{"id":135500,"date":"2026-09-18T08:05:45","date_gmt":"2026-09-18T06:05:45","guid":{"rendered":"https:\/\/pbw.waw.pl\/?page_id=135500"},"modified":"2026-09-18T08:05:50","modified_gmt":"2026-09-18T06:05:50","slug":"dobrze-sie-mysli-literatura-ryszard-koziolek-klucze-do-szczescia-ksiazki-ktore-zmieniaja-zycie-transkrypcja","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/dobrze-sie-mysli-literatura-ryszard-koziolek-klucze-do-szczescia-ksiazki-ktore-zmieniaja-zycie-transkrypcja\/","title":{"rendered":"\u201eDobrze si\u0119 my\u015bli literatur\u0105\u201d, Ryszard Kozio\u0142ek | \u201eKlucze do szcz\u0119\u015bcia. Ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 \u017cycie\u201d &#8211; transkrypcja"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu Pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Witajcie Kochani w podca\u015bcie \u201eKlucze do szcz\u0119\u015bcia. Ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 \u017cycie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na pocz\u0105tek kolejnego cyklu naszych spotka\u0144 pragn\u0119 zaprosi\u0107 nas do pomy\u015blenia o literaturze. Niech przyczynkiem do tego stanie si\u0119 ksi\u0105\u017cka literaturoznawcy Ryszarda Kozio\u0142ka. Aby dobrze prze\u017cy\u0107, tak, prze\u017cy\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, przydadz\u0105 nam si\u0119 odrobina wiedzy z literaturoznawstwa i skupienie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tekst jest wielowarstwowy i niesie ze sob\u0105 konkretne przes\u0142anie i cele. Dla mnie tym celem sta\u0142o si\u0119 uruchomienie siebie samej, jako jeszcze bardziej \u015bwiadomej czytelniczki. Powr\u00f3t do fundamentu wiedzy i lektury oraz zach\u0119ta do p\u00f3j\u015bcia dalej w czytaniu i my\u015bleniu o sensie literatury \u2013 to zabieram z czytania tej ksi\u0105\u017cki. Ciekawa jestem, do czego ona Was przekona? \u201eDobrze si\u0119 my\u015bli literatur\u0105\u201d to zbi\u00f3r esej\u00f3w literackich, w kt\u00f3rych autor komentuje zar\u00f3wno klasyk\u00f3w polskiej literatury, m.in. Boles\u0142awa Prusa, Henryka Sienkiewicza, czy Stanis\u0142awa Ignacego Witkiewicza, jak i tw\u00f3rc\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teksty te nie s\u0105 akademick\u0105 analiz\u0105. Profesor Ryszard Kozio\u0142ek wykorzystuje literatur\u0119 jako punkt wyj\u015bcia do rozmowy o j\u0119zyku, pami\u0119ci, wyobra\u017ani, polityce, to\u017csamo\u015bci i codziennym do\u015bwiadczeniu. Ksi\u0105\u017cka ta opowiada o ogromnej, cz\u0119sto nieu\u015bwiadomionej roli literatury w naszym codziennym \u017cyciu, my\u015bleniu oraz w sposobie, w jaki komunikujemy si\u0119 z innymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A teraz kr\u00f3tki cytat z ksi\u0105\u017cki: \u201eUtopia powszechnego czytania si\u0119 nie zi\u015bci. Na szcz\u0119\u015bcie, gdy\u017c \u017cycie z literatur\u0105 doprowadzone do stadium, w kt\u00f3rym to literatura zaczyna by\u0107 najwa\u017cniejsza albo zaczyna dominowa\u0107 nad \u017cyciem, prowadzi zwykle do katastrofy. Jedna z wielkich lekcji literatury m\u00f3wi, \u017ce w kryzysowym momencie zaczytania, w paroksyzmie pomieszania \u017cycia i literatury, ta ostatnia, je\u015bli jest prawdziwie wielka, musi odepchn\u0105\u0107 czytelnika od siebie ku \u017cyciu, nawet za cen\u0119 bolesnej deziluzji. Wybitne ksi\u0105\u017cki maj\u0105 w sobie taki ukryty mechanizm samozniszczenia, wewn\u0119trzn\u0105 krytyk\u0119 w\u0142asnej si\u0142y i atrakcyjno\u015bci.\u201d &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten wymowny cytat doskonale oddaje za\u0142o\u017cenie, \u017ce literatura nie jest sama w sobie celem, lecz drog\u0105 do bardziej \u015bwiadomego, refleksyjnego i dobrego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142\u00f3wne motywy i za\u0142o\u017cenia ksi\u0105\u017cki obejmuj\u0105 kilka kluczowych obszar\u00f3w. Po pierwsze literatura jest przedstawiona jako narz\u0119dzie my\u015blenia. Autor udowadnia, \u017ce niezale\u017cnie od naszego wykszta\u0142cenia j\u0119zyk wielkich dzie\u0142 ukszta\u0142towa\u0142 nasz\u0105 wyobra\u017ani\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy pr\u00f3bujemy opisa\u0107 swoje emocje, k\u0142\u00f3cimy si\u0119, kochamy, czy argumentujemy, nieustannie korzystamy z metafor, kod\u00f3w i anegdot zaczerpni\u0119tych z ksi\u0105\u017cek. Profesor Kozio\u0142ek traktuje literatur\u0119 nie jako snobistyczn\u0105 rozrywk\u0119, ale jako biologiczn\u0105 i spo\u0142eczn\u0105 potrzeb\u0119. Bez niej nie potrafiliby\u015bmy w pe\u0142ni zrozumie\u0107 samych siebie ani otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ksi\u0105\u017cka pokazuje, \u017ce g\u0142\u0119bokie czytanie uczy nas empatii oraz jest najlepszym sposobem na chroniczny brak porozumienia w spo\u0142ecze\u0144stwie. Autor stawia odwa\u017cn\u0105 tez\u0119: cz\u0142owiek jest istot\u0105 j\u0119zykow\u0105 i zawsze, kiedy pr\u00f3buje co\u015b wyja\u015bni\u0107, skazany jest na literatur\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nawet osoby, kt\u00f3re nie czytaj\u0105 ksi\u0105\u017cek bezwiednie u\u017cywaj\u0105 struktur fabularnych, metafor i figur stylistycznych, aby opowiedzie\u0107 o swoim \u017cyciu. Dlaczego warto \u015bwiadomie \u201emy\u015ble\u0107 literatur\u0105\u201d? Literatura daje gotowe matryce poj\u0119ciowe: fikcja literacka dostarcza nam gotowych scenariuszy i poj\u0119\u0107, dzi\u0119ki kt\u00f3rym \u0142atwiej nazywamy w\u0142asne stany emocjonalne i dylematy moralne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Literatura poszerza j\u0119zyk \u2013 czytanie pozwala wyj\u015b\u0107 poza ubogi techniczny j\u0119zyk codzienno\u015bci i precyzyjnie wyra\u017ca\u0107 my\u015bli. Literatura buduje empati\u0119 \u2013 \u015bledzenie los\u00f3w bohater\u00f3w uczy nas przyjmowania cudzej perspektywy i zrozumienia odmiennych racji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Literatura chroni przed uproszczeniami \u2013&nbsp; literatura pokazuje \u015bwiat w jego skomplikowanej, niejednoznacznej formie, co jest \u015bwietn\u0105 odtrutk\u0105 na czarno-bia\u0142e podzia\u0142y spo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Profesor Ryszard Kozio\u0142ek przekonuje, \u017ce czytanie to najbardziej efektywny spos\u00f3b my\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pe\u0142en podziw budzi erudycja Autora. Nic chyba nie jest w stanie odda\u0107 pokory wobec literatury i jednocze\u015bnie zachwytu nad czytaniem z niej \u017cycia. Ta wybuchowa mieszanka prowokuje do czytania i my\u015blenia literatur\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eDobrze si\u0119 my\u015bli literatur\u0105\u201d to ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra jest jednocze\u015bnie niepowtarzaln\u0105 lektur\u0105 i kluczem do innych ksi\u0105\u017cek. Jak wi\u0119c wielka jest jej si\u0142a i jak wielka zach\u0119ta, by podj\u0105\u0107 to wyzwanie, jakim jest czytanie. A dlaczego warto? Mo\u017ce dlatego, \u017ce \u017cycie to nie literatura, ale literatura to \u017cycie. I z t\u0105 tez\u0105 was zostawiam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dobrego czasu z ksi\u0105\u017ck\u0105 i do us\u0142yszenia w kolejnym odcinku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu Pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Witajcie Kochani w podca\u015bcie \u201eKlucze do szcz\u0119\u015bcia. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":191,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_oasis_is_in_workflow":0,"_oasis_original":0,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"class_list":["post-135500","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"featured_image_urls_v2":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","img-1100-450":"","img-1120-800":"","img-870-440":"","img-850-600":"","img-480-380":"","img-300-225":"","img-540-700":"","img-75-75":"","menu-24x24":"","menu-36x36":"","menu-48x48":"","mailpoet_newsletter_max":""},"post_excerpt_stackable_v2":"<p>Zapraszamy do wys\u0142uchania podcastu Pedagogicznej Biblioteki Wojew\u00f3dzkiej im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Witajcie Kochani w podca\u015bcie \u201eKlucze do szcz\u0119\u015bcia. Ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 \u017cycie\u201d. Na pocz\u0105tek kolejnego cyklu naszych spotka\u0144 pragn\u0119 zaprosi\u0107 nas do pomy\u015blenia o literaturze. Niech przyczynkiem do tego stanie si\u0119 ksi\u0105\u017cka literaturoznawcy Ryszarda Kozio\u0142ka. Aby dobrze prze\u017cy\u0107, tak, prze\u017cy\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, przydadz\u0105 nam si\u0119 odrobina wiedzy z literaturoznawstwa i skupienie. Tekst jest wielowarstwowy i niesie ze sob\u0105 konkretne przes\u0142anie i cele. Dla mnie tym celem sta\u0142o si\u0119 uruchomienie siebie samej, jako jeszcze bardziej \u015bwiadomej czytelniczki. Powr\u00f3t do fundamentu wiedzy i lektury oraz zach\u0119ta do p\u00f3j\u015bcia dalej w&hellip;<\/p>\n","category_list_v2":"","author_info_v2":{"name":"Maciej Bidelski","url":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/author\/mbidelski\/"},"comments_num_v2":"0 \u043a\u043e\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u0456\u0432","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/135500","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/191"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=135500"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/135500\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":135504,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/135500\/revisions\/135504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=135500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}