{"id":54124,"date":"2023-02-02T11:02:00","date_gmt":"2023-02-02T10:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pbw.waw.pl\/?p=54124"},"modified":"2023-12-11T15:19:29","modified_gmt":"2023-12-11T14:19:29","slug":"polecamy-przetrwaja-najzyczliwsi-jak-ewolucja-wyjasnia-istote-czlowieczenstwa-brian-hare-vanessa-woods","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/polecamy-przetrwaja-najzyczliwsi-jak-ewolucja-wyjasnia-istote-czlowieczenstwa-brian-hare-vanessa-woods\/","title":{"rendered":"Polecamy: Przetrwaj\u0105 naj\u017cyczliwsi : jak ewolucja wyja\u015bnia istot\u0119 cz\u0142owiecze\u0144stwa ? \/ Brian Hare, Vanessa Woods"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/integro.pbw.waw.pl\/783302679956\/ksiazka\/przetrwaja-najzyczliwsi?bibFilter=78\">Zam\u00f3w<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawdopodobnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas my\u015bli, \u017ce \u200b\u200bDarwin m\u00f3wi\u0142 o sile fizycznej, odnosz\u0105c si\u0119 do \u201eprzetrwania najlepiej przystosowanych\u201d co oznacza, \u017ce \u200b\u200bsilniejszy, bardziej odporny gatunek zawsze wygra ze s\u0142abszym. A je\u017celi wcale nie o to mu chodzi\u0142o?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Brian Hare profesor antropologii ewolucyjnej i psychologii oraz jego \u017cona naukowczyni, pisarka i dziennikarka, Vanessa Woods przedstawiaj\u0105 now\u0105, ciekaw\u0105 teori\u0119, kt\u00f3ra podkre\u015bla nasz\u0105 \u017cyczliwo\u015b\u0107 jako sekret sukcesu ewolucyjnego ludzi jako gatunku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 istnienia Homo sapiens dzielili\u015bmy planet\u0119 z wieloma innymi rodzajami ludzi. Wszyscy byli inteligentni, silni, pomys\u0142owi, wytwarzali artefakty kultury. Ale oko\u0142o 50 000 lat temu Homo sapiens dokona\u0142 skoku poznawczego, kt\u00f3ry da\u0142 mu przewag\u0119 nad innymi gatunkami. Jak to sta\u0142o, \u017ce nasz gatunek przetrwa\u0142 a inne gatunki ludzi wygin\u0119\u0142y? Musi by\u0107 co\u015b opr\u00f3cz tych cech, jak si\u0142a i inteligencja, kt\u00f3re pozwoli\u0142y naszemu gatunkowi przetrwa\u0107. Jako t\u0119 cech\u0119 Hare proponuje: \u017cyczliwo\u015b\u0107. Jak na ironi\u0119, nasze pozornie najg\u0142\u0119bsze s\u0142abo\u015bci: bycie zale\u017cnym od innych, odczuwanie wsp\u00f3\u0142czucia i do\u015bwiadczanie empatii, mog\u0142y da\u0107 nam przewag\u0119. Swoj\u0105 tez\u0119, \u017ce \u017cyczliwo\u015b\u0107 poprzedza sukces ewolucyjny, a przyjazne gatunki przewa\u017caj\u0105 nad okrutnymi, Hare i Woods, testowali przez wiele lat. Pocz\u0105tkowo ich badania koncentrowa\u0142y si\u0119 na psach. Nast\u0119pnie naukowcy wybrali si\u0119 na Syberi\u0119, aby przeanalizowa\u0107 wyniki wieloletniego eksperymentu dotycz\u0105cego zachowania lis\u00f3w. Wskazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na wiele \u017cyciowych przyk\u0142ad\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracy i towarzysko\u015bci, aby udowodni\u0107 przetrwanie naj\u017cyczliwszych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli jeste\u015bmy najbardziej przyja\u017ani i tolerancyjni, to dlaczego jeste\u015bmy tak okrutni, zdolni do wywo\u0142ywania wojen i ludob\u00f3jstw? Uczeni argumentuj\u0105, \u017ce tak jak nied\u017awiedzica jest najbardziej niebezpieczna w pobli\u017cu swoich m\u0142odych, tak i my jeste\u015bmy najbardziej niebezpieczni, gdy kto\u015b, kogo kochamy, jest zagro\u017cony przez \u201eosob\u0119 z zewn\u0105trz\u201d. Gro\u017any osobnik z zewn\u0105trz zostaje zdegradowany do podcz\u0142owieka, zupe\u0142nie odhumanizowany. Prze\u0142omowe badania Hare\u2019a, w dziedzinie ewolucji poznawczej, ujawniaj\u0105, \u017ce te same cechy, kt\u00f3re czyni\u0105 nas najbardziej tolerancyjnymi gatunkami na planecie, czyni\u0105 nas r\u00f3wnie\u017c najokrutniejszymi. Druga cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki, po\u015bwi\u0119cona mrocznej stronie ludzkiej natury w mojej opinii, jest jeszcze ciekawsza ni\u017c pierwsza. Mimo, \u017ce opracowanie zawiera sporo szczeg\u00f3\u0142\u00f3w i przytoczonych zosta\u0142o wiele bada\u0144, utrzymuje si\u0119 na poziomie popularnonaukowym, kt\u00f3ry jest przyjemny do czytania dla og\u00f3\u0142u odbiorc\u00f3w. J\u0119zyk i tempo narracji, jak r\u00f3wnie\u017c prze\u0142o\u017cenie wynik\u00f3w bada\u0144 na praktyczn\u0105 stron\u0119 \u017cycia, sprawia \u017ce ksi\u0105\u017cka jest intersuj\u0105ca dla ka\u017cdego. Autorzy wskazuj\u0105, \u017ce warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce ludzie, zwierz\u0119ta i ro\u015bliny przetrwaj\u0105, tylko wtedy gdy opr\u0105 si\u0119 na \u017cyczliwo\u015bci, partnerstwie i komunikacji. A Darwin tak naprawd\u0119 mia\u0142 na my\u015bli, \u017ce sekret naszego sukcesu le\u017cy nie w tym ilu wrog\u00f3w pokonali\u015bmy, lecz w tym ilu przyjaci\u00f3\u0142 uda\u0142o nam si\u0119 zdoby\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Katarzyna Majchrzak<br>Wydzia\u0142 Opracowania Zbior\u00f3w Zwartych i Specjalnych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zam\u00f3w Prawdopodobnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas my\u015bli, \u017ce \u200b\u200bDarwin m\u00f3wi\u0142 o sile fizycznej, odnosz\u0105c si\u0119 do \u201eprzetrwania najlepiej przystosowanych\u201d co oznacza, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1075,"featured_media":54295,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_oasis_is_in_workflow":0,"_oasis_original":0,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[94,90],"tags":[],"class_list":["post-54124","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci-ru","category-90"],"acf":[],"featured_image_urls_v2":{"full":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",750,480,false],"thumbnail":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x-300x192.png",300,192,true],"medium_large":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",750,480,false],"large":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",750,480,false],"1536x1536":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",750,480,false],"2048x2048":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",750,480,false],"img-1100-450":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",703,450,false],"img-1120-800":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",750,480,false],"img-870-440":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",688,440,false],"img-850-600":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",750,480,false],"img-480-380":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",480,307,false],"img-300-225":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",300,192,false],"img-540-700":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",540,346,false],"img-75-75":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",75,48,false],"menu-24x24":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x-24x15.png",24,15,true],"menu-36x36":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x-36x23.png",36,23,true],"menu-48x48":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x-48x31.png",48,31,true],"mailpoet_newsletter_max":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/12\/xPrzetrwaja-najzyczliwsi.png.pagespeed.ic_.QYz0rmL70x.png",750,480,false]},"post_excerpt_stackable_v2":"<p>Zam\u00f3w Prawdopodobnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas my\u015bli, \u017ce \u200b\u200bDarwin m\u00f3wi\u0142 o sile fizycznej, odnosz\u0105c si\u0119 do \u201eprzetrwania najlepiej przystosowanych\u201d co oznacza, \u017ce \u200b\u200bsilniejszy, bardziej odporny gatunek zawsze wygra ze s\u0142abszym. A je\u017celi wcale nie o to mu chodzi\u0142o? Brian Hare profesor antropologii ewolucyjnej i psychologii oraz jego \u017cona naukowczyni, pisarka i dziennikarka, Vanessa Woods przedstawiaj\u0105 now\u0105, ciekaw\u0105 teori\u0119, kt\u00f3ra podkre\u015bla nasz\u0105 \u017cyczliwo\u015b\u0107 jako sekret sukcesu ewolucyjnego ludzi jako gatunku. Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 istnienia Homo sapiens dzielili\u015bmy planet\u0119 z wieloma innymi rodzajami ludzi. Wszyscy byli inteligentni, silni, pomys\u0142owi, wytwarzali artefakty kultury. Ale oko\u0142o 50 000 lat temu Homo sapiens dokona\u0142 skoku poznawczego, kt\u00f3ry&hellip;<\/p>\n","category_list_v2":"<a href=\"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/category\/aktualnosci-ru\/\" rel=\"category tag\">\u041d\u043e\u0432\u043e\u0441\u0442\u0438<\/a>, <a href=\"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/category\/%d0%bc%d1%8b-%d1%80%d0%b5%d0%ba%d0%be%d0%bc%d0%b5%d0%bd%d0%b4%d1%83%d0%b5%d0%bc\/\" rel=\"category tag\">\u041c\u044b \u0440\u0435\u043a\u043e\u043c\u0435\u043d\u0434\u0443\u0435\u043c<\/a>","author_info_v2":{"name":"pszczubelek","url":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/author\/pszczubelek\/"},"comments_num_v2":"0 \u043a\u043e\u043c\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u0438\u0435\u0432","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1075"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54124"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54310,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54124\/revisions\/54310"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}