Intro: Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu Pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej imienia Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Dzie\u0144 dobry, z tej strony Kasia Go\u0142ubiew, w dzisiejszym podca\u015bcie Bibliowywiad na Goc\u0142awskiej witam Pana Jaros\u0142awa Kordzi\u0144skiego. Pan Jaros\u0142aw Kordzi\u0144ski jest nauczycielem, trenerem, coachem edukacyjnym, tutorem, mediatorem, zaanga\u017cowanym w liczne projekt zwi\u0105zane z polsk\u0105 o\u015bwiat\u0105. Projekty, w kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c macza palce ministerstwo, samorz\u0105dy lokalne, r\u00f3\u017cne plac\u00f3wki doskonal\u0105ce nauczycieli i nauczycielki. A m\u00f3j dzisiejszy go\u015b\u0107 jest r\u00f3wnie\u017c autorem wielu ksi\u0105\u017cek i autorem wielu artyku\u0142\u00f3w bran\u017cowych w pismach o\u015bwiatowych. Wszystkie ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re napisa\u0142 pan Jaros\u0142aw i artyku\u0142y znajdziecie r\u00f3wnie\u017c w naszej bibliotece. Bardzo panu dzi\u0119kuj\u0119 za to, \u017ce przyj\u0105\u0142 pan zaproszenie i witam serdecznie.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Jest mi bardzo mi\u0142o i dzi\u0119kuj\u0119 za zaproszenie.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Panie Jaros\u0142awie, z racji licznych obowi\u0105zk\u00f3w chyba to nie by\u0142o tak oczywiste, \u017ce znajdzie pan przestrze\u0144, \u017ceby tutaj przyjecha\u0107, wi\u0119c tym bardziej jest mi mi\u0142o, \u017ce zgodzi\u0142 si\u0119 pan po\u015bwi\u0119ci\u0107 czas, czy mo\u017ce po prostu mia\u0142 pan czas i mia\u0142 pan ochot\u0119, \u017ceby tutaj przyjecha\u0107? Szczerze<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Ja jestem cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry urodzi\u0142 chyba z ksi\u0105\u017ck\u0105 w r\u0119ku. A na pewno jest tak, kiedy si\u0119 dzieciom daje tam ksi\u0105\u017ceczk\u0119 do nabo\u017ce\u0144stwa, pieni\u0105\u017cek i kieliszek, to ja wybra\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119, \u017ceby czyta\u0107, a nie wiedzia\u0142em jeszcze pewnie wtedy, \u017ceby r\u00f3wnie\u017c pisa\u0107. Dlatego zaproszenie do biblioteki zawsze jest dla mnie tym pierwszym.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Wie pan co, ja sobie teraz te\u017c przypomnia\u0142am, \u017ce te\u017c wybra\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: No widzi pani, bo to jest prawdziwa, przepowiednia, warto to sprawdza\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Panie Jarku, \u017cyjemy w takich czasach, gdzie tempo wzrostu ro\u015bnie naprawd\u0119 mega, mega szybko. Ja urodzi\u0142am si\u0119 w latach 80. poprzedniego wieku.<\/p>\n\n\n\n
Jestem tak zwanym milenialsem i od lat 80. zmieni\u0142o si\u0119 bardzo, bardzo du\u017co. Ja pami\u0119tam, jak sama chodzi\u0142am do szko\u0142y, p\u00f3\u017aniej pami\u0119tam te wszystkie reformy, wprowadzenie religii, te sprawy. Kiedy\u015b pi\u0105tki, dw\u00f3jki, p\u00f3\u017aniej by\u0142y jedynki, sz\u00f3stki. P\u00f3\u017aniej , jak ju\u017c sko\u0144czy\u0142am edukacj\u0119 w szkole podstawowej, zacz\u0119\u0142am liceum. R\u00f3wnie\u017c by\u0142y wszelkie zmiany w polskiej o\u015bwiacie, w polskiej edukacji. I teraz mamy 21. wiek, 25 lat tego 21. wieku za nami.<\/p>\n\n\n\n
Zmiany s\u0105 dalej, ogromne, zmiany s\u0105 nieuniknione. Mam wra\u017cenie, \u017ce przez te ostatnie 25 lat jeszcze ten \u015bwiat przyspieszy\u0142 i te zmiany s\u0105 jeszcze bardziej widoczne, ni\u017c wcze\u015bniej. Zmienia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c polska szko\u0142a. Jakby tak m\u00f3g\u0142 pan wybra\u0107 na przestrzeni pana do\u015bwiadczenia zawodowego, jako trener, tutor, coach edukacyjny – ta zmiana jest najbardziej odczuwalna dla nauczycieli i uczni\u00f3w, czy rodzic\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Dla nauczycieli sytuacja, w kt\u00f3rej si\u0119 znajduj\u0105 jest stanem normaln\u0105. Badania, kt\u00f3re przeprowadzone w\u015br\u00f3d tych w\u0142a\u015bnie nastolatk\u00f3w pokazuj\u0105, \u017ce one ju\u017c by nie opowiedzia\u0142y swojego \u017cycia, tak jak pani to przed chwil\u0105 zrobi\u0142a. Poniewa\u017c znaczna cz\u0119\u015b\u0107 takich wyzwa\u0144, kt\u00f3re my odczuwamy jako nowe typu, np.telefon na korbk\u0119, smartfon, czy telewizor w takim du\u017cym pudle, a takich smart TV, kt\u00f3re mamy gdzie\u015b tam i obs\u0142ugujemy, te\u017c przy pomocy pilota r\u00f3\u017cne jego funkcje. Dla nich to wszystko jest normalne. Gorzej, \u017ce normalne jest r\u00f3wnie\u017c taki stan niebezpiecze\u0144stwa. My du\u017co m\u00f3wimy o wojnie, kt\u00f3ra jest za granic\u0105, m\u00f3wimy o wojnach, kt\u00f3re s\u0105 na \u015bwiecie, o takiej narastaj\u0105cej fali populizmu, o konsumpcjonizmie, tak nieograniczonym, nieokie\u0142znanym. A dla nas s\u0105 rzeczy, o kt\u00f3rych m\u00f3wimy, ach, to jest co\u015b nowego, kiedy\u015b tak nie by\u0142o. Dla tych dzieciak\u00f3w to jest normalne.<\/p>\n\n\n\n
Efekt jest taki, \u017ce one s\u0105 zupe\u0142nie inne. Wi\u0119c jakby m\u00f3wienie o tym, \u017ce dzieci si\u0119 zmieni\u0142y, bo szko\u0142a si\u0119 zmienia, nie jest prawd\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle: Co jest wyzwaniem?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Tak. W\u0142a\u015bnie chcia\u0142em to powiedzie\u0107. Prawd\u0105 jest to, \u017ce szko\u0142a powinna jakby nad\u0105\u017ca\u0107 za t\u0105 pozycj\u0105, postaw\u0105 dzieci. A tutaj punktem wyj\u015bcia jest kwestia, nie wiem, zarz\u0105dzania wiedz\u0105. Siedzimy w bibliotece i dla ka\u017cdego z nas, i pewnie dla wi\u0119kszo\u015bci tych, kt\u00f3rzy nas s\u0142uchaj\u0105, wiedza jest zamkni\u0119ta w ksi\u0105\u017ckach.<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle: Niekoniecznie.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw (\u015bmiech): Tak, ale te\u017c mamy tak\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej, na pewno jest tak, ja mia\u0142em wiele s\u0142ownik\u00f3w w domu i niestety, raz, \u017ce one ju\u017c s\u0105 troch\u0119 nieaktualne, dwa, \u017ce du\u017co \u0142atwiej jest znale\u017a\u0107, no w \u017ar\u00f3d\u0142ach, kt\u00f3re s\u0105 do jakiego\u015b stopnia wiarygodne, jak chocia\u017cby w wikipediach, kt\u00f3re mo\u017cemy o\u015bmiesza\u0107, ale kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej taki sprawdzanym, weryfikowanym w \u017ar\u00f3d\u0142em informacji. No i jest ca\u0142e mn\u00f3stwo innych. I na przyk\u0142ad takim wyzwaniem, kt\u00f3re jest w szkole, przed nauczycielami, ale te\u017c przed uczniami, to jest kwestia weryfikacji informacji. To jest kwestia krytycznego my\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle: Tak zwane krytyczne my\u015blenie.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Tak, to jest tak, \u017ce my \u017cyjemy w swoich ba\u0144kach. Efekt jest taki, \u017ce mamy takie informacje, jak my\u015blimy o \u015bwiecie, poniewa\u017c takich informacji szukamy, a no ca\u0142e te zasoby internetu identyfikuj\u0105 nas jako zainteresowanych tego rodzaju interpretacj\u0105 rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
W zwi\u0105zku z tym takie w\u0142a\u015bnie dane nam podsuwaj\u0105. My powinni\u015bmy umie\u0107 to weryfikowa\u0107. To jest pierwsza taka rzecz, kt\u00f3ra jest zwi\u0105zana z now\u0105 edukacj\u0105, bym powiedzia\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Czyli jednak uczniowie?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Uczniowie s\u0105 kluczowi, to w og\u00f3le nie ma o czym m\u00f3wi\u0107. Ja jestem ca\u0142ym sercem po stronie nauczycieli. Ja bardzo bym chcia\u0142, \u017ceby nauczyciele du\u017co zarabiali, \u017ceby mieli sporo wsparcia, \u017ceby mieli mo\u017cliwo\u015bci funkcjonowania takie, jakie sobie wyobra\u017cam dla os\u00f3b, kt\u00f3re jakby troch\u0119 decyduj\u0105 o przysz\u0142o\u015bci \u015bwiata, ale kluczowi s\u0105 uczniowie.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: W szkole zawsze ucze\u0144 jest na pierwszym miejscu.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Tak, ja uwa\u017cam, \u017ce w szkole ucze\u0144 jest na pierwszym miejscu. Nawet taki, kt\u00f3ry sprawia nam k\u0142opot, a takich mamy coraz wi\u0119cej z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w, przecie\u017c to nie tylko dlatego, \u017ce dzieci s\u0105 niegrzeczne, niepos\u0142uszne, nie podaj\u0105 si\u0119 dyscyplinie. Mamy dzieci z powa\u017cnymi wyzwaniami, kt\u00f3re wymagaj\u0105 takiego indywidualnego spersonalizowanego podej\u015bcia. I teraz to, to jest ten drugi krok nauczyciele. To jest z kolei wyzwanie dla systemu o\u015bwiaty. Je\u017celi ja jako nauczyciel mam do czynienia nie tylko z dzieckiem, kt\u00f3re ma si\u0119 uczy\u0107 polskiego czy matematyki, ale mam do czynienia z dzieckiem autystycznym, zaburzonym spo\u0142ecznie, na r\u00f3\u017cne sposoby dysfunkcyjnym, to ja powinienem troch\u0119 umie\u0107 sobie radzi\u0107 z tym uczniem, ale te\u017c mie\u0107 wsparcie, by\u0107 mo\u017ce innego specjalisty, by\u0107 mo\u017ce grupy, by\u0107 mo\u017ce jakiej\u015b superwizji, takich zasob\u00f3w, kt\u00f3re pozwol\u0105 mi z tym uczniem nauczy\u0107 si\u0119 rozmawia\u0107 tak, \u017ceby ten dzieciak chcia\u0142 mnie s\u0142ucha\u0107 i \u017ceby chcia\u0142 pod\u0105\u017ca\u0107 w kierunku, co do kt\u00f3rego si\u0119 um\u00f3wimy, \u017ce jest wa\u017cne dla jego rozwoju.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Pana do\u015bwiadczenie zawodowe w obszarze szko\u0142y czy polskiej edukacji, ile lat ma?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw (\u015bmiech) : Mo\u017cemy przej\u015b\u0107 do nast\u0119pnego pytania?<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Oczywi\u015bcie, \u017ce tak.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: To jest \u017cart, oczywi\u015bcie, \u017ce to jest \u017cart. Ja zacz\u0105\u0142em w 1980 roku jako nauczyciel j\u0119zyka polskiego w ma\u0142ej, wiejskiej, wi\u0119c prosz\u0119 nie liczy\u0107, to jest naprawd\u0119 bardzo du\u017co.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Bardzo du\u017co, ale czego o to zapyta\u0142am, bo to jest zwi\u0105zane z kolejnym, z kolejnym pytaniem, o kt\u00f3re chcia\u0142abym Pana zapyta\u0107, przez te… Troch\u0119 lat..<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: No te 40 par\u0119 lat.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Przez te 40 par\u0119 lat odk\u0105d pan zacz\u0105\u0142 prac\u0119 w szkole i dzia\u0142a pan na tym polu, poletku, polu w\u0142a\u015bciwie, ogromnym obszarze edukacyjnym nast\u0105pi\u0142o mn\u00f3stwo zmian. Jakby pan wskaza\u0142 tak\u0105 jedn\u0105 zmian\u0119, kt\u00f3ra naprawd\u0119 diametralnie zmieni\u0142a polsk\u0105 szko\u0142\u0119 na plus.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Ja chcia\u0142abym wierzy\u0107, \u017ce system ocenienia. Sam pami\u0119tam, jako nauczyciel mia\u0142am taki perfidny plan, \u017ce b\u0119d\u0119 przygotowa\u0142 sprawdziany, kt\u00f3ry b\u0119d\u0105 sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z 10 punkt\u00f3w. Jak dziecko odpowie na 5, to b\u0119dzie mia\u0142o 2, jak i odpowie na 6, no to b\u0119dzie 3, 4 i 5.<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle: To jeszcze by\u0142y te 2<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Tak, to by\u0142 czas, kiedy by\u0142y oceny od 2 do 5. I bardzo szybko si\u0119 przekona\u0142em, \u017ce to nie na tym polega. P\u00f3\u017aniej mia\u0142em okazj\u0119 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z profesorem Niemierko, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 si\u0119 i wprowadza\u0142 takie nowe rozwi\u0105zania z zakresu diagnostyki edukacyjnej.<\/p>\n\n\n\n
Potem by\u0142em w du\u017cym oporze do pana profesora Niemierki, bo on nie uwzgl\u0119dni\u0142 ca\u0142ej taksonomii Blooma i skupi\u0142 si\u0119 tylko na pierwszych trzech, czterech poziomach. I my\u015bl\u0119, i w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki temu te\u017c obserwowa\u0142em ten spos\u00f3b postrzegania, oceniania uczni\u00f3w, w\u0142a\u015bciwie badania poziomu osi\u0105gni\u0119\u0107 uczni\u00f3w, bo troch\u0119 o tym m\u00f3wimy. I my z jednej strony mamy fajne dobre prawo, kt\u00f3re m\u00f3wi o tym, \u017ce ocenianie jest po to, \u017ceby ucze\u0144 i nauczyciel si\u0119 dowiedzia\u0142, gdzie jeste\u015bmy i co z tym mo\u017cemy zrobi\u0107. No, ale z drugiej strony niestety system egzaminacyjny ca\u0142kowicie to zaburza, bo gdzie\u015b tam na ko\u0144cu jest test, na kt\u00f3ry trzeba w\u0142a\u015bnie odpowiedzie\u0107 w skali 10 pyta\u0144, 50% to jest pozytywna odpowied\u017a i tak dalej, i tak dalej. I to jest niew\u0142a\u015bciwe.<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle: To musi panu nie podoba.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: To mi si\u0119 nie podoba. Niemniej jednak my\u015blenie nauczycieli, znacznej cz\u0119\u015bci nauczycieli jest w\u0142a\u015bnie takie, \u017ce precyzuje cel, opowiadam co potwierdzi osi\u0105gni\u0119cie tego celu. Potem razem z uczniami zastanawiam si\u0119 nad efektami, skutkami, przydatno\u015bci\u0105 tego, co ju\u017c potrafimy i wprowadzam kolejny poziom dzia\u0142ania. To nie jest powszechne zjawisko, ale to jest zjawisko, kt\u00f3re jest obserwowane. I my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce ono jest istotne.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Ok, a o spotka\u0142 si\u0119 pan z takimi opiniami, \u017ce oceny powinny by\u0107 w og\u00f3le zakazane?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: S\u0105 liczne przypadki i przyk\u0142ady system\u00f3w edukacyjnych na \u015bwiecie, r\u00f3wnie\u017c w Europie, a mo\u017ce przede wszystkim w Europie, gdzie jest, gdzie tak jest. Gdzie ocena nie jest wska\u017anikiem warto\u015bci dziecka. Ocena wiecie, wie pani, to jest troch\u0119 tak, ja si\u0119 w\u0142a\u015bnie nad tym zastanawiam. Czego si\u0119 dowiaduje dziecko, kiedy dostanie tr\u00f3jk\u0119? Dziecko, kiedy dostaje tr\u00f3jk\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle: No w\u0142a\u015bnie\u2026<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Dowiaduje si\u0119, \u017ce dosta\u0142o tr\u00f3jk\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Dok\u0142adnie.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: I nic wi\u0119cej. No, bardziej wra\u017cliwe dziecko wie, \u017ce dosta\u0142o mniej ni\u017c kto\u015b, kto dosta\u0142 czw\u00f3rk\u0119, ale wi\u0119cej ni\u017c ten, kto dosta\u0142 dw\u00f3jk\u0119. I w zale\u017cno\u015bci od samooceny mo\u017ce si\u0119 cieszy\u0107 lub martwi\u0107. Ale nie wie, co wie, nie wie, co z tym zrobi\u0107, nie wie, czy to jest wystarczaj\u0105ce. Dla wielu uczni\u00f3w tr\u00f3jka to jest po prostu Himalaje mo\u017cliwo\u015bci. I w zwi\u0105zku z tym warto to dzieciakowi powiedzie\u0107, osi\u0105gn\u0105\u0142e\u015b wszystko, co mo\u017cesz. Naprawd\u0119 jestem w Ciebie dumny.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: A wie pan, \u017ce kiedy\u015b spotka\u0142am prywatnie z tak\u0105 opini\u0105, \u017ce uczniowie tr\u00f3jkowi wychodz\u0105 w \u017cyciu najlepiej?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n
Kasia: No nie wiem, osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119cej na polach zawodowych, ko\u0144cz\u0105 studia, kt\u00f3re chc\u0105, nie maj\u0105 tego wy\u015bcigu szczur\u00f3w wpojonego ze szko\u0142y podstawowej, \u017ce musz\u0105 by\u0107 najlepsi.<\/p>\n\n\n\n
Znaj\u0105 swoj\u0105 warto\u015b\u0107, mimo \u017ce s\u0105 tacy \u015brodkowi, nie najlepsi, nie najgorsi.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Wie pani co, tych, co dostaj\u0105 tr\u00f3jk\u0119 to jest mniej wi\u0119cej 70 par\u0119 procent.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Ale to si\u0119 nie przek\u0142ada na to, co…<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: No tak, ale w\u015br\u00f3d 70 procent na pewno jest wi\u0119cej szcz\u0119\u015bliwych ni\u017c tych, kt\u00f3re jest 7,5%, kt\u00f3rzy dostawali pi\u0105tki i sz\u00f3stki, wi\u0119c by\u0107 mo\u017ce to jest te\u017c troch\u0119 tak i to jest zarzut do szko\u0142y, \u017ce my uczymy troch\u0119 pos\u0142usze\u0144stwa i takiego dostosowania do oczekiwa\u0144 tych autorytet\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 uczni\u00f3w ma takie poczucie, zreszt\u0105 rodzice bardzo karmi\u0105 nas takimi wymaganiami. Moja mama ci\u0105gle m\u00f3wi\u0142a, pami\u0119taj pokorne ciele dwie matki ssie, ugnij si\u0119, zgarb, a dojdziesz dalej i tak dalej i tak dalej. Mam takie mn\u00f3stwo<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle: Nie dyskutuj u mnie tak by\u0142o\u2026Nie dyskutuj z nauczycielami.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: , tak, tak, nauczyciel ma zawsze racj\u0119, to jest nieprawda. Potem ja wchodz\u0119, zreszt\u0105 w tej chwili to wida\u0107, wchodz\u0119, nie wiem, na rynek i nagle si\u0119 okazuje, \u017ce wygrywa ten, kt\u00f3ry jest niepos\u0142uszny, kt\u00f3ry podwa\u017ca autorytety, kt\u00f3ry proponuje rozwi\u0105zania zupe\u0142nie z czapy, ale gdzie\u015b tam…<\/p>\n\n\n\n
Kasia: \u0141amie schematy.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Tak, \u0142amie schematy i odnajduje nowe \u015bcie\u017cki, nowe rozwi\u0105zania.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: A tak zapytam teraz przewrotnie, a ta najgorsza rzecz, kt\u00f3ra spotka\u0142a polsk\u0105 szko\u0142\u0119?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Ja my\u015bl\u0119, \u017ce to w jaki spos\u00f3b traktuje si\u0119 nauczycieli, to jest bardzo przykre, to jest naprawd\u0119 bardzo przykre.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Czyli wcze\u015bniej w latach 70., 60., zanim pan rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119, by\u0142o lepiej?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Zawsze by\u0142o \u017ale. Jak ja zaczyna\u0142em prac\u0119 w szkole, to mi powiedziano, \u017ce\u2026<\/p>\n\n\n\n
Kasia: W wojn\u0119 chyba by\u0142o dobrze.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: A ja tak nie pami\u0119tam za bardzo.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Ja te\u017c nie, ale czyta\u0142am, \u017ce kiedy\u015b to by\u0142 autorytet.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: M\u00f3j dziadek by\u0142 nauczycielem przed wojn\u0105, by\u0142 kierownikiem ma\u0142ej szko\u0142y w niewielkiej miejscowo\u015bci w Wielkopolsce, by\u0142 ustawionym cz\u0142owiekiem i tyle. Tak? W ka\u017cdym razie to te\u017c nie jest prawda, \u017ce przed wojn\u0105 by\u0142o lepiej, chocia\u017c je\u017celi por\u00f3wnamy \u00f3wczesn\u0105 pragmatyk\u0119 zawodow\u0105, czyli taki rodzaj karty nauczyciela, akurat teraz si\u0119 tym zajmuj\u0119, bo za chwil\u0119 b\u0119dzie rocznica, to ona bardzo by\u0142a wspieraj\u0105ca nauczycieli, naprawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Ten zaw\u00f3d kiedy\u015b, w\u0142a\u015bnie m\u00f3wi\u0119, \u017ce przed wojn\u0105 cieszy\u0142 si\u0119 presti\u017cem. Wi\u0119kszym ni\u017c teraz na pewno.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: No tak, ale to wynika\u0142o z tego, \u017ce te\u017c kwestia jakby \u015bwiadomo\u015bci warto\u015bci os\u00f3b, kt\u00f3re wiedz\u0105. Przepraszam, spojrza\u0142em na pani\u0105, \u017ce pojawi\u0142o mi si\u0119 s\u0142owo wied\u017ama, bez \u017cadnych skojarze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Absolutnie, ja si\u0119 nie gniewam. Ja si\u0119 bardzo podoba t\u0119 s\u0142owo.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Mi te\u017c si\u0119 bardzo…<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Wied\u017ama ta, kt\u00f3ra wie.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Wied\u017ama ta, kt\u00f3ra wie. I my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce…<\/p>\n\n\n\n
Kasia: A wygl\u0105dam na tak\u0105? (\u015bmiech)?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Nie. Na tak\u0105, kt\u00f3ra wie jak najbardziej. (\u015bmiech) Ja bardzo lubi\u0119 to s\u0142owo<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Ja te\u017c.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: I to jest takie jedno, w\u0142a\u015bnie, troch\u0119 przewrotne. I te\u017c my\u015blimy sobie, nauczyciel to taki m\u0105drala, tak, wie, wi\u0119cej. I przez wiele, wiele, wiele lat nauczyciel wiedzia\u0142 wi\u0119cej. W tej chwili jest tak, \u017ce wszystko to, czego chcemy si\u0119 dowiedzie\u0107, mamy w smartfonie. Wi\u0119c jakby ten nauczyciel przestaje by\u0107 takim autorytetem. Natomiast mo\u017ce by\u0107 autorytetem, kiedy potrafi zainspirowa\u0107, zainteresowa\u0107 troch\u0119, zdynamizowa\u0107 ruch rozwojowy dziecka. Kiedy stanie si\u0119 takim cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry wyzwoli\u0107 dziecka potrzeb\u0119 zmiany rozwoju. Ja zawsze to, ja lubi\u0119 metafory i w zwi\u0105zku z tym jakby to te\u017c por\u00f3wnuje do takiej metafory latarni morskie. Wiele lat mieszka\u0142em nad morzem i dla mnie latarnia morska jest istotna. Kiedy\u015b latarnia morska, latarnia morska mo\u017ce o\u015bwietla\u0107 \u015bwiat. Ja pami\u0119tam w\u0142a\u015bnie, jak ona o\u015bwietla\u0142a las, bo bardzo cz\u0119sto latarnie s\u0105 w\u0142a\u015bnie w lesie. Ale dla tych, kt\u00f3rzy p\u0142yn\u0105, latarnia morska wyznacza punkt, kt\u00f3ry si\u0119 weryfikuje na mapie. Tak, to znaczy, o, tam, to jest to miejsce, mijam je, w zwi\u0105zku z tym jestem w tym i w tym miejscu. I my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce teraz jest du\u017co wa\u017cniejsze, \u017ceby nauczyciel nie tyle jakby o\u015bwietla\u0142 patrz tu jest ta wiedza, patrz tu s\u0105 te mo\u017cliwo\u015bci, ile \u017ceby wyznacza\u0142 ten punkt. Mo\u017cesz tutaj do tego doj\u015b\u0107. To jest twoja przestrze\u0144. Jak j\u0105 pokonasz, to jest troch\u0119 twoja decyzja, ale masz szans\u0119. Tam w\u0142a\u015bnie jest ten \u015bwiat, kt\u00f3rego jeszcze nie znasz, a kt\u00f3ry by\u0107 mo\u017ce warto popr\u00f3bowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Warto by by\u0142o, \u017ceby na pocz\u0105tku towarzyszy\u0142 uczniowie w tej drodze, by\u0142 takim jego tutorem, przewodnikiem, a p\u00f3\u017aniej po prostu pozwoli\u0142 mu odej\u015b\u0107 i rozwija\u0107 w\u0142asne skrzyd\u0142a. Troch\u0119 tak czy podj\u0119cie\u2026<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Nie, absolutnie, ma pani racj\u0119. Ja si\u0119 zastanawiam z s\u0142owami tutor i przewodnik, tak, bo o ile tutor to jest w\u0142a\u015bnie taki cz\u0142owiek, kt\u00f3ry jest zainteresowany samodzielnymi rozwi\u0105zaniami definiowanymi, podejmowanym przez ucznia, to przewodnik to ju\u017c jest taki cz\u0142owiek, kt\u00f3ry przewodzi, czyli taki, kt\u00f3ry pokazuje, jak nale\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: A to nie\u2026<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Ale rozumiem, \u017ce chodzi o takie wsparcie?<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Tak, wspieraj\u0105cy raczej.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: To znaczy, ja bardzo bym chcia\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Tylko, \u017ce nikt tego nie oczekuje od nauczycieli, od nauczyciela oczekuje si\u0119 w\u0142a\u015bnie, \u017ceby by\u0107 takim, nawet nie tyle przewodnikiem, co takim trenerem. \u0106wicz, \u0107wicz, \u0107wicz, \u0107wicz, potem b\u0119dzie egzamin i potem si\u0119 oka\u017ce, czy jeste\u015b, nie wiem, godzien tego, \u017ceby wej\u015b\u0107 na podium, czy tylko po prostu zajmie si\u0119 jedno z ostatnich miejsc. A tutor m\u00f3wi, co jest dla Ciebie wa\u017cne, co Ci\u0119 inspiruje albo te\u017c kim chcia\u0142by\u015b by\u0107 w przysz\u0142o\u015bci, w jaki spos\u00f3b chcia\u0142by\u015b to osi\u0105gn\u0105\u0107, nie? Ja bardzo bym chcia\u0142, ja si\u0119 bardzo ciesz\u0119, \u017ce w wielu miejscach Polski, w wielu szko\u0142ach s\u0105 tutorzy.<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle: S\u0105. Mi si\u0119 wydaje, \u017ce, to jest bardzo trudne pytanie do ucznia szko\u0142y podstawowej, kim chcia\u0142by\u015b by\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Wie pani, ja mam 70 lat i ci\u0105gle si\u0119 nad tym zastanawiam<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle: No w\u0142a\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: A to jest oczywi\u015bcie \u017cart. Dla ka\u017cdego z nas to jest trudne pytanie, bo my mamy mn\u00f3stwo wyobra\u017ce\u0144, zreszt\u0105 wie pani. Troch\u0119 badania pokazuj\u0105, \u017ce uczniowie znaj\u0105 odpowied\u017a na to, kim chc\u0105 by\u0107. I to niestety nie jest najlepsza odpowied\u017a, bo wielu z nich m\u00f3wi\u0105, chc\u0119 by\u0107 cz\u0142owiekiem w blasku reflektor\u00f3w, chc\u0119 by\u0107 kim\u015b wa\u017cnym, postrzeganym przez innych jako kogo\u015b istotnego i jeszcze z tego chc\u0119 mie\u0107 sporo forsy, tak? W zwi\u0105zku z tym zaczyna cz\u0119\u015b\u0107 uczni\u00f3w chce by\u0107, nie wiem, YouTuberami czy jakim\u015b influencerami, takimi, kt\u00f3rzy maj\u0105 miliony followers\u00f3w i zarabiaj\u0105 miliardy z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Okej, to takie trzy najwi\u0119ksze wyzwania przed jakimi stoj\u0105 polscy nauczyciele, polskie nauczycielki we wsp\u00f3\u0142czesnej szkole. Trzy najwi\u0119ksze dla pana do pokonania trudno\u015bci i wyzwania przeszkody. <\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: A czy, pierwsze?<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Mamy szko\u0142y polsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Ja rozumiem.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: nie wiem, nie wa\u017cne, czy du\u017ce miasto, Warszawa, czy jakie\u015b ma\u0142e miasteczko, czy nawet wioska. Wkraczamy w 26 rok, wrzesie\u0144 przysz\u0142y rok szko\u0142y. 25 \u0142amane na 26. Co nale\u017ca\u0142o by pana zdaniem zmieni\u0107? Takie trzy kluczowe rzeczy, \u017ceby ta szko\u0142a by\u0142a przystosowana do zmieniaj\u0105cego si\u0119 \u015bwiata, kt\u00f3ry zmienia si\u0119 bardzo bardzo szybko w zastraszaj\u0105cym tempie.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Znaczy dla mnie pierwsz\u0105 rzecz\u0105 to jest akceptacja kompetencji mi\u0119kkich.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Kompetencje mi\u0119kkie zawsze na pierwszym miejscu. Teraz<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Zawsze. To jest tak, je\u017celi ja chc\u0119 by\u0107 cz\u0142owiekiem w relacji i w takim te\u017c procesie rozwoju i wsp\u00f3lnego nap\u0119dzania si\u0119, inspirowania i wspomagania tej takiej pozytywnej, oczekiwanej zmiany to ja musz\u0119 mie\u0107 dobrze rozwini\u0119te kompetencje mi\u0119kkie.<\/p>\n\n\n\n
Dla mnie, oczywi\u015bcie tak\u0105 kluczow\u0105, bo ja si\u0119 specjalizuj\u0119 w komunikacji interpersonalnej to jest w\u0142a\u015bnie umiej\u0119tno\u015b\u0107 porozumiewania si\u0119. Ale z perspektywy szko\u0142y i relacji doros\u0142y -dziecko kluczowe w tym porozumiewaniu si\u0119 powinno by\u0107 nie m\u00f3wienie, tylko s\u0142uchanie. I to jest wcale nie tak\u0105 oczywist\u0105 rzecz\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: S\u0142uchanie i s\u0142yszenie.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: S\u0142uchanie i s\u0142yszenie, tak. Dobrze, \u017ce pani to rozr\u00f3\u017cnia. Dla mnie w og\u00f3le te techniki aktywnego s\u0142uchania. To znaczy, \u017ce ja tak formu\u0142uj\u0119 pytania czy przeprowadzam rozmow\u0119, \u017ceby us\u0142ysze\u0107 tak\u0105 indywidualn\u0105 osobist\u0105 odpowied\u017a a co wi\u0119cej, \u017ceby ta odpowied\u017a by\u0142a odpowiedzi\u0105 udzielan\u0105 nie tylko mnie, ale temu, kt\u00f3ry do mnie m\u00f3wi. To s\u0105 takie zasady w\u0142a\u015bnie, te\u017c tutoringu i coachingu kiedy my mamy takie za\u0142o\u017cenie, \u017ce my zadajemy pytania, a odpowied\u017a jest znana tylko temu, z kt\u00f3rym rozmawiamy, tak? Odpowied\u017a ju\u017c jest znana.Ja nie musz\u0119 jej weryfikowa\u0107. Natomiast musz\u0119 j\u0105 wydoby\u0107. Wi\u0119c te kompetencje mi\u0119kkie, obok tych komunikacyjnych, to jakby te\u017c taki du\u017cy obszar zwi\u0105zany z empati\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle: Czyli empatia na trzecim miejscu?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: To znaczy ca\u0142y czas w kompetencjach mi\u0119kkich.<\/p>\n\n\n\n
Kasia tle: No tak, kompetencje. Jeste\u015bmy w kompetencjach.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Dla mnie to jest co\u015b takiego, \u017ce my \u017cyjemy teraz w takiej bardzo du\u017cej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, je\u017celi chodzi o szko\u0142\u0119 to m\u00f3wili\u015bmy ju\u017c o dzieciach, o specjalnych potrzebach edukacyjnych, ale te\u017c o dzieciach z do\u015bwiadczeniem migracji, r\u00f3\u017cne takie zjawiska, z kt\u00f3rymi si\u0119 nie zgadzamy, kt\u00f3rych nie znamy, kt\u00f3rych nie rozumiemy, a kt\u00f3re s\u0105 i staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej typowe i powinni\u015bmy si\u0119 z nim powi\u0105za\u0107, pogodzi\u0107, to jest w\u0142a\u015bnie te\u017c kwestia empatii, czyli te kompetencje mi\u0119kkie plus pierwszy. Druga sprawa to jest kwestia w\u0142a\u015bnie przek\u0142adania modelu transformacyjnej takiej edukacji typu, ja ci powiem jak wygl\u0105da \u015bwiat, na taki model chod\u017a pogrzebiemy w tej rzeczywisto\u015bci. Ona jest interesuj\u0105ca, mo\u017cemy do r\u00f3\u017cnych rzeczy doj\u015b\u0107 wtedy kiedy b\u0119dziemy do\u015bwiadczy\u0107, eksperymentowa\u0107, pr\u00f3bowa\u0107 i tak dalej. I trzecia rzecz zwi\u0105zana z tym w\u0142a\u015bnie eksplorowaniem rzeczywisto\u015bci to jest kultura b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Przyznajemy si\u0119 do b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Przyznajemy si\u0119, a co wi\u0119cej cieszymy si\u0119 i uczymy.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: A my mamy tak\u0105 fajn\u0105 zabaw\u0119 z kole\u017cank\u0105 Basi\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Tak?<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Na warsztatach stosujemy, przepraszam, \u017ce wesz\u0142am w s\u0142owo, pora\u017cka jest okej, jak kto\u015b pokazuje b\u0142\u0105d\u2026<\/p>\n\n\n\n
Jaro\u0142aw: Jest okej.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Bijemy brawo.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Tak<\/p>\n\n\n\n
Kasia: A ja si\u0119 teraz tego teraz\u2026 Teraz? Par\u0119 lat temu nauczy\u0142am tego. To mi si\u0119 podoba.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Mi si\u0119 w\u0142a\u015bnie podoba jak Walkiewicz opowiada jak dziecko si\u0119 uczy chodzi\u0107 wstanie, zachybocze si\u0119, si\u0105dzie, potem wstanie, zrobi dwa kroki klaszczemy mu, jak fajnie, nie?<\/p>\n\n\n\n
Kasia: A p\u00f3\u017aniej jak jest doros\u0142e i zrobi b\u0142\u0105d, to jest z\u0142e.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Tak, to wszystko jest z\u0142e z\u0142e, z\u0142e, z\u0142e<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Tak<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: b\u0142\u0105d jest po prostu na skazanie.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Rzeczywi\u015bcie b\u0142\u0105dzi\u0107 jest rzecz\u0105 ludzk\u0105, b\u0142\u0119dy nas te\u017c czego\u015b uczymy.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Tak<\/p>\n\n\n\n
Kasia: A umiej\u0105 si\u0119 nauczyciele przyznawa\u0107 do b\u0142\u0119d\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Nauczyciele s\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 w Polsce, nie wiem p\u00f3\u0142 milionow\u0105, wi\u0119c jakby trudno tak statystycznie powiedzie\u0107 kto si\u0119 przyznaje, kto si\u0119 nie przyznaje. Znaczy ja my\u015bl\u0119, \u017ce troch\u0119 tak, \u017ce te kolejne pokolenia te\u017c s\u0105 bardziej zdystansowane. Troch\u0119 jest tak, \u017ce moje pokolenie ma taki k\u0142opot, \u017ceby przyzna\u0107, \u017ce czego\u015b nie wie albo \u017ce pope\u0142ni\u0142o b\u0142\u0105d.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Ja nie odnosz\u0119 takiego wra\u017cenia jak z panem rozmawiam.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: no nie, wie Pani co? Znaczy by\u0107 mo\u017ce jak si\u0119 przechodzi przez pr\u00f3g tam nie wiem, sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu paru lat to si\u0119 ten dystans te\u017c nabiera, ale tak do 50 lat to jest w\u0142a\u015bnie tak obserwuje, tak jest bardzo trudne, przepraszam nie, nie, nie ma jeszcze takiej potrzeby, \u017ceby przeprasza\u0107<\/p>\n\n\n\n
Kasia (\u015bmiech): Nie<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Ale tak w\u0142a\u015bnie, jakby obserwuje, \u017ce jest pewien taki moment, kiedy bardzo chcemy rywalizowa\u0107 z innymi wtedy jakby jest trudno jakby przyzna\u0107 si\u0119 do tego b\u0142\u0119du. Natomiast my\u015bl\u0119, \u017ce nauczyciele coraz bardziej si\u0119 ucz\u0105 tego, \u017ce lepsze jest odkrywanie, poszukiwanie, a nawet te potkni\u0119cia, kt\u00f3re pozwalaj\u0105, wie Pani, to jest troch\u0119 tak, \u017ce jak ja id\u0119, potkn\u0119 si\u0119, to czasami si\u0119 obudz\u0119, tak? I w zwi\u0105zku z tym jakby te\u017c, nie wiem, dostrzegam \u015bwiat, wi\u0119c jakby b\u0142\u0105d jest zawsze przydatny jak Pani powiedzia\u0142a, b\u0142\u0105d jest ok.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Oczywi\u015bcie, \u017ce jest ok. Panie Jarku, znajdujmy si\u0119 w bibliotece pedagogicznej. Jak\u0105 pan widzi rol\u0119 bibliotek pedagogicznych w XXI wieku dla polskiej szko\u0142y, dla polskiej edukacji? Jakie ma pan do\u015bwiadczenia?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Kilkana\u015bcie lat temu w\u0142a\u015bnie w bibliotece pedagogicznej tylko, \u017ce w Toruniu mia\u0142em taki wyk\u0142ad dotycz\u0105cy zmian no w\u0142a\u015bnie pozycji biblioteki te\u017c w kontek\u015bcie zmian je\u017celi chodzi o struktur\u0119 zawod\u00f3w. Mam tak\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce np. nasi, dzisiejsi uczniowie w 20-30% b\u0119d\u0105 pracowa\u0107 w zawodach, kt\u00f3rych jeszcze nie ma, a 60% zawod\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105, po prostu znikn\u0105. Jest takie pytanie, a gdzie jest tam zaw\u00f3d bibliotekarza szkolnego, czy tam pedagogicznego czy nauczyciela bibliotekarza? Znaczy z mojej perspektywy, powiem pani tak\u0105 anegdotk\u0119. Kiedy\u015b na jakim\u015b szkoleniu nauczycielka bibliotekarka opowiada\u0142a o swoim statusie zawodowym, m\u00f3wi, \u017ce kiedy jest na imieninach u kogo\u015b czy na jakim\u015b spotkaniu, pytaj\u0105 j\u0105 kim jeste\u015b, jestem nauczycielk\u0105 bibliotekark\u0105, a oni m\u00f3wi\u0105 nic innegobnie by\u0142o naprawd\u0119 nie mog\u0142a\u015b\u2026 No i ona pomy\u015bla\u0142a sobie, musz\u0119 co\u015b z tym zmieni\u0107 i na nast\u0119pne pytanie tego typu odpowiedzia\u0142a, na pytanie kim jestem, odpowiada\u0142a, jestem brokerem edukacyjnym<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Pi\u0119knie (\u015bmiech).<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Pi\u0119knie. I wszyscy m\u00f3wi\u0105: Jezus, a jak ty to za\u0142atwi\u0142a\u015b, no a ile ty musia\u0142a\u015b si\u0119 uczy\u0107. Powiedzmy sobie szczerze, dla mnie nauczyciel bibliotekarz to jest w\u0142a\u015bnie taki dostawca informacji bie\u017c\u0105cej, sprofilowanej<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle: Taki reasearcher te\u017c\u2026<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Absolutnie i my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce to jest rola bibliotek i bibliotekarzy jako centra informacji, jako miejsca inspiruj\u0105ce ale te\u017c nie wiem, weryfikuj\u0105ce. M\u00f3wili\u015bmy o tym\u2026<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle: Tak na pocz\u0105tku<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: \u017be trzeba tre\u015bci bada\u0107, trzeba weryfikowa\u0107, trzeba podawa\u0107 krytycznemu my\u015bleniu od tego i temu my\u015bl\u0119 powinni s\u0142u\u017cy\u0107 bibliotekarze i dobrze by by\u0142o gdyby jakby spo\u0142ecze\u0144stwo to dostrzeg\u0142o, tak? I chcia\u0142o zwraca\u0107 si\u0119 do nauczycieli w\u0142a\u015bnie z pro\u015bb\u0105 o tak\u0105 dyskusj\u0119 na temat tego co mnie interesuje, a nie tylko zestaw bibliograficzny, kt\u00f3ry mnie jest potrzebny do pracy na przyk\u0142ad, a nie chce mi si\u0119 szuka\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Czyli widzi pan rol\u0119 bibliotek w XXI wieku?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Powiem pa\u0144stwu, gdzie jeste\u015bmy. Jeste\u015bmy w bibliotece pedagogicznej w Warszawie a to jest pracownia, gdzie stoi tutaj oko\u0142o 20 stanowisk z komputerami, naprzeciwko mnie stoj\u0105 dwa monitory, na kt\u00f3rych nagrywa si\u0119 to, co robimy, przy mnie siedzi pani, kt\u00f3ra sobie bardzo sprawnie i swobodnie radzi z tymi nowymi technologiami i po prostu przeprowadzamy t\u0119 rozmow\u0119. Szukam ksi\u0105\u017cek.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Tutaj nie ma ksi\u0105\u017cek w tej pracowni akurat.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw (\u015bmiech): Ale mija\u0142em, widzia\u0142em, \u017ce s\u0105 ksi\u0105\u017cki wi\u0119c to nie jest tak, \u017ce biblioteka musi by\u0107, no ja rozumiem nazwa biblioteka, tak? To troch\u0119 si\u0119 odnosi do tej ksi\u0105\u017cki ale je\u017celi przyjmiemy, \u017ce ten \u017ar\u00f3d\u0142os\u0142\u00f3w to jest kwestia informacji a nie, no wiecie, kiedy\u015b to by\u0142o stukane w kamieniu, potem by\u0142o tam nie wiem, drukowane w r\u00f3\u017cne sposoby, czy jakby podawane na no\u015bnikach cyfrowych. Teraz mamy bardzo du\u017co tych para ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re zawieraj\u0105 informacje i biblioteka mo\u017ce te\u017c tak funkcjonowa\u0107. Ja si\u0119 ciesz\u0119, na przyk\u0142ad, co ,raz cz\u0119\u015bciej, \u017ce nie chcia\u0142bym przychodzi\u0107 do biblioteki ale kiedy mi si\u0119 spieszy, na przyk\u0142ad jestem w stanie \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 zdigitalizowan\u0105 w wersji cyfrowej i w domu po prostu i my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce to te\u017c jest Ok, tak?<\/p>\n\n\n\n
Kasia: A my oferujemy takie us\u0142ugi. <\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Jasne, \u017ce tak.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Panie Jarku, bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119 i zanim pana jeszcze wypuszcz\u0119 z tego fajnego miejsca, tutaj ja od razu mo\u017ce powiem, \u017ce mamy ten przestrze\u0144 do nagrywania podcast\u00f3w po\u0142\u0105czon\u0105 z pracowni\u0105 komputerow\u0105, w kt\u00f3rej odbywaj\u0105 si\u0119 szkolenia, wi\u0119c zanim pana wypuszcz\u0119 z podcastowni, z tej sali edukacyjnej, zadam panu takie dziesi\u0119\u0107 szybkich strza\u0142\u00f3w. Zaczynamy.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: A ja dziesi\u0119\u0107 szybkich odpowiedzi mam, bez zastanowienia.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Dobrze by by\u0142o, \u017ceby by\u0142y te odpowiedzi bez zastanowienia. No to zaczynamy, biblioteka czy ksi\u0119garnia?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Biblioteka<\/p>\n\n\n\n
Kasia: A ksi\u0105\u017cka papierowa czy elektroniczna?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Znaczy ja powiem, \u017ce elektroniczna, bo ja zawsze mam w g\u0142owie te \u201eKsi\u0119gi Jakubowe\u201d i czyta\u0142em je w du\u017cym stopniu na le\u017c\u0105co. Gdybym mia\u0142 j\u0105, a mia\u0142em, no bo nie mo\u017cna \u201eKsi\u0105g Jakubowych\u201d czyta\u0107 w czytniku. To jest ksi\u0119ga, wi\u0119c trzeba j\u0105 czyta\u0107 w papierze<\/p>\n\n\n\n
Kasia w tle \u015bmiech<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Ale strasznie jest ci\u0119\u017cka. Nie, po prostu niekt\u00f3re rzeczy czytam w czytniku i jestem z tego bardzo zadowolony, chocia\u017c to strasznie psuje m\u00f3zg, bo zaczynamy czyta\u0107 coraz bardziej pobie\u017cnie. Trudniej si\u0119 skoncentrowa\u0107, przepraszam, \u017ce tak\u0105 d\u0142ug\u0105 odpowied\u017a, ale dla mnie to jest dosy\u0107 wa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Oczywi\u015bcie. Radio czy podcast?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Radio<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Radio. A kawa czy herbata?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: No zale\u017cy o kt\u00f3rej tworz\u0119. Nie, herbata<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Morze czy g\u00f3ry?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Morze<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Nowa reforma o\u015bwiaty czy nowa podstawa programowa?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Chcia\u0142bym powiedzie\u0107 ani to, ani to.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: A co?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Chcia\u0142bym powiedzie\u0107 nowa szko\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Nowa szko\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Taka szko\u0142a, szko\u0142a dla uczni\u00f3w i dla nauczycieli, ale oczywi\u015bcie reforma jest potrzebna.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: O\u015bwiata w Stanach Zjednoczonych czy o\u015bwiata w Finlandii?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Nie, no jasne, \u017ce Stany Zjednoczone s\u0105 do niczego. Tak, \u017ce w og\u00f3le nie o czym m\u00f3wi\u0107. Chocia\u017c Finlandia te\u017c ju\u017c nie jest.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Pytam o o\u015bwiat\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Nie, no m\u00f3wi\u0119 o o\u015bwiacie, tak, bo ona troch\u0119 przypomina tak\u0105 o\u015bwiat\u0119 za pieni\u0105dze. Zreszt\u0105 za chwil\u0119 tak w\u0142a\u015bnie b\u0119dzie. Natomiast Finlandia to jest o\u015bwiata, kt\u00f3ra jest o\u015bwiat\u0105 ludzi, dla ludzi tak wi\u0119c nawet je\u017celi ona w tej chwili ju\u017c te\u017c troch\u0119 traci na swojej \u015bwie\u017co\u015bci, to w dalszym ci\u0105gu jest to miejsce gdzie dzieci no mog\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie uczy\u0107, rozwija\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Nauczyciel autorytet czy nauczyciel mentor?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: No ja napisa\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119 o nauczycielu autorytet. W zwi\u0105zku z tym jakby te\u017c bym chcia\u0142, chcia\u0142bym wierzy\u0107, \u017ce autorytet jest wa\u017cniejszy bo ja wierz\u0119, \u017ce s\u0142owo autorytet to jest takie w\u0142a\u015bnie s\u0142owo zwi\u0105zane z t\u0105 latarni\u0105 morsk\u0105, czyli posta\u0107, do kt\u00f3rej chce p\u00f3j\u015b\u0107, spyta\u0107, na kt\u00f3rej chce si\u0119 wzorowa\u0107. Mentor to jest takie w\u0142a\u015bnie troch\u0119 techniczne, tak, to jest ten, kt\u00f3ry wie lepiej i kt\u00f3ry mo\u017ce mi pom\u00f3c, ale jakby zawsze z pozycji tej wy\u017cszo\u015bci, wi\u0119c autorytet.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Tradycyjna wyszukiwarka Google albo inna czy chat GPT?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: No jasne, \u017ce chat GPT, no szybciej, lepiej, jeszcze w dodatku mo\u017cna mu podrzuci\u0107 kilka rzeczy (\u015bmiech) i sobie p\u00f3j\u015b\u0107 na kaw\u0119, albo i herbat\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: I ostatni strza\u0142. Ksi\u0105\u017cki Kena Robinsona czy Jaspera Juula?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Znaczy ja wol\u0119 Juula dlatego, \u017ce on jest od cz\u0142owieka, tak? Robinson jest od takiej socjotechniki no, marketingu no, oczywi\u015bcie kreatywno\u015bci. On \u015bwietnie sprzeda\u0142 si\u0119 jako, ale poza tym nie by\u0142 wykszta\u0142conym pedagogiem w przeciwie\u0144stwie do Jula, kt\u00f3ry akurat<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Jul, tak m\u00f3wi Jul?<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Tak Jasper Jula<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Jasper Juul, a nie d\u017casper d\u017cul. Ja tak po angielsku bardziej<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: No tak, ja te\u017c d\u0142ugo tak robi\u0142em, ale nie zauwa\u017cy\u0142em nawet, \u017ce tak pani powiedzia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Kasia: Dobrze panie Jarku, bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119. Moim i waszym go\u015bciem by\u0142 pan Jaros\u0142aw Kordzi\u0144ski, jeszcze raz bardzo dzi\u0119kuj\u0119<\/p>\n\n\n\n
Jaros\u0142aw: Dzi\u0119kuj\u0119 bardzo<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Intro: Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu Pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej imienia Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Kasia: Dzie\u0144 dobry, z tej strony […]<\/p>\n","protected":false},"author":191,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_oasis_is_in_workflow":0,"_oasis_original":0,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"class_list":["post-105601","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"featured_image_urls_v2":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","img-1100-450":"","img-1120-800":"","img-870-440":"","img-850-600":"","img-480-380":"","img-300-225":"","img-540-700":"","img-75-75":"","menu-24x24":"","menu-36x36":"","menu-48x48":"","mailpoet_newsletter_max":""},"post_excerpt_stackable_v2":"
Intro: Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu Pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej imienia Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Kasia: Dzie\u0144 dobry, z tej strony Kasia Go\u0142ubiew, w dzisiejszym podca\u015bcie Bibliowywiad na Goc\u0142awskiej witam Pana Jaros\u0142awa Kordzi\u0144skiego. Pan Jaros\u0142aw Kordzi\u0144ski jest nauczycielem, trenerem, coachem edukacyjnym, tutorem, mediatorem, zaanga\u017cowanym w liczne projekt zwi\u0105zane z polsk\u0105 o\u015bwiat\u0105. Projekty, w kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c macza palce ministerstwo, samorz\u0105dy lokalne, r\u00f3\u017cne plac\u00f3wki doskonal\u0105ce nauczycieli i nauczycielki. A m\u00f3j dzisiejszy go\u015b\u0107 jest r\u00f3wnie\u017c autorem wielu ksi\u0105\u017cek i autorem wielu artyku\u0142\u00f3w bran\u017cowych w pismach o\u015bwiatowych. Wszystkie ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re napisa\u0142 pan Jaros\u0142aw i artyku\u0142y znajdziecie r\u00f3wnie\u017c w naszej bibliotece. Bardzo panu dzi\u0119kuj\u0119 za to,…<\/p>\n","category_list_v2":"","author_info_v2":{"name":"Maciej Bidelski","url":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/author\/mbidelski\/"},"comments_num_v2":"0 \u043a\u043e\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u0456\u0432","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/105601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/191"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=105601"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/105601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":105607,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/105601\/revisions\/105607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=105601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}