Dzie\u0144 dobry,<\/p>\n\n\n\n
spotykamy si\u0119 w kolejnym odcinku o zapomnianych i niezapomnianych pedagogach. Nazywam si\u0119 Anna Ca\u0142ka jestem bibliotekark\u0105 i mi\u0142o\u015bniczk\u0105 odkrywania biografii.<\/p>\n\n\n\n
A dzi\u015b zapraszam do rozwa\u017ca\u0144 na temat tego czy Aniela Szyc\u00f3wna jest pedago\u017ck\u0105 zapomnian\u0105? Kojarzymy j\u0105 ze wsp\u00f3\u0142pracy z Janem W\u0142adys\u0142awem Dawidem, ale czy wiemy o niej co\u015b wi\u0119cej\u2026? Ja ch\u0119tnie przyjrz\u0119 si\u0119 bli\u017cej jej historii \u017cycia, mam nadziej\u0119, \u017ce Pa\u0144stwo zechc\u0105 mi towarzyszy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Warszawa \u2013 miasto narodzin, \u017cycia i \u015bmierci Anieli Szyc\u00f3wny \u2013 z pewno\u015bci\u0105 mo\u017ce nam wiele opowiedzie\u0107 o tej pedago\u017cce i psycholo\u017cce. Jednak zamiast na spacer po Warszawie, zapraszam do pr\u00f3by wnikni\u0119cia w \u015bcie\u017cki \u017cycia naszej dzisiejszej bohaterki.<\/p>\n\n\n\n
Urodzi\u0142a si\u0119 31 lipca 1869 roku w Warszawie. W wieku 6 lat rozpocz\u0119\u0142a nauk\u0119 na pensji Heleny Budzi\u0144skiej. Kolejnym etapem edukacji by\u0142a 3-letnia praca pod kierunkiem nauczycielki i literatki Soko\u0142owskiej, maj\u0105ca na celu przygotowanie Anieli do egzaminu nauczycielskiego. Egzamin ten zda\u0142a w 1886 roku. Dalsz\u0105 wiedz\u0119 zdobywa\u0142a samodzielnie. By\u0142\u0105 m.in. s\u0142uchaczk\u0105 Uniwersytetu Lataj\u0105cego. Tu pozna\u0142a Jana W\u0142adys\u0142awa Dawida, uczestniczy\u0142a w tajnych kursach dokszta\u0142caj\u0105cych. Po uzyskaniu dyplomu nauczycielskiego przez pewien czas pracowa\u0142a bezp\u0142atnie na pensji H. Budzi\u0144skiej, w tym czasie utrzymywa\u0142a si\u0119 z korepetycji. W po\u0142owie lat 80. XIX wieku zacz\u0119\u0142a ubiega\u0107 si\u0119 o sta\u0142\u0105 posad\u0119 na \u017ce\u0144skiej pensji, jednak nie otrzyma\u0142a zezwolenia w\u0142adz carskich. Zaj\u0119\u0142a si\u0119 wi\u0119c udzielaniem prywatnych lekcji. W latach 90. Zacz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 w r\u00f3\u017cnego rodzaju instytucjach o\u015bwiatowych i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z redakcjami czasopism pedagogicznych. Prowadzi\u0142a odczyty i wyk\u0142ady dla nauczycieli, rzemie\u015blnik\u00f3w, a nawet ch\u0142op\u00f3w. By\u0142a najbli\u017csz\u0105 wsp\u00f3\u0142pracownic\u0105 Jana W\u0142adys\u0142awa Dawida , kt\u00f3ry w\u0142\u0105czy\u0142 j\u0105 do prowadzonych przez siebie bada\u0144 zespo\u0142owych, co w p\u00f3\u017aniejszym okresie pos\u0142u\u017cy\u0142o za wz\u00f3r do prowadzonych bada\u0144 w\u0142asnych.<\/p>\n\n\n\n
Przez ca\u0142y okres pracy zawodowej, naukowej, spo\u0142ecznej i redakcyjnej prowadzi\u0142a badania psychologiczne nad dzie\u0107mi. Napisa\u0142a wiele prac zwartych i artyku\u0142\u00f3w o tematyce psychologicznej, pedagogicznej, spo\u0142ecznej, historycznej. Opracowa\u0142a przewodniki metodyczne dla nauczycieli domowych i podr\u0119czniki do domowej nauki j\u0119zyka polskiego. Zmar\u0142\u0105 26 lutego 1921 roku w Warszawie, zosta\u0142a pochowana na Pow\u0105zkach.<\/p>\n\n\n\n
Wsp\u00f3\u0142praca z czasopismami<\/p>\n\n\n\n
Zacz\u0119\u0142a si\u0119 od \u201ePrzegl\u0105du Pedagogicznego\u201d<\/p>\n\n\n\n
Przez kilka lat by\u0142a redaktork\u0105 ilustrowanego czasopisma dla dzieci pt.\u201d Moje Pisemko. Tygodnik obrazkowy dla dzieci do lat 10\u201d, w kt\u00f3rym publikowa\u0142a opowiadania, wierszyki, opisy prawdziwych wydarze\u0144, wiadomo\u015bci szkolne z zakresu historii, geografii, przyrody. Wa\u017cne miejsce w czasopi\u015bmie pe\u0142ni\u0142 k\u0105cik \u201eGaw\u0119dki listowne\u201d, w kt\u00f3rym osobi\u015bcie odpowiada\u0142a na listy m\u0142odych czytelnik\u00f3w. W p\u00f3\u017aniejszych numerach zamieszcza\u0142a te\u017c odpowiedzi na pytania rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Ciekawym projektem by\u0142 pomys\u0142 wydawani rocznik\u00f3w w postaci ksi\u0105\u017cek dla dorastaj\u0105cych panienek pt. \u201dDziewcz\u0119 polskie\u201d. Szyc\u00f3wna chcia\u0142a w nich zamieszcza\u0107 opowiadania i obrazki z \u017cycia codziennego, pogadanki naukowe i praktyczne. Wybuch I wojny \u015bwiatowej zniweczy\u0142 te plany, ukaza\u0142a si\u0119 tylko jedna ksi\u0105\u017ceczka.<\/p>\n\n\n\n
\u201eNowe Tory\u201d, \u201eSzko\u0142a Powszechna\u201d to wa\u017cne tytu\u0142u z kt\u00f3rymi \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Pogl\u0105dy pedagogiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wny dorobek naukowy to prace psychologiczne, kwestionariusze do badania dzieci oraz sprawozdania z bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n W pracach pedagogicznych zajmowa\u0142a si\u0119 przede wszystkim kwesti\u0105 nauki domowej i pedeutologi\u0105. Wed\u0142ug niej obowi\u0105zek wychowania dziecka, zaszczepienia mu pozytywnych nawyk\u00f3w, b\u0119d\u0105cych podstaw\u0105 przysz\u0142ego charakteru, zapoznania z pierwszymi poj\u0119ciami o otaczaj\u0105cym \u015bwiecie spoczywa na rodzicach, kt\u00f3rzy powinni by\u0107 wzorem dla swojego dziecka. Pogl\u0105dy Szyc\u00f3wny kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 w warunkach niewoli narodowej, st\u0105d za g\u0142\u00f3wn\u0105 \u2013 bo polsk\u0105 \u2013 form\u0119 kszta\u0142cenia uznawa\u0142a nauczanie domowe.<\/p>\n\n\n\n CO do nauczyciela, ka\u017cdy powinien mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce najsilniej oddzia\u0142uje na dzieci w\u0142asnym przyk\u0142adem. Aby by\u0107 dla uczni\u00f3w autorytetem, pedagog powinien w ich obecno\u015bci bardzo si\u0119 kontrolowa\u0107, by\u0107 otwarty na ich potrzeby, unika\u0107 sztuczno\u015bci, nie moralizowa\u0107, lecz oddzia\u0142ywa\u0107 w\u0142a\u015bciwym s\u0142owem i sugesti\u0105. Przed rozpocz\u0119ciem nauczania powinien najpierw dobrze pozna\u0107 dziecko, sprawdzi\u0107 co wie, jaki jest jego temperament, jakie ma zdolno\u015bci. Nast\u0119pnie powinien opracowa\u0107 indywidualny program nauczania dostosowany do predyspozycji wychowanka.<\/p>\n\n\n\n Szyc\u00f3wna radzi\u0142a ca\u0142o\u015b\u0107 materia\u0142u przeznaczonego do nauczania podzieli\u0107 na trzy etapy. Etap pierwszy powinien obj\u0105\u0107 dzieci w wieku 7-9 lat. W tym okresie dziecko powinno mie\u0107 zaj\u0119cia z nauki o rzeczach, j\u0119zyk ojczysty, rachunki, pogadanki i opowiadania religijne, \u015bpiew, prace r\u0119czne, \u0107wiczenia fizyczne. Drugi etap nauki mia\u0142 obejmowa\u0107 dzieci w wieku 10-14 lat i nale\u017ca\u0142o w\u00f3wczas naucza\u0107 biologii, element\u00f3w fizyki, chemii, higieny, matematyki, j\u0119zyka ojczystego, jednego lub dw\u00f3ch j\u0119zyk\u00f3w obcych, religii, nauk spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n Trzeci etap dotyczy\u0142 dzieci, kt\u00f3re sko\u0144czy\u0142y 15 rok \u017cycia. Dla nich Szyc\u00f3wna przewidzia\u0142a te same przedmioty, lecz w znacznie szerszym zakresie, mo\u017cna by\u0142o te\u017c uwzgl\u0119dni\u0107 elementy kszta\u0142cenia zawodowego. Na ka\u017cdym etapie nauczyciel powinien u swoich wychowank\u00f3w kszta\u0142towa\u0107 uczucia patriotyczne.<\/p>\n\n\n\n Nauka mia\u0142a odbywa\u0107 si\u0119 przez 6 dni w tygodniu, w ka\u017cd\u0105 sobot\u0119 mia\u0142o by\u0107 powt\u00f3rzenie materia\u0142u z minionego tygodnia.<\/p>\n\n\n\n Wiedza, jak\u0105 zdob\u0119dzie dziecko podczas nauki domowej lub szkolnej, powinna by\u0107 operatywna, pozwalaj\u0105ca sprawnie funkcjonowa\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie, daj\u0105ca podstawy do dalszego samokszta\u0142cenia.<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz nauczania praca nauczyciela powinna r\u00f3wnie\u017c sprowadza\u0107 si\u0119 do kszta\u0142towania i wzmacniania u ucznia pozytywnych cech charakteru. By jak najlepiej pozna\u0107 wychowank\u00f3w, Szyc\u00f3wna zaleca\u0142a nauczycielom prowadzenie tzw. Dziennik\u00f3w uczni\u00f3w, w kt\u00f3rych mieli zapisywa\u0107 wszystkie spostrze\u017cenia o danym uczniu. Mia\u0142o to pom\u00f3c im p\u00f3\u017aniej w analizie zachowa\u0144 dzieci, zrozumieniu ich rozwoju w okresie dzieci\u0119cym i dorastania, ale te\u017c s\u0142u\u017cy\u0107 w doborze metod pracy i stworzeniu optymalnych warunk\u00f3w nauczania.<\/p>\n\n\n\n Nauczyciel powinien przez ca\u0142e \u017cycie aktualizowa\u0107 wiedz\u0119 pedagogiczn\u0105 i kierunkow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug Szyc\u00f3wny w zawodzie nauczycielskim powinni pracowa\u0107 ludzie, kt\u00f3rzy maj\u0105 do tej szczeg\u00f3lnej pracy powo\u0142anie i predyspozycje.<\/p>\n\n\n\n \u201e(\u2026) Z Anieli nic innego by\u0107 nie mo\u017ce jak nauczycielka, a w dodatku jaka chuda literatka (\u2026)\u201d. My\u015bl\u0119, \u017ce ojciec Szyc\u00f3wny dobrze rozpozna\u0142 jej talenty. Nie dziwi\u0105 one, gdy u\u015bwiadomimy sobie, \u017ce ca\u0142a rodzina by\u0142a od wielu pokole\u0144 zwi\u0105zana z powo\u0142aniem nauczycielskim.<\/p>\n\n\n\n Ojciec Anieli \u2013 Joachim Szyc \u2013 za postaw\u0119 patriotyczn\u0105 i dzia\u0142alno\u015b\u0107 w ruchu narodowowyzwole\u0144czym by\u0142 dwukrotnie zsy\u0142any w g\u0142\u0105b Rosji. By\u0142 on z zawodu nauczycielem<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142czesnych ekspert\u00f3w Aniela Szyc\u00f3wna jest uznawana za wybitn\u0105 badaczk\u0119 psychiki dzieci\u0119cej. Podkre\u015bla si\u0119 jaj wk\u0142ad w rozw\u00f3j psychologii rozwojowej i pedagogiki empirycznej a tak\u017ce zainteresowanie problematyk\u0105 pracy nauczyciela.<\/p>\n\n\n\n Do najwa\u017cniejszych dzie\u0142 Szyc\u00f3wny nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n Opracowania naukowe i metodologiczne: m.in. Rozw\u00f3j poj\u0119ciowy dziecka w okresie 6-12 lat, O zadaniach i metodach psychologii dziecka<\/p>\n\n\n\n Metodyka nauczania: Nauka w domu. Przewodnik dla wychowawc\u00f3w<\/p>\n\n\n\n Prace dotycz\u0105ce roli nauczyciela: O powinno\u015bciach nauczyciela i jego kszta\u0142ceniu, Pedagogika (wyk\u0142ady na wolnej Wszechnicy Polskiej)<\/p>\n\n\n\n Pawe\u0142 Izdebski z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Wybitne w postawie Anieli Szyc\u00f3wny by\u0142o to, \u017ce: \u201ePotrafi\u0142a pracowa\u0107 nad wa\u017cnymi problemami, zanim mo\u017cna by\u0142o o nich pisa\u0107. Uprawia\u0142a nauk\u0119 zgodnie z zasadami naukowej metodologii, ale tak\u017ce z uwzgl\u0119dnieniem potrzeb patriotycznych: odbudowy narodowej to\u017csamo\u015bci i tworzenia nowej pa\u0144stwowo\u015bci. (\u2026) Szyc\u00f3wna by\u0142a jedn\u0105 z os\u00f3b, kt\u00f3re stworzy\u0142y podstawy metodologiczne i organizacyjne dla p\u00f3\u017aniejszych bada\u0144 nad dzie\u0107mi w Polsce mi\u0119dzywojennej. Rozumia\u0142a swoje zadania rzeczywi\u015bcie praktycznie \u2013 jako tworzenie podstaw potrzebnych do budowania \u015bwiadomo\u015bci narodowej.\u201d W jednym z list\u00f3w pisa\u0142a tak: \u201e(\u2026) widz\u0119 we wszystkim, \u017ce tak wiele do roboty, a tak ma\u0142o ludzi do dzia\u0142ania, \u017ce grzechem by\u0142oby si\u0119 usun\u0105\u0107 od jakiejkolwiek pracy po\u017cytecznej dla spo\u0142ecze\u0144stwa, dla mnie za\u015b usuni\u0119cie takie by\u0142oby fatalniejsze ni\u017c dla kogokolwiek, gdy\u017c z chwil\u0105, gdybym wyra\u017anie uczu\u0142a, \u017ce nikomu nie jestem potrzebna, \u017cycie straci\u0142oby dla mnie wszelk\u0105 rado\u015b\u0107 i czu\u0142abym si\u0119 bardzo nieszcz\u0119\u015bliw\u0105\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dzie\u0144 dobry, spotykamy si\u0119 w kolejnym odcinku o zapomnianych i niezapomnianych pedagogach. Nazywam si\u0119 Anna Ca\u0142ka jestem bibliotekark\u0105 i mi\u0142o\u015bniczk\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":191,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_oasis_is_in_workflow":0,"_oasis_original":0,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"class_list":["post-88441","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"featured_image_urls_v2":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":"","img-1100-450":"","img-1120-800":"","img-870-440":"","img-850-600":"","img-480-380":"","img-300-225":"","img-540-700":"","img-75-75":"","menu-24x24":"","menu-36x36":"","menu-48x48":"","mailpoet_newsletter_max":""},"post_excerpt_stackable_v2":" Dzie\u0144 dobry, spotykamy si\u0119 w kolejnym odcinku o zapomnianych i niezapomnianych pedagogach. Nazywam si\u0119 Anna Ca\u0142ka jestem bibliotekark\u0105 i mi\u0142o\u015bniczk\u0105 odkrywania biografii. A dzi\u015b zapraszam do rozwa\u017ca\u0144 na temat tego czy Aniela Szyc\u00f3wna jest pedago\u017ck\u0105 zapomnian\u0105? Kojarzymy j\u0105 ze wsp\u00f3\u0142pracy z Janem W\u0142adys\u0142awem Dawidem, ale czy wiemy o niej co\u015b wi\u0119cej\u2026? Ja ch\u0119tnie przyjrz\u0119 si\u0119 bli\u017cej jej historii \u017cycia, mam nadziej\u0119, \u017ce Pa\u0144stwo zechc\u0105 mi towarzyszy\u0107. Warszawa \u2013 miasto narodzin, \u017cycia i \u015bmierci Anieli Szyc\u00f3wny \u2013 z pewno\u015bci\u0105 mo\u017ce nam wiele opowiedzie\u0107 o tej pedago\u017cce i psycholo\u017cce. Jednak zamiast na spacer po Warszawie, zapraszam do pr\u00f3by wnikni\u0119cia w \u015bcie\u017cki \u017cycia…<\/p>\n","category_list_v2":"","author_info_v2":{"name":"Maciej Bidelski","url":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/author\/mbidelski\/"},"comments_num_v2":"0 \u043a\u043e\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u0456\u0432","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/88441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/191"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88441"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/88441\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88447,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/88441\/revisions\/88447"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}