{"id":9113,"date":"2022-08-04T13:57:10","date_gmt":"2022-08-04T11:57:10","guid":{"rendered":"https:\/\/pbw.waw.pl\/?p=9113"},"modified":"2022-08-04T13:57:10","modified_gmt":"2022-08-04T11:57:10","slug":"polecamy-empuzjon-horror-przyrodoleczniczy-olga-tokarczuk-krakow-wydawnictwo-literackie-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/polecamy-empuzjon-horror-przyrodoleczniczy-olga-tokarczuk-krakow-wydawnictwo-literackie-2022\/","title":{"rendered":"Polecamy: Empuzjon : horror przyrodoleczniczy \/ Olga Tokarczuk. – Krak\u00f3w : Wydawnictwo Literackie, 2022."},"content":{"rendered":"


\n\t\t\t\t\t\t\t\"zamow\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a><\/p>\n

Znana j\u0119zykoznawczyni Katarzyna K\u0142osi\u0144ska wyja\u015bnia znaczenie s\u0142owa empuzjon\u201d. Ot\u00f3\u017c wyraz ten jest pochodn\u0105 s\u0142owa empuza. Wyra\u017cenie to z kolei pojawia si\u0119 w mitologii greckiej, oznacza \u017ce\u0144sk\u0105 zjaw\u0119 czy wr\u0119cz czarownic\u0119 wyst\u0119puj\u0105c\u0105 w wyobra\u017ceniach ludowych. Mo\u017cna zatem uzna\u0107, \u017ce \u201eempuzjon\u201d jest miejscem, w kt\u00f3rym mieszkaj\u0105 czarownice i \u017ce\u0144skie zjawy.<\/p>\n

By\u0142oby to adekwatne do podtytu\u0142u najnowszej powie\u015bci Olgi Tokarczuk \u2013 \u201ehorror przyrodoleczniczy\u201d. Zjawy, czarownice, czyli postaci z horroru wzi\u0119te. Wszystko w otoczeniu pi\u0119knych okoliczno\u015bci przyrody, w uzdrowisku G\u00f6rsbersdorf (dzisiejsze Soko\u0142owsko na Dolnym \u015al\u0105sku, malownicza wioska w G\u00f3rach Suchych, po\u0142o\u017cone kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w na po\u0142udnie od Wa\u0142brzycha). To tutaj swego czasu leczy\u0142a si\u0119 ca\u0142a Europa. Uzdrowisko, w kt\u00f3rym leczono wszelkie choroby p\u0142uc, wzorowane na szwajcarskim Davos,\u00a0 pos\u0142u\u017cy\u0142o Oldze Tokarczuk za kanw\u0119 jej najnowszej powie\u015bci.<\/p>\n

Pisarka kilkakrotnie podkre\u015bla\u0142a, \u017ce jej ukochan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 jest \u201eCzarodziejska g\u00f3ra\u201d Tomasza Manna. W najnowszej powie\u015bci Tokarczuk czytelnik na pierwszy rzut oka mo\u017cna odnale\u017a\u0107 wiele skojarze\u0144. I to przed rozpocz\u0119ciem lektury. Mamy sanatorium, (przewa\u017cnie) m\u0119skich bohater\u00f3w literackich \u2013 mieszka\u0144c\u00f3w pensjonatu dla pan\u00f3w oraz w\u0142a\u015bciciela, nieco ekscentrycznego Wilhelma Opitza. Na kartach powie\u015bci cz\u0119sto pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c doktor Semperwei\u00df. Jednak g\u0142\u00f3wnym bohaterem pozostaje przyby\u0142y ze Lwowa polski student Mieczys\u0142aw Wojnicz. Pozostaj\u0105c w tematyce por\u00f3wna\u0144 \u201eEmpuzjonu\u201d do \u201eCzarodziejskiej g\u00f3ry\u201d – nasz rodzimy Hans Castorp.<\/p>\n

Dyskusje prowadzone w pensjonacie Wilhelma Opitza oraz w czasie zwiedzania malowniczej okolicy G\u00f6rsbersdorfu oscyluj\u0105 wok\u00f3\u0142 takich zagadnie\u0144 jak demokracja, wolno\u015b\u0107, B\u00f3g, monarchia, wojna. Nie brakuje r\u00f3wnie\u017c dysput o\u00a0 zdrowiu oraz w\u0105tk\u00f3w ludowych. Kuracjusze nader cz\u0119sto korzystaj\u0105 z miejscowego trunku – nalewki Schw\u00e4rmerei, kt\u00f3ra \u201esmakowa\u0142a rzeczywi\u015bcie egzotycznie \u2013 by\u0142a s\u0142odka i gorzka jednocze\u015bnie, przy tym ostra [\u2026], do tego czu\u0142o si\u0119 w niej jaki\u015b posmak mchu, lasu, czego\u015b jak piwniczne drewno i jak lekko sple\u015bnia\u0142e jab\u0142ka\u201d.<\/p>\n

Istotn\u0105 kwesti\u0105 poruszan\u0105 w\u015br\u00f3d pensjonariuszy jest rola kobiet w spo\u0142ecze\u0144stwie. Nasz g\u0142\u00f3wny bohater zwykle nie zabiera tutaj g\u0142osu. Jest pilnym s\u0142uchaczem. Analizuje wnikliwie to, co s\u0142yszy z ust Longina Lucasa, Wilhelma Opitza czy Augusta. Jego jedyne skojarzenia z kobietami stanowi\u0105 mgliste wspomnienia opiekunki Glicerii.<\/p>\n

Sama osobowo\u015b\u0107 Wojnicza odbiega nieco od innych bohater\u00f3w pojawiaj\u0105cych si\u0119 na kartach powie\u015bci. Na pierwszy rzut oka wydaje si\u0119, \u017ce cichy i nie\u015bmia\u0142y Polak zupe\u0142nie nie pasuje do pozosta\u0142ych m\u0119\u017cczyzn. Jednak odnajduje si\u0119 w nowej roli, a jako czytelnicy odnosimy wra\u017cenie, \u017ce jest lubiany przez pozosta\u0142ych kuracjuszy. Mieczys\u0142aw Wojnicz cz\u0119sto odwiedza pok\u00f3j zmar\u0142ej w tajemniczych okoliczno\u015bciach \u017cony w\u0142a\u015bciciela pensjonatu. Jej nag\u0142a \u015bmier\u0107, kt\u00f3ra\u00a0 nast\u0105pi\u0142a zaraz po przybyciu Wojnicza do uzdrowiska burzy spok\u00f3j i rutyn\u0119 \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w pensjonatu. Dziwna si\u0142a i niepoj\u0119ta moc ci\u0105gn\u0105 Wojnicza do pokoju pani Opitz. Dlaczego? Czy nasz bohater znajdzie rozwi\u0105zanie na wyja\u015bnienie zagadki zwi\u0105zanej z nag\u0142\u0105 \u015bmierci\u0105 \u017cony w\u0142a\u015bciciela pensjonatu?
I czy to ma jaki\u015b zwi\u0105zek z innymi tragicznymi i \u015bmiertelnymi w skutkach wypadkami, kt\u00f3re maj\u0105 miejsce w okolicy? Czy miejscowe wierzenia znajduj\u0105 odzwierciedlenia w rzeczywisto\u015bci? Jakie tajemnice kryje G\u00f6rsbersdorf? Wreszcie kim s\u0105 pojawiaj\u0105ce si\u0119 na kartach powie\u015bci \u201eTuntschi\u201d? Zapraszam do lektury najnowszej ksi\u0105\u017cki Olgi Tokarczuk.<\/p>\n

Katarzyna Go\u0142ubiew
Wydzia\u0142 Wspomagania Edukacji<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Znana j\u0119zykoznawczyni Katarzyna K\u0142osi\u0144ska wyja\u015bnia znaczenie s\u0142owa empuzjon\u201d. Ot\u00f3\u017c wyraz ten jest pochodn\u0105 s\u0142owa empuza. Wyra\u017cenie to z kolei pojawia […]<\/p>\n","protected":false},"author":112,"featured_media":9121,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_oasis_is_in_workflow":0,"_oasis_original":0,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[75,190],"tags":[],"class_list":["post-9113","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category---uk"],"acf":[],"featured_image_urls_v2":{"full":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON.png",750,480,false],"thumbnail":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON-300x192.png",300,192,true],"medium_large":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON.png",750,480,false],"large":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON.png",750,480,false],"1536x1536":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON.png",750,480,false],"2048x2048":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON.png",750,480,false],"img-1100-450":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON-750x450.png",750,450,true],"img-1120-800":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON.png",750,480,false],"img-870-440":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON-750x440.png",750,440,true],"img-850-600":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON.png",750,480,false],"img-480-380":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON-480x380.png",480,380,true],"img-300-225":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON-300x225.png",300,225,true],"img-540-700":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON.png",540,346,false],"img-75-75":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON-75x75.png",75,75,true],"menu-24x24":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON-24x15.png",24,15,true],"menu-36x36":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON-36x23.png",36,23,true],"menu-48x48":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON-48x31.png",48,31,true],"mailpoet_newsletter_max":["https:\/\/pbw.waw.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/EMPUZJON.png",750,480,false]},"post_excerpt_stackable_v2":"

Znana j\u0119zykoznawczyni Katarzyna K\u0142osi\u0144ska wyja\u015bnia znaczenie s\u0142owa empuzjon\u201d. Ot\u00f3\u017c wyraz ten jest pochodn\u0105 s\u0142owa empuza. Wyra\u017cenie to z kolei pojawia si\u0119 w mitologii greckiej, oznacza \u017ce\u0144sk\u0105 zjaw\u0119 czy wr\u0119cz czarownic\u0119 wyst\u0119puj\u0105c\u0105 w wyobra\u017ceniach ludowych. Mo\u017cna zatem uzna\u0107, \u017ce \u201eempuzjon\u201d jest miejscem, w kt\u00f3rym mieszkaj\u0105 czarownice i \u017ce\u0144skie zjawy. By\u0142oby to adekwatne do podtytu\u0142u najnowszej powie\u015bci Olgi Tokarczuk \u2013 \u201ehorror przyrodoleczniczy\u201d. Zjawy, czarownice, czyli postaci z horroru wzi\u0119te. Wszystko w otoczeniu pi\u0119knych okoliczno\u015bci przyrody, w uzdrowisku G\u00f6rsbersdorf (dzisiejsze Soko\u0142owsko na Dolnym \u015al\u0105sku, malownicza wioska w G\u00f3rach Suchych, po\u0142o\u017cone kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w na po\u0142udnie od Wa\u0142brzycha). To tutaj swego czasu leczy\u0142a si\u0119 ca\u0142a…<\/p>\n","category_list_v2":"Aktualno\u015bci<\/a>, \u043c\u044b \u0440\u0435\u043a\u043e\u043c\u0435\u043d\u0434\u0443\u0435\u043c<\/a>","author_info_v2":{"name":"Martyna Zalewska","url":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/author\/mprzygodzka\/"},"comments_num_v2":"0 \u043a\u043e\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u0456\u0432","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/112"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9113"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9113\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pbw.waw.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}