Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu Pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Dzie\u0144 dobry, wita si\u0119 z Pa\u0144stwem Agnieszka w Krainie Opowie\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Staram si\u0119, \u017ceby moje audycje odpowiada\u0142y na potrzeby Pa\u0144stwa oraz Waszych czytelnik\u00f3w i m\u00f3wi\u0142y o tematach, kt\u00f3re s\u0105 aktualne i wa\u017cne. Niestety takim aktualnym i wa\u017cnym tematem jest choroba nowotworowa. Zar\u00f3wno taka, kt\u00f3ra dotyka rodzin\u0119 dziecka, jak i jego samego, albo te\u017c osoby w jego otoczeniu.<\/p>\n\n\n\n
I dzisiaj chcia\u0142abym opowiedzie\u0107 Pa\u0144stwu o dziewi\u0119ciu ksi\u0105\u017ckach, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 na temat choroby nowotworowej, na temat raka. Raka, kt\u00f3ry dotkn\u0105\u0142 dziecko, dotkn\u0105\u0142 osoby najbli\u017csze, rodze\u0144stwo, a tak\u017ce mam\u0119. I chcia\u0142abym tak\u017ce napomkn\u0105\u0107 Pa\u0144stwu o dw\u00f3ch warto\u015bciowych ksi\u0105\u017ckach, kt\u00f3re przekazuj\u0105 wiedz\u0119 i na podstawie kt\u00f3rych mo\u017cemy porozmawia\u0107 z dzie\u0107mi. Oczywi\u015bcie przy ka\u017cdej ksi\u0105\u017cce b\u0119d\u0119 wskazywa\u0142a na kategorie wiekowe i na to, jakiemu czytelnikowi mo\u017cemy to podsun\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n
I mam nadziej\u0119, \u017ce ta audycja b\u0119dzie dla Pa\u0144stwa u\u017cyteczna. Chcia\u0142abym te\u017c zach\u0119ci\u0107 Pa\u0144stwa do tego, \u017ceby\u015bcie sami przeczytali te ksi\u0105\u017cki, bo niestety temat raka czy nowotworu to jest taki temat, kt\u00f3ry mam wra\u017cenie, \u017ce nie omija w tym momencie ju\u017c nikogo z nas. Ka\u017cdy z nas zetkn\u0105\u0142 si\u0119 albo z osob\u0105, kt\u00f3ra choruje, albo samemu zachorowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego te ksi\u0105\u017cki my\u015bl\u0119, \u017ce mog\u0105 mie\u0107 pokrzepienie ka\u017cdemu. Pierwsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105, o kt\u00f3rej Pa\u0144stwu opowiem, jest niezwyk\u0142y picture book zilustrowany przez arcymistrzyni\u0119 Lise Aisato, kt\u00f3rego autorka opiera\u0142a si\u0119, pisz\u0105c t\u0119 opowie\u015b\u0107, t\u0119 histori\u0119, na swoich w\u0142asnych do\u015bwiadczeniach i do\u015bwiadczeniach walki z chorob\u0105, z bia\u0142aczk\u0105, chyba dwu i p\u00f3\u0142 letni\u0105 walk\u0105, swoj\u0105 i swojej rodziny, swojego dziecka. W tej niezwyk\u0142ej ksi\u0105\u017cce obrazkowej wnikamy niejako zar\u00f3wno w my\u015bli g\u0142\u00f3wnej bohaterki, dziewczynki tu\u017c przed p\u00f3j\u015bciem do szko\u0142y w wieku takim przedszkolnym, kt\u00f3ra czeka na p\u00f3j\u015bcie do szko\u0142y, jak i w emocje jej rodziny.<\/p>\n\n\n\n
Razem z nimi prze\u017cywamy chorob\u0119 g\u0142\u00f3wnej bohaterki, czujemy ich obawy. Te\u017c przepi\u0119knie tre\u015b\u0107 jest doprawiona tymi ilustracjami, wi\u0119c wiemy nawet wi\u0119cej ni\u017c by\u015bmy sobie potrafili sami wyobrazi\u0107. Widzimy te pi\u0119kne ilustracje, widzimy ich obawy, ich l\u0119ki.<\/p>\n\n\n\n
Widzimy tat\u0119, kt\u00f3ry prawie nie wychodzi ze szpitala, mam\u0119, kt\u00f3ra bardzo chudnie i nie mo\u017ce je\u015b\u0107. Ale co jest niezwykle cenne, poznajemy te\u017c nie tylko emocje, ale te\u017c odczucia fizyczne g\u0142\u00f3wnej bohaterki, kt\u00f3ra zastanawia si\u0119, czy naprawd\u0119 b\u0119dzie w stanie p\u00f3j\u015b\u0107 do szko\u0142y, kiedy przestanie jej by\u0107 niedobrze, kiedy b\u0119dzie mog\u0142a wyj\u0105\u0107 rurk\u0119, sond\u0119 z nosa. I opr\u00f3cz tych takich bardzo smutnych moment\u00f3w i trudnych chwil, poznajemy te\u017c wspania\u0142e historie, kt\u00f3re dziej\u0105 si\u0119 w szpitalu, poniewa\u017c towarzyszymy naszej g\u0142\u00f3wnej bohaterce, tak jak wspomnia\u0142am, w sali szpitalnej, podczas chemioterapii, podczas ca\u0142ego procesu leczenia.<\/p>\n\n\n\n
Poznajemy te\u017c jej marzenia, najlepszego przyjaciela, l\u0119ki zwi\u0105zane te\u017c z tym przyjacielem i jego zdrowiem. Ale poznajemy te\u017c wspania\u0142y personel lekarski. I to jest niezwyk\u0142e, bo ksi\u0105\u017cka nie jest gruba. To jest kilkudziesi\u0119ciostronicowy picturebook przepi\u0119knie okraszony ilustracjami, dzi\u0119ki kt\u00f3remu przenosimy si\u0119 w tamt\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, w rzeczywisto\u015b\u0107 chorej dziewczynki i jej rodziny, a mimo to czujemy si\u0119 pokrzepieni. Happy end jest nieoczywisty, tak jak w wielu przypadkach choroby nowotworowej nawet remisja jest nieoczywista i nie do ko\u0144ca m\u00f3wi, \u017ce b\u0119dzie wszystko idealnie, ale za ka\u017cdym razem daje nam nadziej\u0119. I tutaj jest tak samo.<\/p>\n\n\n\n
Ko\u0144c\u00f3wka tej ksi\u0105\u017cki daje nadziej\u0119 zar\u00f3wno naszej g\u0142\u00f3wnej bohaterce, jej rodzinie, jak i przyjacielowi. To taka bardzo poruszaj\u0105ca, s\u0142odko-gorzka opowie\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 zdecydowanie mo\u017cna podsun\u0105\u0107 dzieciom ju\u017c tym najm\u0142odszym, ju\u017c tym w szkole podstawowej, mo\u017ce nawet w przedszkolu, kiedy czytamy t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 razem. Ten tytu\u0142 wskazuje, jakie emocje mog\u0105 towarzyszy\u0107 nam, naszym dzieciom w sytuacji choroby nowotworowej, kt\u00f3ra dotyka w\u0142a\u015bnie te dzieci nasze.<\/p>\n\n\n\n
I te\u017c pokazuj\u0105 jak sobie z tym radzi\u0107 i daj\u0105 niesamowit\u0105 przestrze\u0144 do tego, \u017ceby wymieni\u0107 si\u0119 swoimi uczuciami i porozmawia\u0107 w rodzinie, jak my si\u0119 czujemy, co z tego wynika. I ta ksi\u0105\u017cka \u201eNa grzbiecie jednoro\u017cca\u201d uwa\u017cam, \u017ce jest uniwersalna wiekowo, bo tak jak wspomnia\u0142am, mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, mo\u017cna czyta\u0107 j\u0105 z dzieciakami ju\u017c w szkole podstawowej, a nawet wcze\u015bniej, ale spokojnie, ona b\u0119dzie te\u017c doskona\u0142ym materia\u0142em do rozm\u00f3w nawet dla os\u00f3b doros\u0142ych, dla nastolatk\u00f3w, bo te wszystkie emocje, uczucia i nawet samopoczucie zwi\u0105zane z chorob\u0105 mam wra\u017cenie, \u017ce s\u0105 to\u017csame, podobne, niczym si\u0119 nie r\u00f3\u017cni\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Kolejn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105, kt\u00f3ra z kolei wnosi temat raka w spos\u00f3b lekki i zwiewny, a nawet pokusi\u0142abym si\u0119 o to, \u017ce w spos\u00f3b dowcipny i zabawny, to ksi\u0105\u017cka \u201eKowboj Rose, czyli jak przetrwa\u0107 szko\u0142\u0119 o jednym oku\u201d.<\/p>\n\n\n\n
To jest powie\u015b\u0107 ju\u017c dla takiej m\u0142odzie\u017cy powy\u017cej 12 roku \u017cycia, kt\u00f3ra pokazuje histori\u0119 ch\u0142opca, kt\u00f3ry zmaga si\u0119 z nowotworem oka i wskutek tego nowotworu traci oko, a tak\u017ce prze\u017cywa chemioterapi\u0119, zawiera znajomo\u015bci itd. I ta historia jest o \u017cyciu ch\u0142opca, kt\u00f3ry zmaga si\u0119 z rakiem, ale jego najwi\u0119kszym problemem wcale nie jest rak, chocia\u017c tak nam doros\u0142ym czasami mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. Jego najwi\u0119kszym problemem jest to, \u017ce nie mo\u017ce si\u0119 zaprzyja\u017ani\u0107 z osobami, z kt\u00f3rymi chce i jest odrzucany przez grup\u0119 r\u00f3wie\u015bnicz\u0105, ale nie z powodu swojej choroby.<\/p>\n\n\n\n
Troch\u0119 te\u017c, ale te\u017c z powodu innych rzeczy. I to, jak ten ch\u0142opiec radzi sobie w tej trudnej sytuacji spo\u0142ecznej, jak znajduje nowych przyjaci\u00f3\u0142, jak te\u017c radzi sobie ze swoimi emocjami zwi\u0105zanymi z chorob\u0105, to wszystko daje nam bardzo du\u017co otuchy, wytchnienia i takiej rado\u015bci, poniewa\u017c on rodzi sobie fantastycznie. I tutaj Pa\u0144stwu spoileruj\u0119, ale radzi sobie po prostu znakomicie.<\/p>\n\n\n\n
I ta ksi\u0105\u017cka jest bardzo pogodna, mimo tego, \u017ce porusza tak powa\u017cny temat. Jest to powie\u015b\u0107, kt\u00f3ra mo\u017ce spodoba\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno nastolatkom 12+, by\u0107 mo\u017ce tym takim bardziej dojrza\u0142ym czytelnikom w wieku 10 lat tak\u017ce, ale my\u015bl\u0119, \u017ce spodoba si\u0119 tak\u017ce doros\u0142ym i nawet starszym nastolatkom.<\/p>\n\n\n\n
Te dwie ksi\u0105\u017cki, o kt\u00f3rych Pa\u0144stwu przed chwileczk\u0105 powiedzia\u0142am \u201eNa grzbiecie jednoro\u017cca\u201d i \u201eKowboj Ross\u201d, dotycz\u0105 takiego aspektu sprawy, jakim jest choroba samego dziecka, dziecko zapadaj\u0105ce na chorob\u0119 nowotworow\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Ale czasami jest te\u017c tak, \u017ce na przyk\u0142ad choruje rodze\u0144stwo. I tu mamy dwie niezwyk\u0142e ksi\u0105\u017cki, bardzo je polecam. Obie zosta\u0142y wydane w wydawnictwie Literatura.<\/p>\n\n\n\n
Jedna z nich to \u201ePierwszy dzie\u0144 wiosny\u201d, a druga to \u201eTak jest, Chef!\u201d. Przy czym obie mam wra\u017cenie, \u017ce przesz\u0142y przez \u015bwiat odrobin\u0119 niezauwa\u017cone. A szkoda, bo s\u0105 to dzie\u0142a absolutnie wybitne moim zdaniem.<\/p>\n\n\n\n
\u201ePierwszy dzie\u0144 wiosny\u201d opowiada o roku \u017cycia pewnej rodziny z dw\u00f3ch punkt\u00f3w widzenia. Z punktu widzenia rodze\u0144stwa, a w\u0142a\u015bciwie przede wszystkim starszej siostry i z punktu widzenia dziewczynki chorej na bia\u0142aczk\u0119. I ten rok rodziny pokazany w\u0142a\u015bnie z tych dw\u00f3ch punkt\u00f3w widzenia pozwala zobaczy\u0107 nam ogromny spektrum emocji, bo te\u017c mamy taki motyw i w\u0105tek, kt\u00f3ry nie do ko\u0144ca cz\u0119sto si\u0119 pojawia w literaturze dzieci\u0119cej, zw\u0142aszcza i m\u0142odzie\u017cowej.<\/p>\n\n\n\n
G\u0142\u00f3wna bohaterka, w\u0142a\u015bciwie s\u0105 dwie g\u0142\u00f3wne bohaterki, dziewczynka, kt\u00f3ra jest chora i jej starsza siostra. I starsza siostra chorej dziewczynki rozumie to w ten spos\u00f3b i tak wyra\u017ca swoje emocje, \u017ce czasami chcia\u0142aby by\u0107 chora, \u017ce zazdro\u015bci swojej m\u0142odszej siostrze tego, \u017ce ona ma mam\u0119 na wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107, bo mama jest w szpitalu i ca\u0142y czas jest z Agnieszk\u0105, z chor\u0105 dziewczynk\u0105. A ona tej mamy nie ma i czasami my\u015bli sobie, jej jest lepiej, bo ona jest chora, ale ma mam\u0119, a my jeste\u015bmy sami porzuceni, musimy sobie radzi\u0107, nie mamy mamy, bo mama jest w szpitalu.<\/p>\n\n\n\n
I to jest niezwyk\u0142y aspekt sprawy. Nie wiem, czy bardzo cz\u0119sto o tym my\u015blimy te\u017c w naszym osobistym \u017cyciu, je\u017celi zajmujemy si\u0119 kim\u015b chorym, \u017ce te\u017c te osoby, dla kt\u00f3rych przestajemy mie\u0107 w tym momencie czas, bo jeste\u015bmy skoncentrowani na pomocy i ratowaniu \u017cycia, \u017ce one te\u017c cierpi\u0105, te\u017c choruj\u0105. Bardzo to jest poruszaj\u0105ce i warto pokazywa\u0107 dzieciom tak\u017ce t\u0119 perspektyw\u0119, zw\u0142aszcza je\u017celi ich rodze\u0144stwo choruje, bo by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie te uczucia s\u0105 im bardzo znane, a nikt im nie powiedzia\u0142, \u017ce maj\u0105 do nich prawo.<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119c to jest jeden aspekt sprawy, a druga narracja z punktu widzenia dziewczynki, kt\u00f3ra jest chora, te\u017c otwiera nam oczy na to, z iloma ona trudno\u015bciami i k\u0142opotami si\u0119 zmaga, jakie to s\u0105 te\u017c problemy, kt\u00f3re dotykaj\u0105 ka\u017cdej strefy i sfery \u017cycia. Bardzo niezwyk\u0142e.<\/p>\n\n\n\n