{"id":102424,"date":"2025-04-01T09:03:55","date_gmt":"2025-04-01T07:03:55","guid":{"rendered":"https:\/\/pbw.waw.pl\/?page_id=102424"},"modified":"2025-04-07T13:19:55","modified_gmt":"2025-04-07T11:19:55","slug":"helena-radlinska-ikona-pedagogiki-spolecznej-transkrypcja","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/helena-radlinska-ikona-pedagogiki-spolecznej-transkrypcja\/","title":{"rendered":"Helena Radli\u0144ska \u2013 ikona pedagogiki spo\u0142ecznej &#8211; transkrypcja"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzie\u0144 dobry,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">nazywam si\u0119 Anna Ca\u0142ka, jestem bibliotekark\u0105 i mi\u0142o\u015bniczk\u0105 odkrywania biografii. Dzi\u015b w podca\u015bcie o zapomnianych i niezapomnianych pedagogach zapraszam do w\u0119dr\u00f3wki szlakiem \u017cycia ikony pedagogiki spo\u0142ecznej, pedagoga, historyka, bibliotekarki a przede wszystkim osoby ciep\u0142ej i empatycznej, kt\u00f3ra ca\u0142e \u017cycie prze\u017cy\u0142a w s\u0142u\u017cbie jednostkom i spo\u0142ecze\u0144stwu. Czas na spotkanie z Helen\u0105 Radli\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Helena Radli\u0144ska urodzi\u0142a si\u0119 2 maja o godzinie 7.00 rano w 1879 roku w Warszawie. By\u0142a najstarszym dzieckiem Aleksandra Rajchmana i Melanii z domu Hirszfeld. Oboje rodzice Heleny pochodzili z asymilowanych rodzin \u017cydowskich. Rodzina nale\u017ca\u0142a do warszawskiej elity spo\u0142eczno-artystycznej a w ich domu bywa\u0142y tak s\u0142awne osobisto\u015bci jak Sienkiewicz, Orzeszkowa czy Konopnicka. Brat Heleny Ludwik uko\u0144czy\u0142 studia medyczne w Krakowie i Pary\u017cu. By\u0142 wybitnym bakteriologiem, bra\u0142 udzia\u0142 w zwalczaniu epidemii w Polsce i wielu krajach \u015bwiata m.in. w Chinach. W czasie II wojny \u015bwiatowej by\u0142 przewodnicz\u0105cym Rady Zarz\u0105dzaj\u0105cej UNICEFu. Natomiast brat Aleksander by\u0142 utalentowanym matematykiem. Uko\u0144czy\u0142 studia na Sorbonie, by\u0142 docentem Uniwersytetu Warszawskiego i profesorem Wolnej Wszechnicy Polskiej. W 1939 roku zosta\u0142 aresztowany przez gestapo i zgin\u0105\u0142 w obozie koncentracyjnym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wr\u00f3\u0107my do \u017cycia Heleny, kt\u00f3ra w 1896 roku, w wieku 16 lat uko\u0144czy\u0142a 6-letni\u0105 legaln\u0105 pensj\u0119 Zak\u0142ad Naukowy Henryki Czarnockiej, a by\u0142a tak\u017ce s\u0142uchaczk\u0105 tajnych kurs\u00f3w nauczycielskich ze specjalno\u015bci\u0105 polonistyczn\u0105. Po uko\u0144czeniu kursu w 1897 roku Helena zda\u0142a egzamin rz\u0105dowy w II Gimnazjum Miejskim na nauczycielk\u0119 prywatn\u0105 j\u0119zyka polskiego. Ponadto uko\u0144czy\u0142a dwuletni\u0105 praktyk\u0119 w Bibliotece Ordynacji Zamojskich. Udziela\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Kole O\u015bwiaty Ludowej i w Czytelniach Bezp\u0142atnych Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1902 roku wysz\u0142a za m\u0105\u017c za lekarza Zygmunta Radli\u0144skiego. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o zwi\u0105zane z grup\u0105 radykalnych dzia\u0142aczy Polskiej Partii Socjalistycznej. Helena uko\u0144czy\u0142a nielegalny kurs piel\u0119gniarski i dzia\u0142a\u0142a w spo\u0142ecznym ruchu piel\u0119gniarskim, pracowa\u0142a mi\u0119dzy innymi w bezp\u0142atnych ambulatoriach. Jednocze\u015bnie rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 nauczycielsk\u0105 jako nauczycielka j\u0119zyka polskiego i historii na r\u00f3\u017cnych poziomach w szko\u0142ach jawnych i w tajnych ko\u0142ach uczniowskich. Prowadzi\u0142a bardzo wa\u017cn\u0105 i godn\u0105 podziwu dzia\u0142alno\u015b\u0107 w walce o szko\u0142\u0119 polsk\u0105. W 1905 roku nale\u017ca\u0142a do grona przyw\u00f3dc\u00f3w Strajku Szkolnego. Jej m\u0105\u017c by\u0142 silnie zwi\u0105zany z podziemnym ruchem rewolucyjnym. Jego prace jako lekarza w szeregach organizacji bojowej doprowadzi\u0142y w noc wigilijn\u0105 1905 roku do aresztowania. W maju 1906 roku skazano go na pi\u0119cioletnie zes\u0142anie na Syberi\u0119. Helena wyjecha\u0142a wraz z nim. Ju\u017c w drodze na zes\u0142anie Helena odznacza\u0142a si\u0119 trosk\u0105 o los wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w. Tak zorganizowa\u0142a przestrze\u0144 wagonu w kt\u00f3rym podr\u00f3\u017cowali zes\u0142a\u0144cy: \u201eKocami i szalami podzieli\u0142a wagon na komory kobiece i m\u0119skie, podj\u0119\u0142a si\u0119 rozdawnictwa po\u017cywienia, stwarzaj\u0105c nastr\u00f3j omal domowy, w przeciwie\u0144stwie do wi\u0119ziennego otoczenia, \u017cal\u00f3w i z\u0142orzecze\u0144\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po dotarciu na miejsce osiedlenia Radli\u0144scy otrzymali pust\u0105 izb\u0119. Nie bacz\u0105c na trudne warunki bytowe szybko podj\u0119li prac\u0119 w ubogiej spo\u0142eczno\u015bci. Zygmunt, dzi\u0119ki temu, \u017ce zabra\u0142 z kraju skrzyni\u0119 instrument\u00f3w chirurgicznych, \u015brodk\u00f3w opatrunkowych i lek\u00f3w udziela\u0142 pomocy medycznej wszystkim potrzebuj\u0105cym. Helena by\u0142a jego asystentk\u0105 i zajmowa\u0142a si\u0119 piel\u0119gniarstwem. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce wyruszali rzek\u0105 w g\u0142\u0105b l\u0105du i nie\u015bli pomoc najbardziej chorym i potrzebuj\u0105cym. W podzi\u0119kowaniu ludzie przynosili im r\u00f3\u017cne dary ziemi syberyjskiej: jaja, ryby, \u015bmietan\u0119, orzeszki a nade wszystko okazywali wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i mi\u0142o\u015b\u0107. Te wszystkie dary ma\u0142\u017conkowie rozdzielali pomi\u0119dzy swoich towarzyszy niedoli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pragn\u0119li uciec i w Krakowie znale\u017ali si\u0119 jesieni\u0105 1906 roku. Tam Radli\u0144ska rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 o\u015bwiatow\u0105 w krakowskim Uniwersytecie Ludowym im. Adama Mickiewicza oraz studiowa\u0142a histori\u0119 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Najbardziej interesowa\u0142y j\u0105 historia \u015bredniowiecza i najnowsza historia spo\u0142eczna. W swojej metodzie badawczej skupia\u0142a si\u0119 na zale\u017cno\u015bciach pomi\u0119dzy naukami historycznymi, spo\u0142ecznymi oraz naukami o cz\u0142owieku i kulturze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opr\u00f3cz studi\u00f3w Helena Radli\u0144ska by\u0142a niezwykle oddana pracy spo\u0142eczno-kulturalnej oraz politycznej. By\u0142a zaanga\u017cowana w dzia\u0142alno\u015b\u0107 obozu niepodleg\u0142o\u015bciowego J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. W 1914 roku zawiesi\u0142a prac\u0119 naukow\u0105 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, aby w czasie I wojny \u015bwiatowej aktywnie uczestniczy\u0107 w walce o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Bra\u0142a udzia\u0142 w Polskiej Organizacji Wojskowej. Nast\u0119pnie jako oficer o\u015bwiatowy podj\u0119\u0142a s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 w wojnie polsko-bolszewickiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1922 roku zacz\u0119\u0142a pracowa\u0107 w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Do\u015b\u0107 szybko to miejsce sta\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnym miejscem pracy naukowo-dydaktycznej. W 1925 roku przy Wydziale Pedagogicznym Wolnej Wszechnicy Polskiej zorganizowa\u0142a Studium Pracy Spo\u0142eczno-O\u015bwiatowej. Ta pionierska na skal\u0119 kraju i Europy plac\u00f3wka kszta\u0142ci\u0142a pracownik\u00f3w spo\u0142eczno-o\u015bwiatowych na poziomie wy\u017cszym. W 1925 roku uzyska\u0142a habilitacj\u0119 a w 1937 tytu\u0142 profesora zwyczajnego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We wrze\u015bniu 1939 roku sp\u0142on\u0119\u0142o jej mieszkanie i bezpowrotnemu zniszczeniu uleg\u0142o wiele prac. Schronienie znalaz\u0142a w domu zakonnym szarych urszulanek na warszawskim Powi\u015blu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mimo to w czasie II wojny \u015bwiatowej i okupacji Radli\u0144ska kontynuowa\u0142a swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105 i spo\u0142eczn\u0105. Bra\u0142a udzia\u0142 w tajnych zaj\u0119ciach Wszechnicy Polskiej, po\u015bwi\u0119ca\u0142a czas na tajne nauczanie na poziomie szk\u00f3\u0142 \u015brednich, pisa\u0142a artyku\u0142y i inne teksty, kt\u00f3re by\u0142y wyrazem pragnienia s\u0142u\u017cby narodowi i dzia\u0142alno\u015bci na polu naukowym pedagogiki spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po upadku Powstania Warszawskiego Helena Radli\u0144ska znalaz\u0142a si\u0119 w obozie przej\u015bciowym w Pruszkowie. Potem mieszka\u0142a w Milan\u00f3wku, nast\u0119pnie w Skierniewicach. Niestrudzenie zajmowa\u0142a si\u0119 prowadzeniem tajnych kurs\u00f3w pedagogicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po 1945 roku z wielk\u0105 energi\u0105 przyst\u0105pi\u0142a do pracy dydaktycznej, badawczej i pisarskiej. By\u0142a wsp\u00f3\u0142organizatork\u0105 Katedry Pedagogiki Spo\u0142ecznej na Uniwersytecie \u0141\u00f3dzkim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1947 roku \u015bwi\u0119towa\u0142a jubileusz pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolecia pracy spo\u0142eczno-pedagogicznej. By\u0142a to okazja do spotkania si\u0119 w gronie uczni\u00f3w i przyjaci\u00f3\u0142 oraz chwila upami\u0119tnienia wszystkich tych, kt\u00f3rzy stracili \u017cycie w dopiero co zako\u0144czonej wojnie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sowietyzacja kraju i op\u00f3r wyra\u017cany przez Radli\u0144sk\u0105 utrudnia\u0142y jej dzia\u0142alno\u015b\u0107, powodowa\u0142y niedopuszczanie do druku jej tekst\u00f3w. Od 1950 roku skierowana na p\u0142atny urlop nie mia\u0142a mo\u017cliwo\u015bci kontynuowania swoich prac. W 1952 roku zamkni\u0119to dzia\u0142alno\u015b\u0107 Zak\u0142adu Pedagogiki Spo\u0142ecznej Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Radli\u0144ska by\u0142a zaanga\u017cowana w mi\u0119dzynarodowy ruch pedagogiczny. Uczestniczy\u0142a w kolejnych konferencjach Mi\u0119dzynarodowego Kongresu Wychowania Moralnego oraz zjazdach Ligi Nowego Wychowania, a tak\u017ce w wielu innych inicjatywach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na gruncie polskim prowadzi\u0142a badania dotycz\u0105ce pracy o\u015bwiatowej. Ksi\u0105\u017cka i biblioteka by\u0142y wed\u0142ug niej g\u0142\u00f3wnymi narz\u0119dziami pracy o\u015bwiatowej. Tu a\u017c si\u0119 nasuwa pytanie, a jak jest dzi\u015b?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Helena Radli\u0144ska w swoim \u017cyciu boryka\u0142a si\u0119 z wieloma powa\u017cnymi chorobami, przesz\u0142a kilka operacji, lecz jak zapisa\u0142a to Anna Bogus\u0142awska by\u0142a \u201esilna i zawsze silna do odradzania si\u0119 na nowo\u201d, by\u0142a \u201euosobieniem kobieco\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Helena Radli\u0144ska zmar\u0142a 10 pa\u017adziernika 1954 roku w \u0141odzi, zosta\u0142a pochowana na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na kolejne fazy \u017cycia nak\u0142ada\u0142y si\u0119 etapy pracy naukowej i pedagogicznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwszy okres zwany warszawskim przypada\u0142 na lata 1897-1905. W tym czasie Radli\u0144ska by\u0142a skupiona na pracy pedagogicznej i upowszechnianiu wiedzy historycznej. W 1897 roku zadebiutowa\u0142a wydaniem broszury pt.: \u201eKto to by\u0142 Mickiewicz?\u201d. Celem tego tekstu by\u0142o zach\u0119cenie i zainspirowanie odbiorc\u00f3w do si\u0119gni\u0119cia po dzie\u0142a poety. Potem napisa\u0142a kolejne biografie wa\u017cnych postaci historycznych mi.in. Boles\u0142awa Chrobrego, Kazimierza \u0141okietka, Kr\u00f3lowej Jadwigi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lata 1906 \u2013 1918 s\u0105 uznawane za okres krakowski. Wtedy jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 skupia\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 publicystyki spo\u0142ecznej i prac naukowych. Jednak g\u0142\u00f3wnym rysem tego okresu sta\u0142a si\u0119 waleczna postawa Radli\u0144skiej, nawo\u0142uj\u0105ca do walki o polsk\u0105 o\u015bwiat\u0119, tak bardzo wyniszczan\u0105 przez zaborc\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drugi, najd\u0142u\u017cszy, okres warszawski przypada\u0142 na lata 1918-1939. To w nim Radli\u0144ska sformu\u0142owa\u0142a i rozwija\u0142a pedagogik\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Wed\u0142ug niej pedagogika spo\u0142eczna nie jest kierunkiem teorii wychowania, ale odr\u0119bn\u0105 dziedzin\u0105 wiedzy o procesach edukacyjnych. W 1929 roku ukaza\u0142a si\u0119 jedna z wa\u017cniejszych jej prac pt. \u201eKsi\u0105\u017cka w\u015br\u00f3d ludzi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym okresie szczeg\u00f3lnie podkre\u015bla\u0142a rol\u0119 ksi\u0105\u017cki i biblioteki. M\u00f3wi\u0142a, \u017ce \u201eDo poj\u0119cia Ojczyzny nale\u017cy ksi\u0105\u017cka\u201d i \u017ce \u201eKultur\u0119 narodu mierzy si\u0119 nie tyle warto\u015bci\u0105 jego literatury, co rozpowszechnieniem ksi\u0105\u017cek, statystyk\u0105 ruchu wydawniczego i czytelnictwa\u201d. Wa\u017cnym elementem jej dzia\u0142alno\u015bci by\u0142o zabranie g\u0142osu w sprawie o\u015bwiaty doros\u0142ych. Radli\u0144ska promowa\u0142a potrzeb\u0119 edukacji doros\u0142ych, wyra\u017anie wskazywa\u0142a na to, \u017ce zadaniem os\u00f3b doros\u0142ych jest samokszta\u0142cenie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czas powojenny zamykaj\u0105cy si\u0119 w latach 1945-1954 to okres \u0142\u00f3dzki. Czas dynamiczny zw\u0142aszcza na polu naukowym i badawczym. Nie brakowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c powrotu do dawniejszych zainteresowa\u0144 m.in. do zagadnie\u0144 spo\u0142eczno-o\u015bwiatowych w \u015brodowisku wiejskim. Jak pisze Wies\u0142aw Theiss \u2013 profesor Uniwersytetu Warszawskiego, specjalista w zakresie pedagogiki spo\u0142ecznej \u2013 znawca dorobku Radli\u0144skiej \u2013 \u201ePoszukiwania naukowe Radli\u0144skiej cechuje przede wszystkim rozmach. Nie ograniczaj\u0105 si\u0119 one do wybranych problem\u00f3w, do okre\u015blonego terenu. Zbi\u00f3r zagadnie\u0144 interesuj\u0105cych Radli\u0144sk\u0105 jest bogaty, obejmuje r\u00f3\u017cnorodn\u0105 tematyk\u0119, histori\u0119 i tera\u017aniejszo\u015b\u0107, \u015brodowisko miejskie i wiejskie, wychowanie dzieci i doros\u0142ych, teorie i praktyk\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do najwa\u017cniejszych prac Heleny Radli\u0144skiej zalicza si\u0119: \u201ePocz\u0105tki pracy o\u015bwiatowej w Polsce\u201d, \u201eKsi\u0105\u017ck\u0119 w\u015br\u00f3d ludzi\u201d, \u201eStosunek wychowawczy do \u015brodowiska spo\u0142ecznego\u201d, prace pod jej redakcj\u0105 \u201eSpo\u0142eczne przyczyny powodze\u0144 i niepowodze\u0144 szkolnych\u201d, a tak\u017ce \u201ePedagogik\u0119 spo\u0142eczn\u0105\u201d i tekst \u201eZ dziej\u00f3w pracy spo\u0142ecznej i o\u015bwiatowej w Polsce\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trudno opisa\u0107 za pomoc\u0105 s\u0142\u00f3w spu\u015bcizn\u0119 Heleny Radli\u0144skiej. Jak pisze Irena Lepalczyk to co bezsprzecznie charakteryzuje osob\u0119 i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Heleny Radli\u0144skiej to humanizm. Poj\u0119cie to oznacza \u201eszacunek dla cz\u0142owieka, jego godno\u015bci osobistej, troski o jego rozw\u00f3j fizyczny, spo\u0142eczny i umys\u0142owy, wolno\u015b\u0107 jednostki, rozumianej nie jako brak przemocy, lecz zapewniaj\u0105cej drog\u0119 do osi\u0105gni\u0119cia szcz\u0119\u015bcia indywidualnego, realizowanego w szcz\u0119\u015bliwej spo\u0142eczno\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To, co pozostawi\u0142a dla pedagogiki spo\u0142ecznej Helena Radli\u0144ska po dzi\u015b dzie\u0144 budzi podziw i stanowi inspiracj\u0119 dla kolejnych pokole\u0144 nie tylko polskich pedagog\u00f3w. W czasie ca\u0142ego swojego \u017cycia Helena Radli\u0144ska podkre\u015bla\u0142a warto\u015b\u0107 czytelnictwa. O ksi\u0105\u017cce m\u00f3wi\u0142a nast\u0119puj\u0105co: \u201eJest ona nie tylko wyrazicielk\u0105 ukocha\u0144, d\u0105\u017ce\u0144, przemy\u015ble\u0144 jednostki z gruntu ojczystego wyros\u0142ej, lecz r\u00f3wnie\u017c tw\u00f3rc\u0105 narodu. Kto obcuje z wielkimi pisarzami, poetami, my\u015blicielami, uczonymi \u2013 jednoczy si\u0119 z tym co w narodzie jest najpot\u0119\u017cniejsze i najbardziej tw\u00f3rcze\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zar\u00f3wno w \u017cyciu spo\u0142ecznym, jak i osobistym Helena Radli\u0144ska jest wzorem osoby zaanga\u017cowanej w \u017cycie, troszcz\u0105cej si\u0119 o jego warto\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107, a przy tym pe\u0142nej skromno\u015bci, czu\u0142o\u015bci, empatii i wytrwa\u0142o\u015bci w tym, co dobre, prawdziwe i pi\u0119kne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do us\u0142yszenia w kolejnym odcinku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzie\u0144 dobry, nazywam si\u0119 Anna Ca\u0142ka, jestem bibliotekark\u0105 i mi\u0142o\u015bniczk\u0105 odkrywania biografii. Dzi\u015b w podca\u015bcie o zapomnianych i niezapomnianych pedagogach [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":191,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_oasis_is_in_workflow":0,"_oasis_original":0,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"class_list":["post-102424","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"featured_image_urls_v2":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","img-1100-450":"","img-1120-800":"","img-870-440":"","img-850-600":"","img-480-380":"","img-300-225":"","img-540-700":"","img-75-75":"","menu-24x24":"","menu-36x36":"","menu-48x48":"","mailpoet_newsletter_max":""},"post_excerpt_stackable_v2":"<p>Dzie\u0144 dobry, nazywam si\u0119 Anna Ca\u0142ka, jestem bibliotekark\u0105 i mi\u0142o\u015bniczk\u0105 odkrywania biografii. Dzi\u015b w podca\u015bcie o zapomnianych i niezapomnianych pedagogach zapraszam do w\u0119dr\u00f3wki szlakiem \u017cycia ikony pedagogiki spo\u0142ecznej, pedagoga, historyka, bibliotekarki a przede wszystkim osoby ciep\u0142ej i empatycznej, kt\u00f3ra ca\u0142e \u017cycie prze\u017cy\u0142a w s\u0142u\u017cbie jednostkom i spo\u0142ecze\u0144stwu. Czas na spotkanie z Helen\u0105 Radli\u0144sk\u0105. Helena Radli\u0144ska urodzi\u0142a si\u0119 2 maja o godzinie 7.00 rano w 1879 roku w Warszawie. By\u0142a najstarszym dzieckiem Aleksandra Rajchmana i Melanii z domu Hirszfeld. Oboje rodzice Heleny pochodzili z asymilowanych rodzin \u017cydowskich. Rodzina nale\u017ca\u0142a do warszawskiej elity spo\u0142eczno-artystycznej a w ich domu bywa\u0142y tak s\u0142awne osobisto\u015bci&hellip;<\/p>\n","category_list_v2":"","author_info_v2":{"name":"Maciej Bidelski","url":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/author\/mbidelski\/"},"comments_num_v2":"0 \u043a\u043e\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u0456\u0432","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/102424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/191"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102424"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/102424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103303,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/102424\/revisions\/103303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}