\u0144 Carrel nawi\u0105za\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Charlesem Lindbergiem s\u0142ynnym pilotem i pionierem lotnictwa, kt\u00f3ry niespodziewanie okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c pasjonatem medycyny.<\/p>\n\n\n\n
Lindberg mia\u0142 osobisty pow\u00f3d do zaanga\u017cowania. Jego szwagierka cierpia\u0142a na reumatyczne zw\u0119\u017cenie zastawki mitralnej a on wierzy\u0142, \u017ce stworzenie odpowiedniej maszyny mog\u0142oby da\u0107 chirurgom mo\u017cliwo\u015b\u0107 naprawy uszkodzonego organu. Przez 12 lat<\/p>\n\n\n\n
Carrel i Lindberg pracowali razem, tworz\u0105c urz\u0105dzenie, kt\u00f3re przysz\u0142o do historii jako pulsacyjna pompa — oxygenator Carrela-Lindbergha, znana r\u00f3wnie\u017c jako \u201csztuczne serce\u201d.<\/p>\n\n\n\n
To innowacjne urz\u0105dzenie umo\u017cliwia\u0142o przepompowywanie p\u0142yn\u00f3w fizjologicznych przez du\u017ce narz\u0105dy, takie jak nerki, otwieraj\u0105c drzwi do przechowywania organ\u00f3w ex vivo. Ksi\u0105\u017cka opisuj\u0105ca tamte lata nosi tytu\u0142 \u201cNie\u015bmiertelni\u201d, bo te\u017c marzeniem obu eksperymentator\u00f3w by\u0142o stworzenie swoistej fabryki cz\u0119\u015bci zamiennych dla ludzi.<\/p>\n\n\n\n
Oszukanie \u015bmierci. W 1935 roku Alexis Carrell opublikowa\u0142 swoj\u0105 bardziej znane dzie\u0142o. Ksi\u0105\u017cka \u201cCz\u0142owiek istota nieznana\u201d, sta\u0142a si\u0119 \u015bwiatow\u0105 sensacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Okaza\u0142a si\u0119 te\u017c bestsellerem.<\/p>\n\n\n\n
Zosta\u0142a przet\u0142umaczona na 19 j\u0119zyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Sprzedano w milionach egzemplarzy na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n
Zawiera\u0142a m.in. jego kontrowersyjn\u0105 filozofi\u0119 dotycz\u0105c\u0105 eugeniki oraz kary \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n
Carrel ras\u0119 bia\u0142\u0105 uwa\u017ca\u0142 za wy\u017csz\u0105, lepsz\u0105. Ceni\u0142 w\u015br\u00f3d nich szczeg\u00f3lne pochodzenie nordyckie.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142 gor\u0105cym zwolennikiem eugeniki. Nawo\u0142ywa\u0142 do rozpocz\u0119cia programu udoskonalenia spo\u0142ecze\u0144stwa naukowo opracowanymi metodami.<\/p>\n\n\n\n
Jednym z najwa\u017cniejszych \u015brodk\u00f3w do tego celu mia\u0142a by\u0107 wed\u0142ug niego eutanazja.<\/p>\n\n\n\n
Szeroko rozumiana jako eliminacja osobnik\u00f3w kryminalnych i szkodliwych dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Wysun\u0105\u0142 on mi\u0119dzy innymi propozycj\u0119 u\u017cywania w eutanazji kom\u00f3r gazowych. Carrel wraz z Lindberghiem, sprzeciwiali si\u0119 poparciu dla Anglii w walce z nazistami.<\/p>\n\n\n\n
Lindbergh, Joseph Kennedy i inni wierzyli, \u017ce nazi\u015bci zmia\u017cd\u017c\u0105 Angli\u0119, a USA powinny nauczy\u0107 si\u0119 robi\u0107 z nimi interesy.<\/p>\n\n\n\n
W 1939 roku Carrel przeszed\u0142 na emerytur\u0119 mimo swoich protest\u00f3w, ale zgodnie ze statutem Instytutu Rockefellera. Wreszcie tego samego roku powr\u00f3ci\u0142 do Francji, kt\u00f3ra dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej og\u0142osi\u0142a mobilizacj\u0119, co zablokowa\u0142o jego plany otwarcia laboratorium w rodzinnym kraju. Powr\u00f3ci\u0142 do USA wiosn\u0105 1940 r.organizuj\u0105c du\u017c\u0105 dostaw\u0119 witamin dla niedo\u017cywionych ma\u0142ych Francuz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
To z jego inicjatywy zorganizowano w USA akcj\u0119 \u201eKrew dla Brytanii\u201d, kt\u00f3ra ruszy\u0142a 15 sierpnia 1940 roku. Ameryka\u0144scy wolontariusze stali si\u0119 dawcami osocza dla rannych Brytyjczyk\u00f3w. (ze szpitali Nowego Jorku mro\u017cony bezcenny produkt by\u0142 transportowany samolotami do Wielkiej Brytanii) Carrel zaprojektowa\u0142 te\u017c mobilny szpital polowy.<\/p>\n\n\n\n
Wykorzystany przez Brytyjczyk\u00f3w w Afryce P\u00f3\u0142nocnej. Po upadku Francji w 1940 roku Carrel wr\u00f3ci\u0142 do ojczyzny, gdzie w Vichy zaproponowa\u0142 rz\u0105dowi marsza\u0142ka P\u00e9taina stworzenie interdyscyplinarnej instytucji badaj\u0105cej kondycj\u0119 cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n
Tak narodzi\u0142a si\u0119 francuska Fundacja Bada\u0144 Problem\u00f3w Ludzkich, finansowana przezrz\u0105d Vichy, kt\u00f3ra celem by\u0142a poprawa psychiczna, spo\u0142eczna i fizyczna spo\u0142ecze\u0144stwa. Cho\u0107 sam Carrel realnie nie czerpa\u0142 bezpo\u015brednich korzy\u015bci z dzia\u0142alno\u015bci fundacji, jego wsp\u00f3\u0142praca z rz\u0105dem Vichy i akceptacja eugeniki sprowadzi\u0142a na niego fale oskar\u017ce\u0144 o kolaboracj\u0119 z Niemcami.<\/p>\n\n\n\n
Po wyzwoleniu Francji w 1944 roku, Carrel zosta\u0142 pozbawiony stanowiska szefa fundacji.<\/p>\n\n\n\n
A prasa okrzykn\u0119\u0142a go rasist\u0105, propagatorem nazizmu i eugeniki. Zmaga\u0142 si\u0119 z pi\u0119tnem, kt\u00f3rego nie zdo\u0142a\u0142 zmy\u0107 \u2013 zawa\u0142 serca i narastaj\u0105ce problemy zdrowotne przerwa\u0142y jego \u017cycie, zanim zd\u0105\u017cy\u0142 stan\u0105\u0107 przed s\u0105dem, kt\u00f3ry mia\u0142 oceni\u0107 jego dzia\u0142ania. Zmar\u0142 w cieniu kontrowersji, kt\u00f3ra na zawsze zmieni\u0142a postrzeganie jego osoby i spu\u015bcizny.<\/p>\n\n\n\n
Zmar\u0142 5 listopada 1944 roku.<\/p>\n\n\n\n
Na pogrzebie w Pary\u017cu obecni byli mi\u0119dzy innymi przedstawiciele ambasad Watykanu USA i Wielkiej Brytanii. Nie by\u0142o natomiast \u017cadnego reprezentanta z Francji.<\/p>\n\n\n\n
Pochowany zosta\u0142 na cmentarzu cmentarzu P\u00e8re Lachaise, ale nied\u0142ugo potem jego szcz\u0105tki przewieziono na wysp\u0119 Saint-Gildas w<\/p>\n\n\n\n
Brytanii. Instytut bada\u0144 nad cz\u0142owiekiem.<\/p>\n\n\n\n
przesta\u0142 wkr\u00f3tce istnie\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Pomimo wydarze\u0144, kt\u00f3rych by\u0142 \u015bwiadkiem w Lourdes Carrel, nie m\u00f3g\u0142 ostatecznie potwierdzi\u0107 rzeczywisto\u015bci cud\u00f3w, prawdziwej Boskiej nadprzyrodzonej interwencji przejawiaj\u0105cej si\u0119 w \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n
Po \u015bmierci siostry Marie Bailly, Carrel zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z rektorem seminarium wy\u017cszego w Rennes, kt\u00f3ry poleci\u0142 mu skonsultowa\u0107 si\u0119 z trapist\u0105, kt\u00f3ry by\u0142 znanym kierownikiem duchowym i przyjacielem Charlesa de Gaulle\u2019a, Ojcem Presse. Wkr\u00f3tce ojciec Presse i Carrel, rozpocz\u0119li dialog.<\/p>\n\n\n\n
W 1942 roku Carrel og\u0142osi\u0142, \u017ce wierzy w Boga, nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 duszy i nauczanie Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego.<\/p>\n\n\n\n
2 lata p\u00f3\u017aniej, w 1944 roku, gdy Carrel umiera\u0142 w Pary\u017cu, pos\u0142a\u0142 po ksi\u0119dza Presse, kt\u00f3ry pada\u0142 mu sakrament ostatniego namaszczenia.<\/p>\n\n\n\n
Alexis Carrel by\u0142 jednym z pierwszych naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy zaj\u0119li si\u0119 przeszczepianiem narz\u0105d\u00f3w i zespoleniami naczy\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Jego prace przyczyni\u0142y si\u0119 do rozwoju transplantologii.<\/p>\n\n\n\n
Prowadzi\u0142 zaawansowane badania nad sztucznym sercem i hodowl\u0105 tkanek poza organizmem, ratowa\u0142 ludzkie \u017cycia, a jednocze\u015bnie by\u0142 zagorza\u0142ym zwolennikiem eugeniki i mia\u0142 rasistowskie pogl\u0105dy.<\/p>\n\n\n\n
Jak godzi\u0142 te 2, wydawa\u0142oby si\u0119, sprzeczne ze sob\u0105 kwestie.<\/p>\n\n\n\n
Ksi\u0105\u017cka Carrela, \u201cCz\u0142owiek istota nieznana\u201d by\u0142a w minionym 2024 roku najch\u0119tniej czytan\u0105 przez u\u017cytkownik\u00f3w, pozycj\u0105 udost\u0119pnion\u0105 przez nasz\u0105 bibliotek\u0119 w POLONIE.<\/p>\n\n\n\n
Jak wida\u0107 jego osoba i pogl\u0105dy w dalszym ci\u0105gu budz\u0105 zainteresowanie.<\/p>\n\n\n\n
A pa\u0144stwo co s\u0105dzicie?<\/p>\n\n\n\n
Czy osi\u0105gni\u0119cia naukowe mog\u0105 usprawiedliwia\u0107 kontrowersyjne pogl\u0105dy?<\/p>\n\n\n\n
A w nawi\u0105zaniu do zwi\u0105zk\u00f3w Alexisa Carrela z Lourdes. Czy mo\u017cliwe jest po\u0142\u0105czenie wiary w Boga z naukowym podej\u015bciem do rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Jakie s\u0105 granice nauki i gdzie zaczyna si\u0119 wiara?<\/p>\n\n\n\n
W opisie znajdziecie link do ksi\u0105\u017cki \u201cCz\u0142owiek istota nieznana\u201d w POLONIE oraz do bloga Biblioteka Vintage, gdzie mo\u017cecie obejrze\u0107 ilustracje.<\/p>\n\n\n\n
Do tego o innych odcink\u00f3w podcastu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu Pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej imienia Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Odcinek dziewi\u0105ty. Geniusz medyczny o mrocznym obliczu. […]<\/p>\n","protected":false},"author":191,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_oasis_is_in_workflow":0,"_oasis_original":0,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"class_list":["post-96577","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"featured_image_urls_v2":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","img-1100-450":"","img-1120-800":"","img-870-440":"","img-850-600":"","img-480-380":"","img-300-225":"","img-540-700":"","img-75-75":"","menu-24x24":"","menu-36x36":"","menu-48x48":"","mailpoet_newsletter_max":""},"post_excerpt_stackable_v2":"
Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu Pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej imienia Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Odcinek dziewi\u0105ty. Geniusz medyczny o mrocznym obliczu. Nauka to pot\u0119\u017cne narz\u0119dzie, kt\u00f3re mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 zar\u00f3wno dobru, jak i z\u0142u. Historia, kt\u00f3r\u0105 wam dzi\u015b opowiem, jest tego doskona\u0142ym przyk\u0142adem. Poznamy posta\u0107 wybitnego naukowca, kt\u00f3rego odkrycia mia\u0142y ogromny wp\u0142yw na rozw\u00f3j nauki. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki takim wizjonerom jak Alexis Carrel, medycyna poczyni\u0142a ogromne post\u0119py. Jego techniki by\u0142y fundamentem do rozwoju wsp\u00f3\u0142czesnej chirurgii naczyniowej i transplantacyjnej. Jednak jego fascynacja eugenik\u0105 pokaza\u0142a, \u017ce nawet najja\u015bniejsze umys\u0142y maj\u0105 swoje ciemne strony. By\u0142 duszny, czerwcowy wiecz\u00f3r 24 czerwca 1894 roku. Lyon. Miasto, t\u0119tni\u0105ce…<\/p>\n","category_list_v2":"","author_info_v2":{"name":"Maciej Bidelski","url":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/author\/mbidelski\/"},"comments_num_v2":"0 \u043a\u043e\u043c\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u0438\u0435\u0432","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/96577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/191"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96577"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/96577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96649,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/96577\/revisions\/96649"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}