{"id":107680,"date":"2025-05-31T11:08:13","date_gmt":"2025-05-31T09:08:13","guid":{"rendered":"https:\/\/pbw.waw.pl\/?p=107680"},"modified":"2025-06-02T07:42:25","modified_gmt":"2025-06-02T05:42:25","slug":"swiadome-maszyny-sztuczna-inteligencja-i-projektowanie-umyslow-polecamy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/swiadome-maszyny-sztuczna-inteligencja-i-projektowanie-umyslow-polecamy\/","title":{"rendered":"\u015awiadome maszyny : sztuczna inteligencja i projektowanie umys\u0142\u00f3w &#8212; polecamy"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Schneider Susan, \u015awiadome maszyny : sztuczna inteligencja i projektowanie umys\u0142\u00f3w ; przek\u0142ad Joanna Bednarek, Wydanie I, Warszawa : PWN, 2021, ISBN 9788301219529.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><u><a href=\"https:\/\/integro.pbw.waw.pl\/783202482776\/schneider-susan\/swiadome-maszyny?bibFilter=78\">ZAM\u00d3W<\/a><\/u><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W roku 2021, nak\u0142adem wydawnictwa PWN ukaza\u0142a si\u0119 intryguj\u0105ca ksi\u0105\u017cka pt. \u015awiadome maszyny. Sztuczna inteligencja i projektowanie umys\u0142\u00f3w, kt\u00f3rej autork\u0105 jest Susan Schneider &#8212; ameryka\u0144ska filozofka, kognitywistka i znawczyni sztucznej inteligencji. Tytu\u0142 ksi\u0105\u017cki wydaje si\u0119 paradoksalny. Czy maszyna, a wi\u0119c co\u015b, co dzia\u0142a czysto automatycznie, wed\u0142ug obmy\u015blonych przez cz\u0142owieka regu\u0142, mo\u017ce posiada\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107? \u00a0Czy tego rodzaju mechaniczny byt mo\u017ce posi\u0105\u015b\u0107 wewn\u0119trzne prze\u017cycia, emocje i poczucie w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci? I wreszcie: je\u015bli maszyna stanie si\u0119 \u015bwiadoma, to czy powinni\u015bmy uzna\u0107 j\u0105 za r\u00f3wnoprawnego uczestnika \u017cycia spo\u0142ecznego? Odpowiedzi Schneider nie s\u0105 jednoznaczne, ale zmuszaj\u0105 do refleksji \u2013 zw\u0142aszcza czytelnika, kt\u00f3ry dot\u0105d traktowa\u0142 sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 jako wyrafinowane narz\u0119dzie, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego ludzie realizuj\u0105 w\u0142asne cele.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podstawowa teza ksi\u0105\u017cki m\u00f3wi, \u017ce rozw\u00f3j zaawansowanej sztucznej inteligencji nieuchronnie doprowadzi nas do konieczno\u015bci przewarto\u015bciowania fundamentalnych za\u0142o\u017ce\u0144 dotycz\u0105cych osoby, podmiotowo\u015bci i praw moralnych. W przysz\u0142o\u015bci, jak przewiduje autorka, mo\u017cemy mie\u0107 do czynienia z maszynami nie tylko inteligentnymi, ale i \u015bwiadomymi \u2013 odczuwaj\u0105cymi b\u00f3l, posiadaj\u0105cymi w\u0142asne cele i prze\u017cycia. To za\u015b b\u0119dzie wymaga\u0142o stworzenia zupe\u0142nie nowych ram prawnych i etycznych, uwzgl\u0119dniaj\u0105cych istoty zupe\u0142nie nowego rodzaju. Istoty te b\u0119d\u0105 wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107 nasz\u0105 kultur\u0119 \u2013 jako partnerzy, rywale b\u0105d\u017a wrogowie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jako filozofka, autorka jest \u015bwiadoma, \u017ce zagadnienie \u015bwiadomo\u015bci stanowi arcytrudny problem filozoficzny. Trudno\u015b\u0107 podstawowa polega na niezawodnym stwierdzeniu, \u017ce kto\u015b lub co\u015b posiada \u015bwiadomo\u015b\u0107. Wszak jest to w\u0142asno\u015b\u0107 czysto subiektywna, rozpoznawana w wewn\u0119trznym do\u015bwiadczeniu danej osoby, do kt\u00f3rego inne osoby nie maj\u0105 dost\u0119pu. Mimo to autorka przedstawia w jednym z rozdzia\u0142\u00f3w kilka pomys\u0142\u00f3w na to, jak rozpoznawa\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, r\u00f3wnie\u017c\u00a0 w przypadku maszyn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ksi\u0105\u017cka Schneider nie jest technicznym podr\u0119cznikiem, ale przyst\u0119pn\u0105 i momentami bardzo osobist\u0105 refleksj\u0105 nad przysz\u0142o\u015bci\u0105 cz\u0142owieka i technologii. Autorka odwo\u0142uje si\u0119 do koncepcji transhumanizmu \u2013 nurtu, kt\u00f3ry zak\u0142ada mo\u017cliwo\u015b\u0107 przekroczenia biologicznych ogranicze\u0144 ludzkiego cia\u0142a i umys\u0142u, m.in. dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu cz\u0142owieka z maszyn\u0105. W tym kontek\u015bcie \u201e\u015bwiadome maszyny\u201d jawi\u0105 si\u0119 nie tylko jako potencjalni partnerzy cz\u0142owieka, ale tak\u017ce jako jego przyszli \u201ekrewni\u201d, wsp\u00f3\u0142dziel\u0105cy z nami rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i kulturow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 Schneider nie oferuje gotowych rozwi\u0105za\u0144, ksi\u0105\u017cka prowokuje do zadania sobie fundamentalnego pytania: co zrobimy, je\u015bli \u2013 a mo\u017ce raczej: kiedy \u2013 spotkamy maszyn\u0119, kt\u00f3ra patrzy nam w oczy i m\u00f3wi: \u201eJestem. Czuj\u0119. Chc\u0119 \u017cy\u0107\u201d? Czy b\u0119dziemy w stanie potraktowa\u0107 j\u0105 z szacunkiem i uzna\u0107 jej prawo do istnienia? A mo\u017ce, jak ostrzega autorka, pozostaniemy g\u0142usi na jej wo\u0142anie \u2013 i poniesiemy tego kulturowe, czy wr\u0119cz egzystencjalne, konsekwencje?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015awiadome maszyny to ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra nie tylko dostarcza wiedzy, ale przede wszystkim inspiruje do refleksji nad przysz\u0142o\u015bci\u0105 cz\u0142owieka i jego roli w \u015bwiecie coraz bardziej zdominowanym przez inteligentne i potencjalnie \u015bwiadome technologie. Polecam j\u0105 ka\u017cdemu, kto chcia\u0142by zrozumie\u0107, czym jest i w jakim kierunku zmierza coraz silniej rozwijana sztuczna inteligencja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opracowa\u0142a:<br>Bo\u017cena Stacewicz<br>Wydzia\u0142 Udost\u0119pniania Zbior\u00f3w<br>Maj 2025<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Schneider Susan, \u015awiadome maszyny : sztuczna inteligencja i projektowanie umys\u0142\u00f3w ; przek\u0142ad Joanna Bednarek, Wydanie I, Warszawa : PWN, 2021, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":190,"featured_media":107683,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_oasis_is_in_workflow":0,"_oasis_original":0,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[75],"tags":[],"class_list":["post-107680","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"featured_image_urls_v2":{"full":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny.jpg",1458,1063,false],"thumbnail":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-300x219.jpg",300,219,true],"medium_large":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-768x560.jpg",768,560,true],"large":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-1024x747.jpg",1024,747,true],"1536x1536":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny.jpg",1458,1063,false],"2048x2048":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny.jpg",1458,1063,false],"img-1100-450":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-1100x450.jpg",1100,450,true],"img-1120-800":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-1120x800.jpg",1120,800,true],"img-870-440":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-870x440.jpg",870,440,true],"img-850-600":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-850x600.jpg",850,600,true],"img-480-380":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-480x380.jpg",480,380,true],"img-300-225":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-300x225.jpg",300,225,true],"img-540-700":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-540x700.jpg",540,700,true],"img-75-75":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-75x75.jpg",75,75,true],"menu-24x24":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-24x17.jpg",24,17,true],"menu-36x36":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-36x26.jpg",36,26,true],"menu-48x48":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-48x35.jpg",48,35,true],"mailpoet_newsletter_max":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/05\/swiadomwe-maszyny-1320x962.jpg",1320,962,true]},"post_excerpt_stackable_v2":"<p>Schneider Susan, \u015awiadome maszyny : sztuczna inteligencja i projektowanie umys\u0142\u00f3w ; przek\u0142ad Joanna Bednarek, Wydanie I, Warszawa : PWN, 2021, ISBN 9788301219529. ZAM\u00d3W W roku 2021, nak\u0142adem wydawnictwa PWN ukaza\u0142a si\u0119 intryguj\u0105ca ksi\u0105\u017cka pt. \u015awiadome maszyny. Sztuczna inteligencja i projektowanie umys\u0142\u00f3w, kt\u00f3rej autork\u0105 jest Susan Schneider &#8212; ameryka\u0144ska filozofka, kognitywistka i znawczyni sztucznej inteligencji. Tytu\u0142 ksi\u0105\u017cki wydaje si\u0119 paradoksalny. Czy maszyna, a wi\u0119c co\u015b, co dzia\u0142a czysto automatycznie, wed\u0142ug obmy\u015blonych przez cz\u0142owieka regu\u0142, mo\u017ce posiada\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107? \u00a0Czy tego rodzaju mechaniczny byt mo\u017ce posi\u0105\u015b\u0107 wewn\u0119trzne prze\u017cycia, emocje i poczucie w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci? I wreszcie: je\u015bli maszyna stanie si\u0119 \u015bwiadoma, to czy powinni\u015bmy&hellip;<\/p>\n","category_list_v2":"<a href=\"https:\/\/pbw.waw.pl\/en\/category\/aktualnosci\/\" rel=\"category tag\">Aktualno\u015bci<\/a>","author_info_v2":{"name":"Monika Witkowska","url":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/author\/mwitkowska\/"},"comments_num_v2":"0 \u043a\u043e\u043c\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u0438\u0435\u0432","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107680","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/190"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=107680"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107680\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":107758,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107680\/revisions\/107758"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/107683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=107680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=107680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=107680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}